Koniec dzierżawy ziemi „na słowo”. Ministerstwo Rolnictwa publikuje przełomowy projekt (UD279)

Do konsultacji publicznych trafił projekt ustawy o dzierżawie rolniczej przygotowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dokument został opublikowany 18 czerwca 2026 r. w ramach wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD279.

Projekt nowych przepisów zakłada odejście od praktyki umów ustnych i wprowadzenie obowiązkowej formy pisemnej lub elektronicznej. Obecnie większość (nawet 75 proc.) dzierżaw opiera się na ustnych ustaleniach.

Koniec umów ustnych w rolnictwie. Nowe przepisy o dzierżawie ziemi rolniczej

Najważniejsza zmiana to koniec ustnych dzierżaw. Umowę będzie trzeba zawrzeć w jednej z czterech form: aktu notarialnego, pisemnej z datą pewną, pisemnej potwierdzonej przez ARiMR, elektronicznej.

Umowy ustne przestaną być dopuszczalne. Przewidziano jednak okres przejściowy. Dotychczasowe umowy (także ustne) mają obowiązywać jeszcze przez 3 lata od wejścia przepisów w życie. Po tym czasie brak formalnej umowy oznacza, że grunt nie będzie uznawany za dzierżawiony.

Nowe zasady dzierżawy ziemi rolniczej. Umowy nawet do 30 lat i większa stabilność

Dodatkowo wszystkie umowy będą zawierane na czas określony - maksymalnie do 30 lat. Wprowadzony zostanie również podział na umowy krótkoterminowe (do 8 lat) i umowy długoterminowe (powyżej 8 lat), które będą szczególnie promowane.

Rolnik trafi do więzienia za podrobiony nawóz. Kontrowersyjna propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości

Większa ochrona dzierżawców. Nowe prawa w ustawie o dzierżawie rolniczej

Projekt przewiduje także szereg nowych uprawnień dla rolników:

• zakaz wcześniejszego wypowiedzenia umowy przez nowego właściciela
• prawo do wejścia w umowę przez osobę bliską po śmierci dzierżawcy
• możliwość żądania ograniczenia obciążeń nieruchomości
• prawo do wcześniejszego rozwiązania umowy w określonych sytuacjach

Ponadto projekt wprowadza nowe uprawnienie dla dzierżawców długoterminowych. Będą oni mogli bez zgody właściciela poddzierżawić lub oddać do bezpłatnego używania do 25 proc. dzierżawionej ziemi. Warunkiem jest m.in. to, że do końca umowy pozostają ponad 3 lata, a działanie wynika z zasad prawidłowej gospodarki rolnej. Dodatkowo z tego rozwiązania mogą skorzystać tylko rolnicy, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało nie więcej niż 5 lat.

Zobacz także

Ile wynosi rekordowa emerytura z KRUS? Ta kwota zaskakuje w porównaniu do ZUS

Nowe zasady dzierżawy rolniczej 2026 - brak możliwości wcześniejszego wypowiedzenia umowy przez nabywcę gruntu

Nowe przepisy ograniczają możliwość wcześniejszego zakończenia dzierżawy przez nabywcę nieruchomości. Oznacza to, że osoba, która kupi grunt, nie będzie mogła swobodnie wypowiedzieć obowiązującej umowy dzierżawy. Ma to zwiększyć stabilność zarówno dla dzierżawców krótkoterminowych, jak i długoterminowych.

Jednocześnie wprowadzono zasadę, że w razie śmierci dzierżawcy umowa może przejść na osobę bliską. Warunkiem jest wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego oraz złożenie odpowiedniego oświadczenia o chęci kontynuacji dzierżawy.

Jeżeli nie ma osoby bliskiej, która przejmie dzierżawę, umowa wygasa. W takiej sytuacji właściciel gruntu może szybciej uregulować nowy stosunek dzierżawy, już po 3 miesiącach od śmierci dotychczasowego dzierżawcy.

Zmiany w dopłatach rolniczych i ekoschematach. Nowe zasady dla dzierżawców

Obowiązkowa forma umowy ma również wpływ na system dopłat rolniczych. Wnioski o wsparcie mają składać dzierżawcy, a nie właściciele gruntów. Zmiana ma uporządkować system i zwiększyć liczbę gospodarstw uczestniczących w ekoschematach. Obecnie obejmują one około 7,7 mln ha.

Nowa ustawa obejmie 1,2 mln rolników w Polsce. Obowiązek zmian umów dzierżawy

Nowe przepisy dotyczą ok. 1,2 mln rolników. Oznaczają konieczność uporządkowania umów dzierżawy i dostosowania ich do nowych wymogów. Zmiany obejmą zarówno dzierżawców, jak i właścicieli gruntów.

Ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia jej ogłoszenia.