Wyrok z 6 maja 2025 r. w sprawie Wspólnota Żydowska w Salonikach przeciwko Grecji (skarga nr 13959/20) obrazuje skomplikowane batalie prawne dotyczące praw własności po wojnie, wywłaszczeniach i zmianach granic państwowych.
Saloniki przez wieki były tętniącym życiem centrum życia społeczności żydowskiej. Po wielkim pożarze w 1917 r., który zniszczył znaczną część żydowskiej dzielnicy, rząd grecki wywłaszczył grunty w centrum miasta, aby zapewnić schronienie tym, którzy stracili domy, w tym działkę nr 26 o powierzchni 7400 mkw., należącą do włoskiego obywatela pochodzenia żydowskiego I.S.M., i przekazał ją Wspólnocie Żydowskiej, która wypłaciła wstępne odszkodowanie. Po II wojnie światowej Grecja uznała nieruchomości należące do obywateli włoskich za mienie wroga, co doprowadziło do ich sekwestracji na mocy ustawy z 1950 r. Spadkobiercy I.S.M. próbowali uzyskać ostateczne odszkodowanie za działkę, co doprowadziło do serii płatności przez wspólnotę w latach 1957–1969. Jednak już w 1955 r. władze wydały dekret, który skutecznie przenosił prawa do nieruchomości na państwo, wymagając od wszelkich stron trzecich, które chciały zakwestionować te roszczenia, złożenia sprzeciwu w ciągu trzech miesięcy. Ten dekret, w połączeniu z wcześniejszymi decyzjami, stworzył prawny chaos, przez który wspólnota żydowska starała się przebrnąć, aby potwierdzić swoje prawa własności.
Własność nabyta przez zasiedzenie
Po dziesięcioleciach użytkowania i inwestycji w nieruchomość wspólnota wniosła w 1981 r. powództwo o uznanie swoich praw, argumentując, że nabyła własność poprzez zasiedzenie – formę posiadania uznawaną w greckim prawie po 30 latach nieprzerwanego użytkowania. W 1999 r. sąd I instancji orzekł na korzyść wspólnoty, ale w 2019 r. sąd kasacyjny ostatecznie uchylił to orzeczenie, twierdząc, że w 1955 r. nie zgłosiła ona swoich roszczeń w wymaganym trzymiesięcznym terminie. Zwracając się do strasburskiego trybunału, wspólnota wskazała, że w sprawie naruszono jej prawo do własności, czyli art. 1 protokołu 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.