Ile wyniesie renta wdowia w 2027 i kto może ją otrzymać?

Do końca 2026 r. drugie świadczenie jest wypłacane w wysokości 15 proc. Nie oznacza to jednak, że każdy senior po śmierci małżonka automatycznie dostanie wyższą wypłatę z ZUS lub KRUS. Trzeba spełnić kilka warunków, a łączna kwota świadczeń nie może przekroczyć ustawowego limitu.

Renta wdowia w 2027 r. Ile wyniesie?

W 2027 r. renta wdowia będzie obliczana według korzystniejszego wskaźnika niż w latach 2025-2026. Od 01.01.2027 r. osoba uprawniona będzie mogła otrzymać:

• 100 proc. renty rodzinnej oraz 25 proc. własnego świadczenia albo
• 100 proc. własnego świadczenia oraz 25 proc. renty rodzinnej.

Do końca 2026 r. ten drugi składnik wynosi 15 proc. Oznacza to, że od 2027 r. wzrośnie część świadczenia wypłacana dodatkowo obok świadczenia głównego.

Nie da się jednak podać jednej kwoty renty wdowiej dla wszystkich. Jej wysokość zależy od tego, ile wynosi własna emerytura lub renta wdowy albo wdowca oraz ile wynosi renta rodzinna po zmarłym małżonku.

Obowiązuje limit. Nie każdy dostanie pełną kwotę z wyliczenia

Renta wdowia jest ograniczona ustawowym limitem. Łączna suma wypłacanych świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Jeśli suma połączonych świadczeń będzie wyższa, wypłata zostanie pomniejszona o kwotę przekroczenia.

Przy ustalaniu limitu znaczenie mają nie tylko dwa świadczenia łączone w formule renty wdowiej. ZUS wskazuje, że do limitu wlicza się także m.in. świadczenia wypłacane przez instytucje zagraniczne oraz inne dodatki i świadczenia wypłacane na podstawie odrębnych przepisów. Dlatego ostateczna kwota wypłaty może zależeć od całej sytuacji świadczeniowej wdowy albo wdowca.

Od 01.03.2026 r. najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. To oznacza, że trzykrotność tej kwoty to 5935,47 zł brutto. Taki limit można przyjmować przy ocenie wypłat do czasu kolejnej waloryzacji. Od 01.03.2027 r. limit będzie zależał od nowej kwoty najniższej emerytury po waloryzacji.

Dlatego przy pytaniu „ile wyniesie renta wdowia w 2027 r.” trzeba rozróżnić dwie rzeczy: procent drugiego świadczenia jest już znany i od 01.01.2027 r. wyniesie 25 proc., ale maksymalny limit kwotowy od marca 2027 r. będzie zależał od waloryzacji najniższej emerytury.

Kto może otrzymać rentę wdowią?

Prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu, czyli tzw. renty wdowiej, przysługuje tylko osobom, które spełniają wszystkie warunki ustawowe. Nie wystarczy sam fakt śmierci małżonka ani samo posiadanie prawa do emerytury.

Wdowa albo wdowiec muszą:
• mieć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku;
• mieć prawo do własnego świadczenia, np. emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy;
• osiągnąć powszechny wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiety i 65 lat w przypadku mężczyzny;
• pozostawać we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
• nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat przez kobietę albo 60 lat przez mężczyznę;
• nie pozostawać obecnie w nowym związku małżeńskim.

Spełnienie tych warunków jest oceniane przez organ rentowy. W praktyce oznacza to, że część osób, które potocznie mówią o „rencie po mężu” albo „rencie po żonie”, nie zawsze będzie mogła skorzystać z nowych zasad łączenia świadczeń.

Owdowienie zbyt wcześnie może wykluczyć świadczenie

Jednym z najbardziej problematycznych warunków jest moment nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Kobieta musi nabyć to prawo nie wcześniej niż w dniu ukończenia 55 lat, a mężczyzna - nie wcześniej niż w dniu ukończenia 60 lat.

W praktyce oznacza to, że kobieta, która owdowiała i nabyła prawo do renty rodzinnej przed 55. urodzinami, co do zasady nie spełni jednego z warunków do renty wdowiej. Analogicznie mężczyzna nie spełni tego warunku, jeżeli nabył prawo do renty rodzinnej przed ukończeniem 60 lat.

To częsty powód nieporozumień. Renta wdowia nie jest bowiem świadczeniem dla wszystkich osób, które kiedykolwiek straciły małżonka. Ustawodawca powiązał ją z wiekiem, w którym wdowa albo wdowiec nabyli prawo do renty rodzinnej.

Nowe małżeństwo pozbawia prawa do renty wdowiej

Warunkiem wypłaty świadczeń w zbiegu jest także to, aby wdowa albo wdowiec nie pozostawali obecnie w związku małżeńskim. Zawarcie nowego małżeństwa ma więc znaczenie dla prawa do renty wdowiej.

Osoba, która pobiera świadczenia w zbiegu, powinna informować ZUS, KRUS albo inny organ wypłacający świadczenie o okolicznościach mających wpływ na prawo do wypłaty. Dotyczy to m.in. zawarcia nowego związku małżeńskiego.

Jak złożyć wniosek o rentę wdowią?

Do uzyskania renty wdowiej potrzebny jest wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną. W ZUS służy do tego formularz ERWD. Jeżeli wdowa albo wdowiec ma już ustalone prawo do renty rodzinnej oraz własnego świadczenia, do wniosku co do zasady nie trzeba dołączać dodatkowych dokumentów.

Jeżeli jednak osoba zainteresowana nie ma jeszcze ustalonego prawa do renty rodzinnej albo własnego świadczenia, najpierw trzeba złożyć odpowiedni wniosek o dane świadczenie. Dopiero potem organ rentowy może ustalić, czy możliwa jest łączna wypłata w formule renty wdowiej.

Wniosek można złożyć w instytucji, która wypłaca jedno ze świadczeń. Jeśli jedno świadczenie wypłaca ZUS, a drugie KRUS, wniosek można złożyć w jednej z tych instytucji. Sprawa zostanie następnie rozpatrzona z uwzględnieniem danych z właściwych organów.

Od kiedy wypłata po złożeniu wniosku?

Renta wdowia jest wypłacana od 01.07.2025 r. Osoby, które spełniały warunki i złożyły wniosek do 31.07.2025 r., mogły uzyskać wypłatę od spełnienia warunków, ale nie wcześniej niż od 01.07.2025 r.

Jeżeli wniosek został albo zostanie złożony później, prawo do łącznej wypłaty świadczeń przysługuje od miesiąca zgłoszenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia spełnienia wszystkich warunków. Dlatego osoby, które spełniają warunki, nie powinny odkładać formalności, bo późniejsze złożenie wniosku może oznaczać późniejszy początek wypłaty.