Jakie kary grożą za samowolę budowlaną w 2026 roku i jak ją zalegalizować? Procedura, opłaty i zasadySamowola budowlana polega na wybudowaniu obiektu budowlanego lub prowadzeniu robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418). W 2026 roku ujawnienie samowoli budowlanej skutkuje wszczęciem z urzędu postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Postępowanie to może - w zależności od spełnienia ustawowych warunków - zakończyć się legalizacją obiektu albo wydaniem decyzji o nakazie jego rozbiórki.Kinga Załęcka•31 stycznia 2026
Wybór kandydatów na I prezesa SN już w lutym. Co zrobi Trybunał Konstytucyjny?W Trybunale Konstytucyjnym na rozpatrzenie czeka wniosek I prezes Sądu Najwyższego dotyczący wymogu kontrasygnaty premiera przy decyzjach takich jak wskazanie sędziego przewodniczącego zgromadzeniu ogólnemu SN. Ewentualny wyrok otworzy nowy front sporuSonia Otfinowska•31 stycznia 2026
TK uznał przepis za niekonstytucyjny. Pijani kierowcy i tak tracą prawo jazdy dożywotnioSąd, decydując o tym, jaki środek karny będzie adekwatny w przypadku skazania za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, musi brać pod uwagę indywidualne okoliczności występujące w konkretnej sprawie. I może się zdarzyć, że w pewnych sytuacjach konieczny będzie dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.Małgorzata Kryszkiewicz•30 stycznia 2026
Prezes sądu ukarany przez SN. Trybunał nie przyszedł mu z odsiecząPrezes sądu nie miał prawa wnieść skargi konstytucyjnej na przepisy, które uniemożliwiły mu odwołanie się od decyzji o ukaraniu go karą porządkową – uznał Trybunał Konstytucyjny. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się prezes Bogdan Święczkowski.Małgorzata Kryszkiewicz•29 stycznia 2026
Wiadomo, kiedy sędziowie SN będą wybierać kandydatów na I prezesa [NASZ NEWS]Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, które ma wybrać kandydatów na I prezesa tego sądu, zbierze się 24 lutego o godz. 11 – dowiedziała się DGP w Sądzie Najwyższym. Z informacji DGP wynika też, że swoją kandydaturę może zgłosić I prezes SN Małgorzata Manowska.Sonia Otfinowska•29 stycznia 2026
Sędziowie SN będą mogli się pobierać? MS planuje zmianęWiceminister sprawiedliwości Dariusz Mazur ocenił, że przepis ustawy o Sądzie Najwyższym, który zabrania sędziom zawierania małżeństw między sobą, jest zbyt rygorystyczny i wymaga zmiany. Stanowisko to odnosi się do postulatu Rzecznika Praw Obywatelskich w tej sprawie.oprac. Łukasz Dobrzyński•29 stycznia 2026
Rekordowa sprawa karna w Olsztynie: 1,6 tys. tomów akt przyjechało ciężarówką. "System nie jest gotowy"Sędzia Olgierd Dąbrowski-Żegalski, który ma rozstrzygnąć sprawę karną zawartą w 1,6 tys. tomów akt, czyli na ok. 320 tys. kartach, ocenił w rozmowie z PAP, że polskie sądownictwo nie jest procesowo przygotowane do prowadzenia tego typu spraw. Akta nie są zdigitalizowane, a jedynie część jest zeskanowana.oprac. Karolina Nowakowska•29 stycznia 2026
Odpowiedzialność za błędy urzędników – między automatyzmem a martwotąW debacie publicznej coraz częściej słychać głos, że urzędnicy powinni odpowiadać za swoje błędy także finansowo, z użyciem swojego majątku prywatnego. Wielu obywatelom trudno zrozumieć sens tego, że za oczywiście błędne decyzje płaci „państwo”, a zatem my wszyscy. Bo jeśli obywatel ponosi konsekwencje cudzej pomyłki, to dlaczego jej autor miałby czuć się bezpiecznie?Joanna Parafianowicz•28 stycznia 2026
Nie tylko wymóg stażu. Senaccy legislatorzy wskazują wady noweli o KRSPowołując się na orzecznictwo TK, senackie Biuro Legislacyjne wskazuje, że ustawodawca nie ma prawa do ustanawiania dodatkowych reguł, który z sędziów może ubiegać się o wybór do KRS. Zastrzeżenia dotyczą też przewidzianej nową ustawą roli PKW oraz NSA.Sonia Otfinowska•28 stycznia 2026
SN wstrzymuje sprawę sędziego Schaba. Wątpliwości co do umocowania prokuratorówSąd Najwyższy bezterminowo odroczył w środę posiedzenie dotyczące uchylenia immunitetu sędziego Piotra Schaba. Powodem są wątpliwości sądu co do umocowania prokuratorów Prokuratury Krajowej – zarówno autora wniosku, jak i prokuratora obecnego na posiedzeniu. Sprawa dotyczy zarzutu ukrywania akt postępowań dyscyplinarnych.oprac. Łukasz Dobrzyński•28 stycznia 2026
