Kobiety „z OFE” kontra „bez OFE”. Zasady przeliczania emerytur i walka o wyrównanie

Czy brak przynależności do OFE powinien oznaczać niższą emeryturę? Do Sejmu wpłynęła petycja, która obnaża niesprawiedliwość w systemie ubezpieczeń społecznych. Chodzi o kobiety po 65. roku życia, które czują się dyskryminowane przez obecne przepisy.

Skrót artykułu

Nierówne traktowanie kobiet po 65. roku życia

Obecne przepisy różnicują sytuację prawną kobiet po osiągnięciu 65. roku życia w sposób, który autorka petycji nazywa krzywdzącym i niesprawiedliwym. Problem tkwi w mechanizmie ponownego przeliczania świadczeń:

Kobiety, które należały do OFE, po ukończeniu 65 lat zyskują prawo do ponownego przeliczenia emerytury z urzędu.
ZUS stosuje wobec nich nowsze, korzystniejsze tablice średniego dalszego trwania życia, co zazwyczaj skutkuje znaczną podwyżką wypłat.
Kobiety, które nie należały do OFE, są pozbawione tej możliwości, mimo że znajdują się w identycznej sytuacji wiekowej i demograficznej.

Argumenty za zmianą prawa: Naruszenie Konstytucji?

Wnioskodawczyni podnosi szereg argumentów, wskazując m.in. na naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Podkreśla, że podział na kobiety „z OFE” i „bez OFE” jest formą dyskryminacji, ponieważ dwie osoby o tym samym stażu pracy i zarobkach powinny mieć prawo do takich samych zasad obliczania świadczenia.

W petycji wskazano również na tzw. „niesprawiedliwość matematyczną”:

Emerytury kobiet są obliczane w wieku 60 lat przy użyciu wysokiego dzielnika (liczby miesięcy dalszego życia).
W wieku 65 lat ten dzielnik jest znacznie niższy, jednak ZUS odmawia przeliczenia świadczenia kobietom bez OFE, co sztucznie zaniża ich dochody i nie uwzględnia rzeczywistych danych demograficznych.

Państwo wprowadziło w błąd?

Autorka apelu zwraca uwagę na brak rzetelnej informacji w przeszłości. W momencie wprowadzania reformy nikt nie uprzedzał, że brak zapisu do OFE zablokuje w przyszłości prawo do aktualizacji emerytury. W obliczu drastycznego wzrostu kosztów życia, leków i energii, pozbawienie emerytek należnej aktualizacji uderza w ich podstawy egzystencji.

Żądanie naprawy systemu

Petycja zawiera postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby każda kobieta po osiągnięciu 65. roku życia miała ustawowe prawo do ponownego przeliczenia emerytury na takich samych zasadach, jakie obecnie przysługują członkiniom OFE. Jako precedens wskazano sprawę „emerytur czerwcowych”, gdzie Sejm potrafił już naprawić błędy systemowe krzywdzące wybranych emerytów.

„System emerytalny musi być sprawiedliwy dla wszystkich obywateli, a nie tylko dla wybranej grupy” – czytamy w podsumowaniu dokumentu. Petycja oczekuje teraz na rozpatrzenie przez posłów z Sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Ile tracą kobiety, które nie należały do OFE?

Zgodnie z mechanizmem opisanym w petycji, przeliczenie w wieku 65 lat jest korzystne, ponieważ dzielnik (liczba miesięcy dalszego życia) jest wtedy znacznie niższy niż w wieku 60 lat.

Dzielnik dla wieku 60 lat (GUS): ok. 254,3 miesięcy.
Dzielnik dla wieku 65 lat (GUS): ok. 210,0 miesięcy.
Emerytura minimalna (od 01.03.2026): 1935,28 zł brutto.
Emerytura średnia (prognozowana 2026): ok. 4100,00 zł brutto.

Scenariusz 1: Emerytura minimalna (1935,28 zł)

Kobiety z emeryturą minimalną często mają niski kapitał, a ich świadczenie jest podwyższane przez państwo do kwoty ustawowej. Jeśli jednak ich kapitał pozwoli na przeliczenie:

Szacowany kapitał (przyznany w wieku 60 lat): ok. 492 000 zł.
Emerytura w wieku 60 lat: 492,000 zł / 254,3 = 1934,72 zł (ZUS wyrównuje do 1935,28 zł).
Przeliczenie w wieku 65 lat: 492,000 zł / 210,0 = 2342,85 zł.