Marcin Wiącek krytycznie o propozycjach w sprawie bezpieczeństwa drogowego

Wątpliwości prof. Marcina Wiącka dotyczą m.in. projektowanego art. 42 par. 3 kodeksu karnego. Stanowi on, że w przypadku popełnienia niektórych przestępstw (np. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, w sytuacji gdy kierowca miał już odebrane prawo jazdy) sąd będzie orzekał zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Odstąpić od wymierzenia takiego środka karnego będzie można tylko wówczas, jeśli zachodzić będzie „wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”. Zdaniem RPO taka redakcja przepisu uniemożliwi sądowi dokonanie wyboru w zakresie przesłanek wyznaczających zakres zastosowania normy prawnej, zaś fragment mówiący o szczególnych okolicznościach „jest niejasny i w sposób niewystarczająco precyzyjny”. Jeśli więc art. 42 par. 3 k.k. zostanie przyjęty przez parlament w takiej formie, jak to proponuje resort sprawiedliwości, będzie przepisem niekonstytucyjnym. Uniemożliwi bowiem, pisze prof. Wiącek, „realizację standardu orzekania opartego na zasadzie swobodnego uznania sędziowskiego w ramach ustawy, zasadzie indywidualizacji prawnokarnej reakcji wobec sprawcy, zasadzie oznaczoności kary (…)”.

Ministerstwo Sprawiedliwości uprawia populizm penalny

RPO przypomina również, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie, że choć władza ustawodawcza ma kompetencje do decydowania o tym, jaki czyn jest przestępstwem, to jednak stanowiąc o tym w procesie uchwalania prawa, musi zapewnić sądowi działanie w ramach jego wyłączności kompetencyjnej. „Ten minimalny standard kompetencji obejmuje swoim zakresem (…) faktyczną możliwość sędziego działającego w granicach zakreślonych ustawą orzekania o winie, jak i o karze stosownie do okoliczności danego czynu zabronionego i zebranych w sprawie dowodów, w zgodzie z własnym sumieniem”.