Kijów odpowiada Warszawie. Szef kancelarii Zełenskiego zrzeka się polskiego odznaczenia

Kyryło Budanow poinformował za pośrednictwem mediów społecznościowych, że zrzeka się Złotego Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, który otrzymał w ubiegłym roku. Decyzję powiązał bezpośrednio z działaniami Karola Nawrockiego wobec prezydenta Ukrainy.

W swoim oświadczeniu szef Biura Prezydenta Ukrainy ocenił, że odebranie Wołodymyrowi Zełenskiemu najwyższego polskiego odznaczenia państwowego jest gestem wymierzonym nie tylko w ukraińskiego przywódcę, ale również w relacje między oboma państwami. Według Budanowa krok ten może zostać wykorzystany propagandowo przez Rosję.

Ukraiński polityk podkreślił jednocześnie, że historia stosunków polsko-ukraińskich jest skomplikowana i obejmuje zarówno momenty współpracy, jak i tragiczne wydarzenia. Jego zdaniem powinno to skłaniać do refleksji i dialogu, a nie do działań, które mogą prowadzić do dalszego zaostrzenia sporów politycznych.

Ostra krytyka decyzji Karola Nawrockiego

W swoim wystąpieniu Budanow stwierdził, że trudno mówić o konsekwentnym stosowaniu kryteriów historycznej sprawiedliwości. Jako przykład wskazał fakt, że Order Orła Białego formalnie nadal figuruje wśród odznaczeń przyznanych Benito Mussoliniemu.

Szef kancelarii Wołodymyra Zełenskiego zapowiedział również, że Ukraina dokona własnej oceny całego wydarzenia. Jego zdaniem obecne działania mogą negatywnie wpłynąć na atmosferę współpracy pomiędzy Warszawą i Kijowem w czasie trwającej rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie.

Budanow zaznaczył, że Ukraina pozostaje państwem walczącym o bezpieczeństwo całego regionu, w tym również krajów Europy Środkowej. Jak podkreślił, nie chce jednak pozostawać bierny wobec działań, które – w jego ocenie – przyczyniają się do wzrostu niechęci wobec obywateli Ukrainy.

Wołodymyr Zełenski pozbawiony Orderu Orła Białego

Punktem zapalnym całego sporu stała się piątkowa decyzja Karola Nawrockiego. Prezydent RP poinformował o odebraniu Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego, czyli najwyższego polskiego odznaczenia państwowego.

Karol Nawrocki podkreślił, że decyzja nie jest wymierzona przeciwko narodowi ukraińskiemu ani nie oznacza zmiany strategicznego kierunku polskiej polityki bezpieczeństwa. Zaznaczył, że Polska nadal wspiera Ukrainę w obliczu rosyjskiej agresji, ponieważ bezpieczeństwo Ukrainy pozostaje istotnym elementem bezpieczeństwa całej Europy.

Decyzja wywołała jednak natychmiastowe reakcje zarówno w Polsce, jak i za granicą. W mediach społecznościowych pojawiły się liczne komentarze wskazujące, że ruch prezydenta może zostać odebrany jako sygnał pogorszenia relacji pomiędzy dwoma państwami, które od początku pełnoskalowej wojny współpracowały wyjątkowo blisko.

Andrij Sybiha również rezygnuje z odznaczenia

Kyryło Budanow nie był pierwszym przedstawicielem władz Ukrainy, który zdecydował się na taki krok. Wcześniej identyczną decyzję ogłosił minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha.

Szef ukraińskiej dyplomacji poinformował, że zamierza zwrócić Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej przyznany mu w październiku 2022 roku. W swoim stanowisku stwierdził, że wobec ostatnich działań polskich władz nie widzi możliwości dalszego pozostawania odznaczonym przez państwo polskie.

Symboliczny spór o znaczeniu politycznym

Eksperci zajmujący się relacjami polsko-ukraińskimi od lat wskazują, że odznaczenia państwowe mają nie tylko wymiar honorowy, ale także polityczny i dyplomatyczny. Przyznanie lub odebranie najwyższych wyróżnień państwowych bywa odczytywane jako sygnał dotyczący stanu relacji między państwami.

Spór wokół Wołodymyra Zełenskiego pojawia się w szczególnym momencie. Ukraina od ponad czterech lat prowadzi pełnoskalową wojnę obronną przeciwko Rosji, a Polska pozostaje jednym z najważniejszych partnerów wspierających Kijów militarnie, politycznie i humanitarnie. Właśnie dlatego reakcje ukraińskich polityków wykraczają poza wymiar symboliczny i stały się elementem szerszej debaty o przyszłości wzajemnych relacji.