Opiekunowie zwracają pieniądze. Wyjątkowe problemy z kumulacją świadczeń

Od początku roku osoby niepełnosprawne, które skończyły 18 lat, mogą się ubiegać o świadczenie wspierające. Jego szybkie uzyskanie nie jest jednak łatwe ze względu na opóźnienia w wydawaniu niezbędnych do tego decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia. Wprawdzie świadczenie wspierające jest w takich przypadkach wypłacane z wyrównaniem, ale powoduje to problemy dla opiekuna osoby niepełnosprawnej, jeśli jest on uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Tych świadczeń nie można łączyć, więc opiekun nie tylko ma uchylane prawo do przysługującej mu dotychczas pomocy finansowej, lecz także musi zwrócić otrzymane pieniądze za czas, na który powstało uprawnienie do świadczenia wspierającego.

Zakaz kumulacji

Co do zasady postępowanie dotyczące przyznania świadczenia wspierającego jest dwuetapowe. Pierwszym etapem jest złożenie wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Drugim etapem jest złożenie wniosku do ZUS o samo świadczenie. Jednak ze względu na dużą liczbę wniosków, które trafiły do zespołów, czas oczekiwania na wydanie decyzji wynosi kilka miesięcy. W rezultacie osoby, które np. w styczniu lub lutym wystąpiły o taką decyzję, często dopiero teraz ją uzyskują i mogą się zgłosić do ZUS. Co istotne, zakład wypłaci im pieniądze za wcześniejsze miesiące, bo przepisy ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429) przewidują, że prawo do niego może zostać ustalone od miesiąca złożenia wniosku w wojewódzkim zespole. Jednocześnie oznacza to, że jeśli opiekun osoby niepełnosprawnej jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego, dochodzi do sytuacji, gdy za ten sam okres zostało wypłacone wsparcie w obydwu formach. Takiej kumulacji zakazuje zaś art. 63 ustawy. Jego ust. 11 wprost stanowi, że wówczas świadczenie pielęgnacyjne jest uznawane za nienależnie pobrane i podlega zwrotowi.