Orzecznictwo

Po ilu latach sąd może warunkowo zwolnić skazanego na dożywocie z konieczności odbycia pozostałej kary? Na to pytanie Sąd Najwyższy odpowie już w styczniu.

NSZZ „Solidarność” Pracowników Sądownictwa i Prokuratury protestuje przeciwko poprawce do budżetu na 2026 r., która obcina fundusze na wynagrodzenia pracowników sądu. Związek ostrzega, że oznacza to zamrożenie podwyżek i pogłębienie kryzysu kadrowego, i zapowiada walkę o przywrócenie środków.

Już jutro (26 listopada br.) w Trybunale Konstytucyjnym odbędzie się rozprawa w sprawie, którą zainicjowała Małgorzata Manowska, I prezes Sądu Najwyższego. Jej zdaniem przepisy odsyłające w stan spoczynku sędziów SN, którzy ukończyli 65. rok życia, zaś urząd objęli po 1 stycznia 2019 r., są niezgodne z konstytucją. Sejm broni regulacji.

Przepis mówiący o wyłączeniu sędziego z mocy samej ustawy nie może być podstawą do odsuwania od orzekania osób powołanych na ten urząd po 2017 roku. Takie wnioski płyną z wydanego dziś przez Trybunał Konstytucyjny wyroku.

Sędzia w stanie spoczynku, któremu prokuratura przypisała poważne opóźnienia w prowadzeniu 17 postępowań, w końcu poniesie konsekwencje finansowe. Jednak nie tak wysokie, jak pierwotnie ustalono. Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego uznała, że obniżenie wynagrodzenia o 40 proc. na dwa lata jest nadmiernie surowe, i zmniejszyła sankcję do 30 proc., biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia oraz długoletnią służbę obwinionego.

- Zabójstwa kobiet są w Polsce często kwalifikowane jako pobicie ze skutkiem śmiertelnym, nieumyślne spowodowanie śmierci albo zabójstwo w afekcie, a więc z okolicznościami łagodzącymi. W efekcie zapadają kary, które nie oddają powagi czynu - mówi Alicja Serafin, prawniczka i kryminolożka. Koordynatorka wykonawcza polskiego Obserwatorium ds. Kobietobójstwa działającego przy Centrum Praw Kobiet.

Sądy orzekające alimenty otrzymają dostęp do elektronicznych baz danych, takich jak np. baza ZUS i rejestr pojazdów. Powstanie także elektroniczny formularz pozwu ułatwiający dochodzenie tego typu należności.

Pomimo obowiązywania zasad równości i zakazu dyskryminacji wynikających z konstytucji, międzynarodowych traktatów ustanawiających prawa człowieka, regulacji prawnych Unii Europejskiej oraz wielu ustaw, w tym kodeksu pracy, dyskryminacja sędziów powołanych po 2017 r. trwa w najlepsze. Działania wypełniające znamiona dyskryminacji towarzyszą sędziom w pracy każdego dnia. Sądy, które miały stać na straży prawa, stały się miejscem jego regularnego i jawnego łamania. Naruszane są nie tylko prawa pracownicze sędziów, ale także prawa człowieka.

Dochodzenie naprawienia szkody w postępowaniu karnym ma liczne zalety względem alternatywy w postaci drogi cywilnej. Nie można jednak tracić z pola widzenia ryzyka związanego z tą ścieżką. Sąd może orzec środki niepokrywające szkody.

Wyrok ETPC w sprawie macedońskiej ukazuje, jak luki systemowe w procedurach dyscyplinarnych wobec sędziów mogą godzić w niezależność sądownictwa i prowadzić do arbitralności decyzji organów sądowych. Formalnie istniejący środek odwoławczy nie wystarcza, by uznać system za zgodny z konwencją.

Przypomnijmy – Izba Karna Sądu Najwyższego 19 listopada br. orzekła, że immunitet formalny przysługuje osobie mającej status sędziego lub prokuratora. Jednocześnie stwierdziła, że zasada prawna wydana w odpowiedzi na analogiczne pytanie ponad miesiąc temu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej nie obowiązuje – ze względu na skład, który o tym orzekał.

W zależności od skutków nieupilnowania psa, jego właściciel może odpowiedzieć za wykroczenie lub przestępstwo – wynika z odpowiedzi wiceministra sprawiedliwości Arkadiusza Myrchy na interpelację posła PiS Dariusza Mateckiego.

O zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą przepisu procedury cywilnej, który pozwala sędziemu złożyć wniosek o wyłączenie go od orzekania z tego powodu, że został on powołany na wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa, zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego Kamil Zaradkiewicz, sędzia Sądu Najwyższego. TK pochyli się nad tym problemem już jutro.