Chory poza hospicjum nie musi cierpieć

Polskie przepisy nie gwarantują wszystkim chorym na nowotwory dostępu do świadczeń zdrowotnych zapewniających łagodzenie cierpienia fizycznego. Ustawowe prawo do nich mają tylko osoby znajdujące się w stanie terminalnym, a więc leczone w hospicjach. Tak wynika z art. 20 ust. 2 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 159).

Tymczasem – jak podkreślają eksperci – leczenie bólu obok radioterapii czy chemioterapii powinno być integralną częścią terapii nowotworów u wszystkich pacjentów onkologicznych.

– Ból występuje u 60 proc. z nich i u 30 proc. osób wyleczonych z nowotworu. Powinni być leczeni według zasad opracowanych przez Światową Organizację Zdrowia, a więc przy silnym lub bardzo silnym natężeniu dolegliwości należy u nich stosować leki opioidowe – podkreśla prof. Jan Dobrogowski, kierownik Zakładu Badania i Leczenia Bólu Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Problem w tym, że dostęp do nich jest utrudniony.

– Szacuje się, że 1/3 pacjentów nie jest leczona w sposób dostateczny. Część lekarzy nie chce zlecać im silnych leków przeciwbólowych w obawie przed kontrolami NFZ – podkreśla prof. Dobrogowski.

Wypisanie takich specyfików wiąże się bowiem z licznymi obostrzeniami. Prawo ich ordynowania chorym przysługuje wszystkim lekarzom, w tym rodzinnym, ale muszą w tym celu pobrać specjalne recepty z Narodowego Funduszu Zdrowia. Ich wypisanie jest skomplikowane i podlega rygorystycznym kontrolom. Pacjenci pozbawieni dostępu do skutecznych terapii przeciwbólowych skarżą się do rzecznika praw pacjenta (RPP). Dlatego pełniąca tę funkcję Barbara Kozłowska wystąpiła do ministra zdrowia o zmiany w prawie przy okazji poprawiania pakietu onkologicznego. RPP chce, żeby dostęp do leczenia bólu został ustawowo zagwarantowany wszystkim pacjentom z nowotworami, a nie tylko tym w stanie terminalnym. Jednak resort zdrowia nie widzi takiej potrzeby.

Ministerstwo podkreśla, że w Polsce są dostępne wszystkie, z wyjątkiem jednego, leki przeciwbólowe zalecane w leczeniu bólu. – Dodatkowo minister zdrowia zainicjował kampanię na rzecz popularyzacji wiedzy na temat zasad terapii bólu, angażując do współpracy konsultantów krajowych, samorząd lekarski, towarzystwa naukowe oraz rektorów wyższych uczelni – podkreśla Igor Radziewicz-Winnicki, wiceminister zdrowia.