Służba cywilna

Zamrożenie podwyżek w administracji nie oznacza, że urzędnicy nie mogą liczyć na awans lub okresowe zwiększenie wynagrodzenia.

Zjeść ciastko i mieć ciastko – ministerstwa znalazły sposób, jak to zrobić. Oficjalnie redukują etaty, bo kryzys, w rzeczywistości mnożą przybudówki, zatrudniając tam drugą, nieoficjalną armię urzędników.

Przygotowanie przetargu publicznego, wydanie decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu nieruchomości, sporządzenie aktu prawa miejscowego – to tylko trzy z setek spraw, jakimi muszą zajmować się samorządowi urzędnicy. Wymaga to ciągłego doszkalania się. Stało się to szczególnie istotne po naszym wstąpieniu do Unii, kiedy wiele lokalnych przepisów musiało zostać dostosowanych do prawa wspólnotowego.

Firmy prywatne boją się kryzysu. Z zapowiedzi wynika, że raczej będą zwalniać, niż przyjmować. Wiele wskazuje bowiem, że popyt na towary i usługi będzie się zmniejszał, a do prywatnego przedsiębiorstwa nikt dopłacał nie będzie. To logiczne. Ta logika nie dotyczy urzędów.

Premier zapowiada zaciskanie pasa i zapewnia, że w podległych mu ministerstwach liczba etatów prawie nie rośnie, a w urzędach wojewódzkich ta skala jest nieznaczna. Z sondy i analizy DGP wynika coś przeciwnego: urzędników przybywa i kosztują podatników coraz więcej.

W przyszłym roku do korpusu służby cywilnej trafi 200 urzędników mianowanych. Tak wynika z przyjętego przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej na 2013 rok. Minister finansów chciał ograniczyć ich liczbę do zera. Ostatecznie szefowi służby cywilnej udało się wywalczyć około 200 miejsc, choć domagał się ich o 400 więcej.

Minister finansów nie tylko chce zamrozić płace urzędników na kolejne trzy lata, ale zamierza też na taki sam okres zamknąć możliwość awansowania pracowników na urzędnika mianowanego. Szef służby cywilnej obstaje przy swoim i nalega, aby limit mianowań wyniósł 600 osób.

Od 2010 r. płace w budżetówce są zamrożone i według rządowych założeń do budżetu ma tak być też w 2013 r. Związek Zawodowy Pracowników Administracji Publicznej Inicjatywa rozpoczął walkę o podwyżkę wynagrodzeń - donosi "Rzeczpospolita".

Szefowie urzędów coraz chętniej zatrudniają absolwentów tuż po obronie dyplomu. Proponują im stanowiska, na których nie trzeba wykazywać się doświadczeniem. Zarobki są na poziomie płacy minimalnej, ale chętnych nie brakuje.

Próby zwolnienia słabego urzędnika lub nauczyciela często kończą się w sądzie. Ich szefowie przegrywają, bo źle interpretują przepisy.

Obsadzanie stanowisk przez działaczy partyjnych w spółkach Skarbu Państwa znajomymi lub członkami rodzin to tylko wierzchołek góry lodowej. Sytuacja powszechnego nepotyzmu występuje w całej administracji publicznej. Tylko od uczciwości dyrektorów generalnych zależy, czy do pracy w urzędzie trafią osoby z polecenia. Często kierownicy ustawiają kryteria naboru pod wskazanego kandydata. Często pod takiego, który już tam pracuje na zlecenie. Nie reagują na kontrolerów.

Szef urzędu nie może zmusić pracownika wychowującego dziecko lub opiekującego się starszą osobą, by został dłużej w pracy. Musi na to uzyskać jego zgodę. Za pracę po godzinach nie przysługuje rekompensata.

Twierdzenie, że urzędnicy otrzymują pieniądze za samo przychodzenie do pracy, jest bardzo krzywdzące - mówi Halina Stachura-Olejniczak, obecnie dyrektor generalny Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego, od ośmiu lat pracuje w administracji rządowej.

Osiem godzin i do domu – taką zasadę wyznają pracownicy ministerstw i urzędów wojewódzkich. I nie ma się co dziwić. Za dodatkową pracę nie otrzymują rekompensaty. Chyba że są zatrudnieni jako kierowcy albo woźni. Urzędnicy unikają nadgodzin jak ognia.

Pracownicy zatrudnieni w samorządach, urzędach wojewódzkich, skarbowych, a także w ministerstwach mają prawo do nieprzerwanego dwutygodniowego okresu urlopu wypoczynkowego. Z kolei urzędnikom służby cywilnej przysługuje dodatkowo do 12 dni wolnego w ciągu roku.

Nie wiem, ile jeszcze wody musi upłynąć w Wiśle, zanim uświadomimy sobie powszechnie, że nie da się skutecznie prowadzić żadnej polityki bez fachowej i neutralnej administracji. Po prostu potrzebujemy profesjonalnej służby cywilnej.