Jest wyrok dla 67-latki za groźby wobec Jerzego OwsiakaSąd Rejonowy w Toruniu skazał na sześć miesięcy więzienia w zawieszeniu 67-letnią Izabelę M., która kierowała groźby w internecie pod adresem szefa Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy Jerzego Owsiaka. Wyrok jest nieprawomocny, obrona zapowiedziała apelację.oprac. Kasper Starużyk•28 stycznia 2026
Trzecie podejście do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego dopiero za rokEgzaminy na przyszłych sędziów i prokuratorów odbędą się już za kilka dni. Tymczasem projekt, który przewiduje, że będą mogli do niego podejść także ci, którym nie udało się zdać już dwukrotnie, jest dopiero na etapie przyjmowania przez rząd.Renata Krupa-Dąbrowska•27 stycznia 2026
Konopie kością niezgody między KE a WęgramiGłosując przeciwko wspólnemu stanowisku Rady w sprawie klasyfikacji konopi na forum Komisji ONZ, Węgry uchybiły zobowiązaniom państwa członkowskiego. Do takich wniosków doszedł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.Sonia Otfinowska•27 stycznia 2026
Wjeżdżasz quadem do lasu? Resort sprawiedliwości zaostrza przepisyCi, którzy nielegalnie wjadą do lasu i spowodują znaczny hałas lub uszkodzą rośliny, zwierzęta, grzyby lub ich siedliska, będą musieli liczyć się z surową karą. Zgodnie z najnowszą wersją przygotowanego przez resort sprawiedliwości projektu zmian w kodeksie wykroczeń, grozić im będzie nawet ograniczenie wolności.Małgorzata Kryszkiewicz•27 stycznia 2026
Krajowe ścieżki dojścia do unijnych celów – o wyrokach TSUEKomentatorzy uporczywie szukają w treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE pozytywnych, wyrażonych expressis verbis recept. Tymczasem wyrok TSUE pokazuje cel krajowym ustawodawcom, prawnikom i sędziom. Jest wskazówką, że to oni muszą coś zrobić z polskim prawem, na własny sposób, swoim wysiłkiem interpretacyjnym, choć w granicach nakreślonych przez orzeczenie.Ewa Łętowska•27 stycznia 2026
Sądy pomogą w przypadku niezdanego egzaminu? Jest stanowisko WSAUstalenie wyniku egzaminu sędziowskiego ma charakter czynności wewnętrznej, a ocena z takiego egzaminu nie jest wydawana w ramach postępowania administracyjnego. Do takich wniosków doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.Małgorzata Kryszkiewicz•27 stycznia 2026
Wyrok za pomówienie Romana Giertycha sprzeczny ze standardami EKPCzSkazanie Adama Borowskiego na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu za pomówienie Romana Giertycha nie mieści się w granicach dopuszczalnej ingerencji w wolność wypowiedzi. Wyrok pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, ujawniając fundamentalne napięcie pomiędzy krajowym modelem penalizacji zniesławienia a standardami konwencyjnymi - ocenia Łukasz Breguła, adwokat z Kancelarii Breguła i Wspólnicy.dr Łukasz Breguła•27 stycznia 2026
Dziś ważny wyrok w sprawie Jarosława Kaczyńskiego. Grozi mu grzywna lub więzienieSąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia ma dziś (27 stycznia) ogłosić wyrok w sprawie z oskarżenia prywatnego europosła Koalicji Obywatelskiej Krzysztofa Brejzy przeciwko prezesowi Prawa i Sprawiedliwości Jarosławowi Kaczyńskiemu. Spór dotyczy słów, które padły w marcu 2024 r. podczas posiedzenia sejmowej komisji śledczej ds. Pegasusa.oprac. Michał Kaźmierczak•27 stycznia 2026
Godność na sali sądowej. O procesach o ustalenie płci metrykalnejJako prawnik i wykładowca akademicki pisałem w przeszłości pozwy o ustalenie płci metrykalnej. Każdy z nich był doświadczeniem trudnym. Do dziś pamiętam twarze tych osób zlęknione, napięte, niepewne, jakby ich życie miało zostać rozstrzygnięte nie przez prawo, lecz przez cudzą interpretację ich tożsamości.Dawid Karolak•26 stycznia 2026
Rząd próbuje uderzyć w przestępców drogowych. Kto dożywotnio straci prawo jazdy?Recydywiści łamiący sądowy zakaz prowadzenia pojazdów co do zasady będą tracić prawo jazdy dożywotnio. To tylko jedna z wielu zmian w prawie drogowym, które wchodzą w życie w ten czwartekSonia Otfinowska•26 stycznia 2026