Spór o opiekę nad psem. Jak walczyć przed sądem z byłym partnerem o odzyskanie czworonoga?

Sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie na skutek pozwu o wydanie psa, jaki kobieta skierowała przeciwko swojemu byłemu partnerowi. Jednocześnie złożyła wniosek o zabezpieczenie, w którym zażądała ustalenia przez sąd, jak strony sporu powinny dzielić się opieką nad zwierzęciem. A SR wniosek ten uwzględnił, rozstrzygając, że na czas trwania głównego postępowania powódka i pozwany „będą na przemian uprawnieni do samodzielnego dysponowania i opieki nad psem w cyklach tygodniowych – od piątku od godz. 19 do kolejnego piątku do godz. 19”.

Zobacz także

Za pogryzienie psa należy się odszkodowanie

Uzasadniając swoją decyzję, sąd przypominał, że zabezpieczenia można żądać w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny (art. 730 par. 1 kodeksu postępowania cywilnego). Jak wyjaśnił, celem takiego postępowania jest zapewnienie uprawnionemu podstawowej, choć tymczasowej, ochrony prawnej niezwłocznie, bez konieczności oczekiwania na prawomocne zakończenie postępowania co do istoty sprawy. Zabezpieczenia może żądać każda ze stron lub uczestnik postępowania, o ile uprawdopodobni, że posiada roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Ten ostatni zaś istnieje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. „Obie te przesłanki: uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego, muszą więc zaistnieć łącznie, by mógł być uwzględniony wniosek o zabezpieczenie” – czytamy w niedawno opublikowanym uzasadnieniu postanowienia.

Zabezpieczenie w sprawie o psa: przesłanki z art. 730 k.p.c.

SR dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie uznał, że w sprawie, która przed nim zawisła, wszystkie te przesłanki zostały spełnione. Jak podkreślił, powódka słusznie wskazywała, że zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.) pies nie jest rzeczą, tylko istotą żyjącą, której człowiek winien jest poszanowanie, ochronę i opiekę. Jednocześnie jednak zauważył, że w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy. „Oznacza to, że zwierzęta w myśl prawa cywilnego mogą być przedmiotem własności, w tym też i współwłasności, a podmioty prawa cywilnego – osoby fizyczne, prawne i inne jednostki organizacyjne posiadające zdolność prawną – mogą być ich posiadaczami” – wyjaśnił sąd.

Jego zdaniem powódka uprawdopodobniła roszczenie, wskazując, że prowadziła z pozwanym wspólne gospodarstwo domowe, a decyzję o adopcji psa podjęli wspólnie. Kobieta kupowała dla czworonoga karmę i inne potrzebne wyposażenie (np. miski i zabawki), a także wyprowadzała go na spacery. Sąd podkreślił również, że przedstawione dowody świadczą o tym, że pies reaguje na powódkę pozytywnie, stosuje się do jej poleceń i nie wykazuje przed nią lęku. Biorąc pod uwagę powyższe, skład orzekający doszedł do wniosku, że można stwierdzić, że kobieta jest co najmniej współwłaścicielką psa, którego adopcja miała być ich wspólną decyzją z jej ówczesnym partnerem, czyli pozwanym.

Zobacz także

Kto zostanie ukarany za zachowanie psa? Odpowiedź nie jest oczywista

Decyzja sądu: opieka naprzemienna do czasu wyroku

SR uznał również, że powódce udało się wykazać istnienie interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, i stwierdził, że bez tymczasowego uregulowania kwestii sprawowania opieki nad zwierzęciem cel głównego postępowania może nie zostać osiągnięty. To zmierza bowiem do wykazania, że to powódce powinno przysługiwać wyłączne posiadanie psa. Decyzja w tej kwestii zapadnie jednak dopiero za jakiś czas, jak szacuje sąd, za co najmniej kilka miesięcy, jeśli nie za ponad rok. „Całkowite pozbawienie powódki kontaktu z psem w tym czasie nie tylko wpływać będzie negatywnie na jej samopoczucie, ale i na dobrostan zwierzęcia, pozbawionego kontaktu z dotychczasowym właścicielem/opiekunem” – podkreślił sąd. I dodał, że tego typu negatywne następstwa mogą okazać się – z uwagi na upływ czasu i pozbawienie powódki kontaktu z psem – nieodwracalne, stąd też uzasadnione jest ukształtowanie zasad współposiadania zwierzęcia przez powódkę i pozwanego.