Za darmo czy za grosze

Paradoks współczesnego świata polega na tym, że wszyscy zgadzamy się co do tego, że najuboższym trzeba pomagać, ale mało kto wie, w jaki sposób robić to skutecznie. Abhijit Banerjee i Esther Duflo z Massachusetts Institute of Technology oraz Michael Kremer z Uniwersytetu Harvarda zostali nagrodzeni ekonomicznym Noblem w tym roku za to, że od lat próbują ustalić, jakie formy pomocy najuboższym działają, a jakie nie przynoszą efektów.

Pytanie może wydawać się błahe, ale wcale takie nie jest – no bo jak zmierzyć przyrost tak nieuchwytnej wartości jak kapitał społeczny? Odpowiedź, jakiej udzielili naukowcy, jest zaskakująca w swej prostocie: nie da się. Ale pytanie o kapitał społeczny można rozbić na wiele mniejszych pytań, takich jak: czy dzieci uczą się lepiej w małych klasach oraz czy współczynnik szczepień rośnie, jeśli po zabiegu rodzice otrzymują torbę ryżu. Wokół takich „małych” pytań można następnie zaprojektować eksperymenty, dzięki którym można wyciągnąć jasne wnioski.