Pacjenci w jednej kolejce do lekarza. Od 1 lipca placówki muszą działać w nowym systemie

Centralna e-rejestracja ma wprowadzić jedną, wspólną kolejkę dla wybranych świadczeń finansowanych przez NFZ. Od 01.01.2026 r. system obejmuje zapisy do poradni kardiologicznej oraz badania profilaktyczne wykrywające raka piersi i raka szyjki macicy. Placówki realizujące te świadczenia mają czas na włączenie się do systemu do końca czerwca 2026 r. Nie oznacza to jednak, że od 1 lipca każda wizyta u każdego lekarza w Polsce będzie umawiana wyłącznie przez centralny system.

Jedna kolejka, ale na razie dla wybranych świadczeń

Najważniejsza zmiana polega na tym, że dla świadczeń objętych centralną e-rejestracją terminy mają być widoczne i obsługiwane w jednym systemie. Pacjent nie powinien trafiać na kilka niezależnych list oczekujących prowadzonych osobno przez różne placówki, jeżeli dane świadczenie zostało już włączone do centralnej e-rejestracji.

Na pierwszym etapie system obejmuje:
• mammografię w programie profilaktycznym;
• badania profilaktyczne wykrywające raka szyjki macicy;
• pierwszą wizytę u kardiologa.

Od 01.08.2026 r. centralna e-rejestracja ma objąć kolejne świadczenia specjalistyczne. Chodzi o pierwsze wizyty m.in. u angiologa lub chirurga naczyniowego, lekarza chorób zakaźnych, endokrynologa, lekarza chorób wątroby, lekarza chorób układu odpornościowego, nefrologa, neonatologa oraz lekarza chorób płuc.

Kogo dotyczy obowiązek od 1 lipca?

Obowiązek dotyczy świadczeniodawców realizujących świadczenia objęte centralną e-rejestracją. To ważne doprecyzowanie, bo hasło „wszystkie placówki” może być mylące, jeżeli zostanie odczytane zbyt szeroko.

Od 01.07.2026 r. placówki, które realizują świadczenia w zakresie objętym systemem, będą musiały umawiać je przez centralną e-rejestrację. Każda taka wizyta albo badanie powinny być zarejestrowane w systemie przed udzieleniem świadczenia albo najpóźniej w dniu jego realizacji.

Nie oznacza to natomiast, że od 1 lipca centralna e-rejestracja obejmie wszystkie konsultacje specjalistyczne i wszystkie poradnie w Polsce. System jest wdrażany stopniowo. Ministerstwo Zdrowia zapowiada, że wszystkie świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej mają znaleźć się w centralnej e-rejestracji od 31.12.2029 r. Na początku system obejmuje tylko wybrane zakresy.

Co placówki musiały zrobić wcześniej?

Dla świadczeniodawców kluczowy jest nie tylko 1 lipca. Już do 31.5.2026 r. placówki realizujące świadczenia objęte pierwszym etapem mają przekazać harmonogramy do systemu centralnego na kolejne pełne trzy miesiące.

Od 01.06.2026 r. NFZ może wstrzymać płatności w przypadku nieprzekazania harmonogramów. Po 01.07.2026 r. działanie w ramach centralnej rejestracji - dla wskazanych świadczeń opieki zdrowotnej - będzie obowiązkowe.

Dla placówek oznacza to konieczność technicznej integracji z systemem oraz aktualizowania terminów. Dla pacjentów celem zmiany jest większa przejrzystość kolejek i ograniczenie sytuacji, w której wolny termin istnieje w jednej placówce, ale pacjent o nim nie wie.

Jak pacjent zapisze się na wizytę lub badanie?

Pacjent nie musi korzystać wyłącznie z internetu. Centralna e-rejestracja przewiduje kilka sposobów zapisu. Można to zrobić:
• online przez Internetowe Konto Pacjenta;
• w aplikacji mojeIKP, jeżeli dana funkcja jest dostępna dla pacjenta;
• telefonicznie w placówce;
• osobiście w rejestracji;
• mailowo, jeżeli świadczeniodawca udostępnia taki sposób kontaktu.

Jeżeli pacjent zapisuje się telefonicznie albo osobiście, placówka powinna dokonać rejestracji w centralnym systemie w jego imieniu. To ważne dla osób starszych, wykluczonych cyfrowo albo takich, które po prostu wolą tradycyjny kontakt z przychodnią.

System ma też umożliwiać zmianę albo odwołanie terminu.

Czym jest „poczekalnia” w centralnej e-rejestracji?

Jedną z funkcji systemu jest tzw. poczekalnia. Pacjent może z niej skorzystać, gdy nie ma dostępnego terminu spełniającego jego kryteria albo gdy zależy mu na konkretnej placówce.

W takiej sytuacji system ma „pilnować kolejki” i automatycznie zaproponować termin, gdy pojawi się wolne miejsce. Kolejność dostępu do świadczeń ma zależeć m.in. od kategorii medycznej wskazanej na skierowaniu, uprawnień pacjenta, kolejności zgłoszeń oraz zadeklarowanych preferencji.

Czy pacjent nadal będzie mógł wybrać placówkę?

Centralna e-rejestracja nie oznacza, że pacjent traci możliwość wyboru miejsca udzielenia świadczenia. System ma pokazywać dostępne placówki i terminy w jednym miejscu. Pacjent może więc sprawdzić, gdzie termin jest najbliższy, albo wybrać placówkę, na której szczególnie mu zależy.

W przypadku pierwszej wizyty u kardiologa konieczne jest skierowanie oraz ubezpieczenie w NFZ. Przy badaniach profilaktycznych system powinien weryfikować, czy pacjent ma prawo do danego bezpłatnego badania. Jeżeli takiego prawa nie ma, zapis przez centralną e-rejestrację nie będzie możliwy.

Co zmieni się dla pacjentów?

Największą zmianą ma być przejrzystość terminów. Pacjent zyska dostęp do informacji o dostępnych świadczeniach i wolnych terminach w różnych placówkach, a nie tylko w tej, do której akurat zadzwoni.

Centralna e-rejestracja ma też ograniczyć zjawisko blokowania terminów i niewykorzystanych wizyt. Jeżeli pacjent odwoła albo przełoży wizytę, zwolniony termin może wrócić do systemu i zostać zaproponowany innej osobie. Centrum e-Zdrowia informowało, że od 1 do 15 stycznia 2026 r. w e-rejestracji odnotowano ponad 186 tys. nowych zapisów, a zwolnione terminy były udostępniane kolejnym pacjentom.

Trzeba jednak pamiętać, że sama e-rejestracja nie tworzy nowych lekarzy ani dodatkowych poradni. Może poprawić zarządzanie terminami i dostęp do informacji, ale nie rozwiąże automatycznie wszystkich problemów z kolejkami do specjalistów.

Co z wizytami, które nie są objęte systemem?

Wizyty i świadczenia, które nie zostały jeszcze włączone do centralnej e-rejestracji, będą umawiane na dotychczasowych zasadach. Dlatego pacjent nie powinien zakładać, że od 01.07.2026 r. każdą wizytę u specjalisty znajdzie w jednym systemie.

Na starcie centralna e-rejestracja obejmuje wybrane świadczenia. Od sierpnia 2026 r. zakres ma się rozszerzyć o kolejne pierwsze wizyty specjalistyczne, a docelowo wszystkie świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej mają znaleźć się w centralnej e-rejestracji od 31.12.2029 r.

Źródła informacji:

• Ministerstwo Zdrowia, „Ustawa o centralnej e-rejestracji podpisana”.

• Pacjent.gov.pl, „Poznaj centralną e-rejestrację”.

• Narodowy Fundusz Zdrowia, komunikaty dla świadczeniodawców dotyczące centralnej e-rejestracji.

• Rzecznik Praw Pacjenta, informacje o rozszerzeniu zakresu centralnej e-rejestracji od 1.8.2026 r.

• Centrum e-Zdrowia, informacje o liczbie zapisów w centralnej e-rejestracji po starcie systemu w styczniu 2026 r.

• Ustawa z 26.9.2025 r. zmieniająca ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektóre inne ustawy (Dz.U. z 2025 r. poz. 1537).