Polska podpisała umowę SAFE. Do polskich firm trafi nawet 180 mld zł

Uroczyste podpisanie umowy odbyło się z udziałem premiera Donalda Tuska, wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz ministra finansów Andrzeja Domańskiego. Ze strony Komisji Europejskiej dokument podpisali komisarz ds. budżetu Piotr Serafin oraz komisarz ds. obronności Andrius Kubilius.

Po podpisaniu dokument został przekazany premierowi Donaldowi Tuskowi. Szef rządu podkreślał, że uruchomienie programu SAFE ma znaczenie nie tylko dla Polski, ale również dla całej Unii Europejskiej.

– To jest szczególny moment. Moment naprawdę uroczysty i zasługujący na taką oprawę. To jest moment przełomowy w historii Polski i Unii Europejskiej – mówił premier.

Donald Tusk zaznaczył, że środki przeznaczone na bezpieczeństwo mają zwiększyć zdolności obronne państwa w czasie narastających zagrożeń w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Według premiera Polska zyska dzięki programowi dodatkowe możliwości rozwoju przemysłu zbrojeniowego, technologii wojskowych oraz infrastruktury strategicznej.

– Polska będzie bezpieczniejsza o 180 miliardów złotych. To gigantyczna kwota, która będzie zainwestowana wprost w polskie bezpieczeństwo, w polski przemysł zbrojeniowy i nasze możliwości technologiczne – podkreślał Donald Tusk.

Rekordowe środki z programu SAFE dla Polski

Program SAFE, czyli Security Action for Europe, został przygotowany przez Komisję Europejską jako instrument wspierający rozwój europejskich zdolności obronnych. Mechanizm zakłada udzielanie państwom członkowskim preferencyjnych pożyczek na inwestycje militarne oraz wspólne zakupy uzbrojenia.

W przypadku Polski mowa o kwocie nawet 43,7 mld euro w niskooprocentowanych pożyczkach. To obecnie jeden z największych programów finansowania obronności w historii Unii Europejskiej.

Rząd deklaruje, że około 89 proc. środków ma zostać wykorzystanych w polskiej gospodarce. Oznacza to potencjalnie ogromne zamówienia dla krajowych producentów uzbrojenia, zakładów przemysłowych i sektora nowych technologii.

Według zapowiedzi finansowanie ma objąć między innymi:

• program Tarcza Wschód,
• rozwój systemów antydronowych,
• modernizację obrony przeciwlotniczej,
• rozbudowę artylerii,
• inwestycje w logistykę wojskową,
• modernizację infrastruktury transportowej o znaczeniu strategicznym.

Znaczna część środków ma zostać skierowana także na rozwój zdolności produkcyjnych polskich spółek zbrojeniowych. W ostatnich miesiącach przedstawiciele rządu wielokrotnie podkreślali, że celem jest nie tylko zakup sprzętu, ale również budowanie długoterminowych kompetencji przemysłowych w kraju.

Tarcza Wschód jednym z głównych projektów SAFE

Jednym z kluczowych projektów finansowanych z programu SAFE ma być Tarcza Wschód, czyli rozbudowany system umocnień, infrastruktury i zabezpieczeń na granicy Polski z Rosją oraz Białorusią.

Projekt obejmuje m.in. budowę fortyfikacji, magazynów wojskowych, systemów obserwacyjnych, zapór inżynieryjnych i infrastruktury umożliwiającej szybkie przemieszczanie wojsk.

Rząd argumentuje, że inwestycja jest odpowiedzią na rosnące zagrożenie ze strony Rosji po pełnoskalowej agresji na Ukrainę oraz destabilizacyjne działania prowadzone przy granicy z Białorusią.

Program SAFE wpisuje się jednocześnie w szerszy proces gwałtownego wzrostu wydatków obronnych w Europie. Według danych NATO Polska pozostaje jednym z państw przeznaczających największy procent PKB na wojsko w całym Sojuszu. W 2025 roku wydatki obronne Polski mają przekroczyć 4 proc. PKB.

Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiada dziesiątki umów

Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że podpisanie umowy otwiera możliwość uruchomienia kolejnych kontraktów.

– Dzisiaj zostanie uruchomiona linia kredytowa. Ile z tego skorzystamy, to już zależy od nas. My mamy przygotowane projekty na całą kwotę prawie 44 mld euro – powiedział szef MON podczas konferencji prasowej w Sejmie.

Minister obrony zaznaczył, że każda inwestycja będzie wymagała osobnych negocjacji i podpisania odrębnych umów. Zapowiedział jednocześnie wyjątkowo intensywny okres dla resortu obrony.

– Czeka nas bardzo bogaty maj. Kilkadziesiąt umów do podpisania. Kolejne do aneksowania – stwierdził Kosiniak-Kamysz.

Minister wyjaśnił również, że do końca maja państwa członkowskie mogą składać zamówienia indywidualnie, natomiast po 30 maja możliwe będą już wspólne zakupy realizowane razem z innymi krajami Unii Europejskiej. Mechanizm ten ma pozwolić na obniżenie kosztów i przyspieszenie produkcji uzbrojenia.

Europejski program SAFE odpowiedzią na zagrożenia militarne

SAFE jest jednym z filarów nowej strategii obronnej Unii Europejskiej, która powstała po rosyjskiej agresji na Ukrainę. Komisja Europejska od wielu miesięcy naciska na zwiększenie wspólnych inwestycji w przemysł zbrojeniowy oraz uniezależnienie Europy od dostaw spoza kontynentu.

W ostatnich latach państwa UE znacząco zwiększyły wydatki na obronność. Dotyczy to zwłaszcza krajów wschodniej flanki NATO, które intensywnie modernizują armie i rozbudowują zdolności odstraszania.

Polska od początku należała do najaktywniejszych zwolenników uruchomienia europejskich instrumentów finansowania obronności. Rząd argumentował, że bezpieczeństwo regionu wymaga nie tylko wzrostu liczebności armii, ale również szybkiej rozbudowy przemysłu produkującego amunicję, systemy rakietowe i sprzęt wojskowy.

Słowa kluczowe: SAFE, program SAFE, Donald Tusk, Władysław Kosiniak-Kamysz, Andrzej Domański, Komisja Europejska, Tarcza Wschód, polski przemysł zbrojeniowy, bezpieczeństwo Polski, fundusze na obronność, pożyczki SAFE, modernizacja armii, systemy antydronowe, obrona przeciwlotnicza, wydatki wojskowe, Unia Europejska, NATO