Nowe limity szkodliwych substancji w pracy od kwietnia 2026. Normy dla azbestu spadają dziesięciokrotnie

Najważniejsze zmiany w przepisach BHP w 2026 r.

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 26 marca 2026 r. wprowadza zmiany w dopuszczalnych stężeniach i natężeniach czynników szkodliwych w środowisku pracy. Rozporządzenie dostosowuje polskie przepisy do wymogów unijnych (dyrektywy UE 2023/2668 i 2024/869), zwiększając bezpieczeństwo pracowników. Najważniejsze modyfikacje dotyczą:

• Diizocyjanianów – substancji powszechnie stosowanych w produkcji pianek poliuretanowych, farb i klejów.
• Ołowiu i jego związków nieorganicznych – szczególnie w przemyśle metalowym i elektronicznym.
• Azbestu – materiału niebezpiecznego przy demontażu starych instalacji i pokryć dachowych.

Zobacz także

Nowe przepisy od kwietnia 2026. Zmiany w L4, KSeF, emeryturach i opłatach za śmieci

Azbest 2026: nowe, ekstremalnie surowe limity i całkowita kontrola w miejscu pracy

Od 2 kwietnia 2026 r. wchodzi w życie rozporządzenie, które radykalnie zaostrza przepisy dotyczące azbestu w miejscu pracy. Limity stężenia obniżono dziesięciokrotnie, a kontrola nad środowiskiem pracy staje się laboratoryjna.

Najważniejsze zmiany w ochronie przed azbestem:

Drastyczne obniżenie limitów (NDS)

• Stare normy: 0,1 włókna/cm³
• Nowe normy: 0,01 włókna/cm³
• W załączniku dodatkowa wartość 0,002 włókna/cm³ dla bardziej precyzyjnych pomiarów.

Nowa era technologii pomiarowej

• Tradycyjna mikroskopia optyczna (PCM) powoli odchodzi do lamusa.
• Obowiązkowa precyzja: mikroskopia elektronowa (TEM) wykrywająca cieńsze i mniejsze włókna azbestu.

Precyzyjna klasyfikacja azbestu

• Rozporządzenie wymienia 6 rodzajów azbestu, w tym chryzotylowy, krokidolitowy i amozytowy.
• Firmy muszą identyfikować każdy rodzaj azbestu w miejscu pracy, by spełnić nowe wymogi BHP.

Okres przejściowy do 20 grudnia 2029 r.

• Firmy mają czas na modernizację sprzętu, procedur i szkolenia pracowników.
• Po tym terminie obowiązuje pełna norma 0,01 włókna/cm³, czyli praktycznie „zero tolerancji” dla azbestu.

Ołów w pracy – groźny dla płodności. Co musisz wiedzieć w 2026 r.

Ołów i jego związki nieorganiczne to substancje reprotoksyczne. Eksperci ostrzegają, że kontakt z tymi związkami może obniżać płodność zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, a także wpływać na prawidłowy rozwój płodu. Zgodnie z unijnymi przepisami (CLP i dyrektywa 2004/37/WE) są uznawane za substancje najwyższej kategorii ryzyka dla zdrowia reprodukcyjnego. W 2026 r. przestrzeganie limitów stężeń i stosowanie ochrony osobistej to obowiązek każdego pracodawcy.

Ołów w pracy – nowe normy biologiczne do 2029 r.

Do 8 kwietnia 2026 r. dopuszczalna zawartość ołowiu w krwi pracowników wynosi 50 μg Pb/100 ml. Zgodnie z nowymi przepisami, od 9 kwietnia wartość ta stopniowo spada: do 31 grudnia 2028 r. maksymalnie 30 μg Pb/100 ml, a od 1 stycznia 2029 r. – już tylko 15 μg Pb/100 ml. Zmiany te wynikają z wdrażania dyrektywy UE 2024/869 i mają na celu jeszcze lepszą ochronę zdrowia pracowników narażonych na działanie ołowiu w środowisku pracy.

Nowe przepisy zaostrzają kontrolę zdrowia pracowników narażonych na ołów. Jeśli poziom ołowiu we krwi przekroczy 30 μg Pb/100 ml, pracownik trafi pod stały nadzór medyczny, a lekarz medycyny pracy będzie monitorować, aż stężenie wróci do bezpiecznego poziomu.

Zmiany najbardziej dotkną pracowników w branżach takich jak metalurgia, hutnictwo, chemia, motoryzacja, produkcja wyrobów metalowych i przemysł zbrojeniowy, czyli tam, gdzie kontakt z ołowiem jest bezpośredni.

Od kwietnia 2026 r. nowe limity diizocyjanianów w pracy

Od 9 kwietnia 2026 r. wchodzą w życie surowsze normy dla diizocyjanianów, substancji chemicznych używanych m.in. w przemyśle motoryzacyjnym, chemicznym i produkcji pianek. Nowe limity mają chronić pracowników przed alergiami i chorobami dróg oddechowych.

Najważniejsze wartości w miejscu pracy:

• Średnie stężenie w ciągu dnia (NDS): 0,01 mg/m³
• Stężenie chwilowe (NDSCh): 0,02 mg/m³

Limity obowiązują w okresie przejściowym 9 kwietnia 2026 – 31 grudnia 2028 r., dając firmom czas na dostosowanie pomiarów powietrza, wentylacji i środków ochrony osobistej. Po tym czasie normy mogą zostać jeszcze zaostrzone.

Diizocyjaniany są silnie uczulające i mogą powodować astmę lub podrażnienia dróg oddechowych. Nowe limity wymuszają:

• regularne monitorowanie powietrza w zakładzie,
• stosowanie skutecznej wentylacji i odpylania,
• szkolenia i wyposażenie pracowników w odpowiednie maski i rękawice.