Dodatek pielęgnacyjny, dodatek kombatancki, dodatek kompensacyjny, dodatek za tajne nauczanie, ryczałt energetyczny albo ekwiwalent za węgiel - to tylko część świadczeń, które mogą podwyższyć miesięczną wypłatę z ZUS. Nie każdy emeryt ma do nich prawo, ale część osób nie korzysta z dodatków tylko dlatego, że nie wie o takiej możliwości albo nie złożyła odpowiedniego wniosku.
Dodatek pielęgnacyjny. 366,68 zł co miesiąc
Najbardziej znanym dodatkiem do emerytury jest dodatek pielęgnacyjny. Od 01.03.2026 r. wynosi 366,68 zł miesięcznie. Przysługuje osobie uprawnionej do emerytury albo renty, jeżeli ukończyła 75 lat albo została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Po ukończeniu 75 lat ZUS przyznaje dodatek pielęgnacyjny z urzędu. Senior nie musi wtedy składać osobnego wniosku ani zaświadczenia lekarskiego. Inaczej jest w przypadku osób młodszych. Jeżeli emeryt albo rencista nie ukończył 75 lat, ale jego stan zdrowia uzasadnia przyznanie dodatku, potrzebne jest orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Dodatek dla sieroty zupełnej. 689,17 zł
Osobnym świadczeniem jest dodatek dla sieroty zupełnej. Od 01.03.2026 r. wynosi 689,17 zł miesięcznie. Przysługuje osobie uprawnionej do renty rodzinnej, która nie ma obojga rodziców. Dodatek może przysługiwać także wtedy, gdy ojciec był nieznany.
Co ważne, dodatek dla sieroty zupełnej przysługuje bez względu na wiek osoby uprawnionej, o ile ma ona prawo do renty rodzinnej. Aby go otrzymać, trzeba złożyć wniosek i dokumenty potwierdzające daty zgonu rodziców albo dokumenty potwierdzające zgon matki oraz brak danych ojca w akcie urodzenia.
Dodatek kombatancki i świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego
Od 01.03.2026 r. dodatek kombatancki oraz świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego wynoszą 366,68 zł miesięcznie. Nie są to świadczenia dla wszystkich emerytów. Przysługują osobom, które mają odpowiedni status, np. kombatanta albo ofiary represji wojennych i okresu powojennego.
W praktyce potrzebna jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzająca uprawnienia.
Dodatek kompensacyjny. 55 zł miesięcznie
Niektórzy uprawnieni mogą otrzymać także dodatek kompensacyjny. Od 01.03.2026 r. wynosi on 55 zł miesięcznie. Dotyczy m.in. kombatantów, ofiar represji wojennych i okresu powojennego oraz wdów i wdowców po takich osobach, jeżeli spełniają warunki określone w przepisach.
Dodatek kompensacyjny jest niższy niż dodatek pielęgnacyjny czy kombatancki, ale również podlega waloryzacji. Wymaga złożenia wniosku oraz dokumentów potwierdzających uprawnienia, w szczególności decyzji właściwego organu do spraw kombatantów i osób represjonowanych.
Dodatek za tajne nauczanie. Tyle samo co pielęgnacyjny
Od 01.03.2026 r. dodatek za tajne nauczanie wynosi 366,68 zł miesięcznie. Może przysługiwać osobie uprawnionej do emerytury albo renty, która w czasie okupacji prowadziła tajne nauczanie albo przed 01.09.1939 r. nauczała w języku polskim w szkołach polskich na terenie III Rzeszy Niemieckiej lub byłego Wolnego Miasta Gdańska.
Do wniosku trzeba dołączyć zaświadczenie właściwego kuratorium oświaty.
Świadczenie dla osób przymusowo zatrudnianych
Od 01.03.2026 r. świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych m.in. w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych wynosi 366,68 zł miesięcznie.
To świadczenie ma bardzo szczególny charakter. Nie wynika z samego wieku emerytalnego ani z długości stażu pracy. Przysługuje wyłącznie osobom, które spełniają warunki określone w przepisach i są w stanie potwierdzić odpowiedni rodzaj przymusowego zatrudnienia.
Świadczenie dla deportowanych do pracy przymusowej
ZUS wypłaca także świadczenie pieniężne osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Od 01.03.2026 r. jego wysokość zależy od liczby pełnych miesięcy trwania pracy przymusowej albo osadzenia.
Kwoty wynoszą od 18,39 zł za 1 miesiąc do 366,68 zł za 20 miesięcy. Świadczenie ustala się za każdy pełny miesiąc trwania pracy przymusowej albo osadzenia, nie więcej jednak niż za 20 miesięcy. W przypadku deportacji do pracy przymusowej wymagany jest co do zasady co najmniej 6-miesięczny okres represji.
Dodatek pieniężny do renty inwalidy wojennego. Ponad 1,4 tys. zł
W aktualnym katalogu ZUS znajduje się także dodatek pieniężny do renty inwalidy wojennego. Od 01.03.2026 r. wynosi on 1403,90 zł miesięcznie. To świadczenie ma szczególny charakter i dotyczy wąskiej grupy osób uprawnionych do renty inwalidy wojennego.
Nie jest to powszechny dodatek do emerytury ani świadczenie, które można otrzymać wyłącznie z powodu wieku. Wymaga spełnienia warunków wynikających z przepisów dotyczących inwalidów wojennych oraz posiadania odpowiedniego statusu świadczeniowego.
Ryczałt energetyczny. Ponad 300 zł miesięcznie, ale nie dla każdego
W katalogu dodatków pojawia się także ryczałt energetyczny. Od 01.03.2026 r. wynosi 336,16 zł miesięcznie. ZUS wypłaca go razem z emeryturą albo rentą osobom uprawnionym, ale nie jest to powszechny dodatek do rachunków za prąd dla każdego seniora.
Ryczałt energetyczny przysługuje przede wszystkim osobom mającym określone uprawnienia kombatanckie lub represyjne oraz niektórym członkom rodzin po takich osobach. Nie jest to dodatek energetyczny dla wszystkich emerytów ani dopłata do rachunków przyznawana według kryterium dochodowego. Osoby, którym ryczałt został już przyznany, nie muszą składać nowego wniosku po waloryzacji.
Ekwiwalent za bezpłatny węgiel
Część emerytów i rencistów może mieć prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. Dotyczy to przede wszystkim osób związanych z górnictwem, które w określonych sytuacjach miały prawo do bezpłatnego węgla jako elementu uprawnień pracowniczych albo emerytalnych.
ZUS wskazuje, że ekwiwalent może przysługiwać m.in. emerytom i rencistom z kopalń całkowicie zlikwidowanych, wdowom, wdowcom i sierotom pobierającym rentę rodzinną po takich osobach, a także niektórym osobom z przedsiębiorstw robót górniczych.
Nie każdy dodatek można łączyć z innym
Przy dodatkach do emerytur i rent trzeba uważać na zasady zbiegu świadczeń. Niektóre dodatki można pobierać razem, ale inne wzajemnie się wykluczają. Przykładem jest dodatek kombatancki i dodatek za tajne nauczanie - jeżeli emeryt ma prawo do obu, przysługuje tylko jeden z nich.
Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, czy dane świadczenie można łączyć z już pobieranym dodatkiem.
Większość dodatków wymaga wniosku
Część dodatków ZUS przyznaje automatycznie, ale większość wymaga aktywności po stronie emeryta albo rencisty. Najlepszym przykładem jest dodatek pielęgnacyjny po 75. roku życia - w tym przypadku ZUS przyznaje go z urzędu. Jeśli jednak osoba nie ukończyła 75 lat i ubiega się o dodatek ze względu na stan zdrowia, potrzebny jest wniosek oraz dokumentacja medyczna.
W przypadku dodatków kombatanckich, kompensacyjnych, świadczeń dla osób represjonowanych, dodatku za tajne nauczanie czy ekwiwalentu za węgiel konieczne są dokumenty potwierdzające konkretne uprawnienia. Samo pobieranie emerytury z ZUS nie wystarczy.
Źródła informacji:
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o dodatkach do emerytur i rent obowiązujących od 01.03.2026 r., o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy, o dodatku pieniężnym do renty inwalidy wojennego, o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla.
• Komunikat Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie wysokości ryczałtu energetycznego od 01.03.2026 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu