Rząd chce przedłużyć obecną sieć szpitali do 30 czerwca 2029 r. Placówki mają zyskać więcej czasu na restrukturyzację i stabilniejsze finansowanie, ale dla pacjentów najważniejsze jest to, czy zmiana wpłynie na dostęp do leczenia i przyszłość lokalnych oddziałów.
Rada Ministrów przyjęła projekt 22 września 2026 r.. Obecny wykaz szpitali zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej ma obowiązywać do 30 czerwca 2029 r., zamiast do 30 czerwca 2027 r. Rząd tłumaczy, że dodatkowe dwa lata mają zapewnić placówkom przewidywalność finansowania podczas restrukturyzacji i konsolidacji. Projekt musi jeszcze przejść przez parlament i zostać podpisany przez prezydenta.
Sieć szpitali do 2029 r. Co zmieni się dla placówek i NFZ?
System PSZ, potocznie nazywany siecią szpitali, obejmuje placówki zakwalifikowane do określonych poziomów zabezpieczenia. Obecny wykaz obowiązuje od początku 2023 r. i zgodnie z dzisiejszymi przepisami miał wygasnąć 30 czerwca 2027 r. NFZ informował przy jego tworzeniu, że znalazło się w nim 585 szpitali. Przyjęty przez rząd projekt UD421 przesuwa tę granicę o dwa lata. Jeśli ustawa przejdzie cały proces legislacyjny, obecny okres kwalifikacji potrwa do 30 czerwca 2029 r. Najważniejsze skutki zmiany to:
- brak ogólnej, nowej kwalifikacji całej sieci w połowie 2027 r.,
- zachowanie przez obecne placówki większej przewidywalności finansowania z NFZ,
- dodatkowy czas na restrukturyzację i łączenie części działalności,
- możliwość pełniejszego wykorzystania mechanizmów wsparcia przewidzianych na lata 2026–2029.
Samo przedłużenie wykazu nie oznacza, że jego skład zostaje całkowicie zamrożony. Oddziały wojewódzkie NFZ publikują także aktualizacje list w trakcie trwania okresu kwalifikacji — przykładowo w 2026 r. wykaz dla województwa śląskiego był zmieniany kilkukrotnie.
Co przedłużenie sieci szpitali oznacza dla pacjentów?
Dla pacjenta najważniejsza jest ciągłość działania placówki i świadczeń finansowanych przez NFZ. Szpital pozostający w PSZ zachowuje przewidywalny model finansowania, a system obejmuje nie tylko hospitalizację, lecz — zależnie od profilu placówki — również świadczenia specjalistyczne i rehabilitacyjne. NFZ wskazuje, że zakwalifikowanie do sieci zapewnia placówkom ciągłość i stabilność finansowania wynikającą z umowy z Funduszem. Rząd przekonuje, że wydłużenie okresu działania obecnej sieci ma ograniczyć ryzyko destabilizacji w czasie, gdy szpitale przebudowują sposób działania. Ministerstwo Zdrowia wskazuje też na ciągłość udzielania świadczeń pacjentom jako jeden z celów tej zmiany. Pacjenci nie powinni oczekiwać, że samo przesunięcie daty automatycznie skróci kolejki czy zwiększy liczbę dostępnych świadczeń. Projekt dotyczy przede wszystkim stabilności organizacyjnej i finansowej szpitali, a dostępność zależy również od pieniędzy w NFZ, wycen świadczeń, personelu i decyzji poszczególnych placówek.
Nowej kwalifikacji szpitali w 2027 r. nie będzie? Rząd chce przesunąć termin
Powód jest bezpośrednio związany z reformą szpitalnictwa rozpoczętą wcześniej. Od 2025 r. placówki mogą m.in. zmieniać zakres działalności, rezygnować z części profili PSZ i przekształcać wybrane świadczenia w hospitalizację planową albo leczenie jednego dnia. Przepisy pozwalają też w określonych warunkach zachować część dotychczasowego ryczałtu po restrukturyzacji. Ministerstwo obawia się, że przeprowadzenie pełnej kwalifikacji już w 2027 r. mogłoby uderzyć właśnie w placówki, które zdecydują się na takie zmiany. Po rezygnacji z części profili niektóre z nich mogłyby przestać spełniać dotychczasowe kryteria wejścia do PSZ, a wtedy część mechanizmów wsparcia przewidzianych do 2029 r. straciłaby dla nich znaczenie. Rząd chce więc zsynchronizować okres obowiązywania sieci z czasem, w którym działać mają instrumenty restrukturyzacyjne.
Restrukturyzacja szpitali: oddziały mogą znikać lub zmieniać profil
Reforma ma zachęcać szpitale do dostosowania działalności do realnych potrzeb mieszkańców. Przewidziane już wcześniej rozwiązania pozwalają między innymi:
- rezygnować z wybranych profili PSZ i zastępować część pełnych hospitalizacji leczeniem planowym lub jednodniowym,
- przekształcać niektóre oddziały w zakłady opiekuńczo-lecznicze albo pielęgnacyjno-opiekuńcze,
- łączyć placówki i prowadzić procesy konsolidacyjne,
- korzystać ze środków inwestycyjnych przeznaczonych na modernizację infrastruktury.
W założeniu ma to ograniczać utrzymywanie oddziałów, które mają mało pacjentów albo poważne problemy kadrowe, i kierować część leczenia do placówek lepiej przygotowanych do wykonywania danych świadczeń. Dla mieszkańców konkretnego powiatu może to oznaczać zmianę profilu lokalnego szpitala. Część świadczeń nadal może być dostępna na miejscu, inne mogą zostać skoncentrowane w większej placówce. Dlatego z perspektywy pacjenta samo pozostanie szpitala w PSZ nie gwarantuje, że każdy obecny oddział będzie działał w niezmienionej formie do 2029 r.
Szpitale chcą czegoś więcej niż przedłużenia sieci. Problemem są finanse
Tak — i ten kontekst jest istotny. Branża szpitalna od miesięcy sygnalizuje, że samo utrzymanie stabilnego miejsca w PSZ nie rozwiązuje problemów finansowych placówek. Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych alarmował w 2026 r. o nierozliczonych świadczeniach, ograniczaniu finansowania nadwykonań, zbyt niskich wycenach i rosnącym zadłużeniu szpitali. Organizacja domagała się zmian gwarantujących większą płynność finansowania.
Polska Federacja Szpitali oceniała z kolei wcześniejsze zmiany restrukturyzacyjne jako krok w dobrym kierunku, ale wskazywała, że ich zakres jest ograniczony i potrzebne są szersze reformy systemowe, m.in. dotyczące sposobu finansowania świadczeń i wynagradzania za efekty leczenia. Dlatego przedłużenie PSZ do 2029 r. daje placówkom coś, czego rzeczywiście potrzebują — czas i większą przewidywalność — lecz nie odpowiada na wszystkie problemy zgłaszane przez dyrektorów szpitali.
Pięć projektów dla ochrony zdrowia. Co jeszcze zmieni się w szpitalach?
UD421 jest częścią większego pakietu, którym Rada Ministrów zajęła się 22 września. W porządku obrad znalazło się pięć projektów Ministerstwa Zdrowia. Oprócz przedłużenia sieci szpitali dotyczą one m.in. zasad wynagradzania i czasu pracy personelu medycznego, jawności konkursów na świadczenia zdrowotne, finansowania określonych świadczeń oraz Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich. Jedna ze zmian przewiduje np. obowiązek publikowania informacji o konkursach na świadczenia oraz o warunkach finansowych ofert. Dane mają być dostępne zarówno na stronach placówek, jak i w centralnym systemie informatycznym. Wszystkie te projekty muszą teraz przejść proces parlamentarny.
Kiedy sieć szpitali zostanie przedłużona do 2029 r.? Najpierw Sejm i prezydent
Rząd przyjął projekt, więc data 30 czerwca 2029 r. nie obowiązuje jeszcze w ustawie. Projekt trafi do parlamentu, później potrzebny będzie podpis prezydenta i publikacja w Dzienniku Ustaw. Zgodnie z przyjętą przez Radę Ministrów wersją przepisy dotyczące przedłużenia PSZ mają wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu ustawy.
Podstawa prawna
- Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
- Ustawa z 17 marca 2021 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw
- Projekt ustawy UD421, przyjęty przez Radę Ministrów 22 września 2026 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu