Nie żyją dwie osoby. Służby badają tysiące zakażeń pasożytem

Zgony stwierdzono w amerykańskim stanie Michigan. Tamtejszy Departament Zdrowia i Opieki Społecznej poinformował, że zmarłe osoby miały poważne choroby współistniejące. Z dokumentacji medycznej wynika, że cyklosporoza oraz związane z nią odwodnienie mogły dodatkowo pogorszyć ich stan. Ze względu na ochronę prywatności pacjentów władze nie przekazały informacji o ich wieku, płci ani miejscu zamieszkania.

Stanowe służby podkreślają, że zgony z powodu cyklosporozy należą w Stanach Zjednoczonych do rzadkości. Choroba przeważnie nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia, ale przedłużająca się biegunka może prowadzić do znacznego odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i zaostrzenia innych schorzeń. Najbardziej zagrożone ciężkim przebiegiem są osoby starsze, przewlekle chore oraz pacjenci z obniżoną odpornością.

Ponad 11 tys. przypadków cyklosporozy

Według danych zaktualizowanych 3 sierpnia 2026 r. w Michigan zarejestrowano 11 234 przypadki cyklosporozy. Do 30 lipca 193 chorych wymagało hospitalizacji. Dla porównania w poprzednich latach stanowe służby wykrywały zazwyczaj od 40 do 50 zachorowań rocznie. Obecna fala wielokrotnie przekracza więc poziomy obserwowane w typowym sezonie.

Pod koniec czerwca służby znały nieco ponad 170 przypadków. Do 13 lipca ich liczba wzrosła do 2640, a w pierwszych dniach sierpnia przekroczyła 11 tys. Nie oznacza to jednak, że wszystkie infekcje wystąpiły w ciągu kilku tygodni. Część wyników została przekazana z opóźnieniem, a dane Michigan obejmują zarówno zachorowania potwierdzone, jak i przypadki kwalifikowane według szerszych kryteriów stanowych.

Amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób podały, że od 1 maja do 27 lipca laboratoryjnie potwierdzono 6707 przypadków cyklosporozy nabytej na terenie Stanów Zjednoczonych. Hospitalizacji wymagały 423 osoby. CDC analizuje ponadto ponad 11,5 tys. kolejnych zgłoszeń, które nie zostały jeszcze potwierdzone laboratoryjnie albo wymagają wykluczenia zakażenia podczas podróży zagranicznej. Nie należy zatem przedstawiać ponad 18 tys. zgłoszeń jako jednakowej kategorii potwierdzonych zachorowań.

Rozbieżność między krajowym zestawieniem CDC, w którym według stanu na 28 lipca nie wykazywano zgonów, a najnowszymi danymi Michigan wynika z różnych terminów aktualizacji oraz czasu potrzebnego na weryfikację i przekazywanie informacji. Stanowe służby potwierdziły dwa zgony 3 sierpnia.

Sałata lodowa objęta dochodzeniem FDA

Jedno z największych badanych ognisk zostało powiązane z rozdrobnioną sałatą lodową pochodzącą z centralnego Meksyku. Produkt trafiał między innymi do restauracji Taco Bell. Według danych FDA z 24 lipca w dziewięciu stanach zgłoszono 1947 zakażonych osób, które przed zachorowaniem jadły w lokalach tej sieci. Co najmniej 98 pacjentów hospitalizowano. W tym konkretnym ognisku nie odnotowano wówczas zgonów.

Taylor Farms de Mexico 17 lipca rozpoczęła dobrowolne wycofywanie sałaty lodowej pochodzącej z centralnego Meksyku. Działanie objęło między innymi sprzedawane w wybranych sklepach Walmart opakowania sałaty marki Marketside oraz produkty dostarczane gastronomii. FDA zastrzegła, że dochodzenie nadal trwa, a zakażenia związane z sałatą stanowią jedynie część wszystkich przypadków cyklosporozy wykrywanych w Stanach Zjednoczonych.

W Michigan wstępne wyniki wywiadów epidemiologicznych również kierują uwagę służb na sałatę i mieszanki sałat. Stanowe organy nie przypisały jednak wszystkich 11 234 przypadków jednemu produktowi, producentowi ani dostawcy. Nie można również przesądzić, że oba zgony były związane właśnie z partiami sałaty objętymi wycofaniem. Wiadomo jedynie, że zmarli zachorowali przed ogłoszeniem akcji 17 lipca.

Cyklosporoza w Polsce i możliwość pojawienia się zakażeń

Nie ma obecnie potwierdzenia, że produkty objęte amerykańskim wycofaniem zostały wprowadzone do sprzedaży w Polsce. W opublikowanych przez FDA informacjach dystrybucyjnych wymieniono rynek amerykański oraz Meksyk, ale nie Polskę ani inne państwa Unii Europejskiej. Nie ma więc podstaw, aby łączyć polskie sklepy z opisanym ogniskiem lub twierdzić, że obecna fala zakażeń przeniosła się do naszego kraju.

Pojedyncze przypadki cyklosporozy mogą być jednak rozpoznawane w Polsce, zwłaszcza u osób powracających z regionów tropikalnych i subtropikalnych. W badaniu opublikowanym w 2015 r. opisano trzech Polaków, którzy zachorowali po podróży do Indonezji w 2013 r. U dwóch mężczyzn zakażenie potwierdzono laboratoryjnie, a trzeci przypadek uznano za prawdopodobny. Najcięższy przebieg wystąpił u pacjenta po przeszczepieniu nerki, przyjmującego leki immunosupresyjne. Biegunka utrzymywała się u niego przez trzy miesiące, doprowadziła do utraty 15 kilogramów masy ciała i dwóch hospitalizacji z powodu odwodnienia.

Ryzyko dla mieszkańców Polski dotyczy przede wszystkim podróży do krajów, w których pasożyt występuje endemicznie, oraz spożycia skażonych produktów importowanych. Sam powrót chorego ze Stanów Zjednoczonych nie powinien spowodować lokalnego łańcucha zakażeń, ponieważ bezpośrednie przenoszenie pasożyta z człowieka na człowieka jest mało prawdopodobne. Nie można natomiast wykluczyć zachorowania polskiego turysty, który podczas pobytu za granicą zjadł skażoną żywność lub wypił zanieczyszczoną wodę.

Cyklosporoza: objawy, zakażenie i leczenie

Cyklosporoza jest chorobą jelit wywoływaną przez mikroskopijnego pasożyta Cyclospora cayetanensis. Do zakażenia dochodzi po spożyciu żywności lub wody zanieczyszczonej odchodami zawierającymi pasożyta. Objawy występują zazwyczaj po około tygodniu, choć okres wylęgania może trwać od dwóch dni do dwóch tygodni lub dłużej. Najbardziej charakterystyczna jest częsta, wodnista biegunka. Mogą jej towarzyszyć kurczowe bóle brzucha, wzdęcia, nudności, utrata apetytu, spadek masy ciała, osłabienie, bóle mięśni, ból głowy i niewysoka gorączka.

Nieleczone dolegliwości mogą utrzymywać się ponad miesiąc, czasowo ustępować, a następnie powracać. Rozpoznanie wymaga badania próbek kału ukierunkowanego na Cyclospora, ponieważ rutynowy test może nie wykryć pasożyta. Podstawowym lekiem jest przepisywane przez lekarza połączenie trimetoprimu z sulfametoksazolem. Ważne jest równoczesne uzupełnianie płynów i elektrolitów.

Należy unikać żywności objętej ostrzeżeniami sanitarnymi, nieuzdatnionej wody, lodu niewiadomego pochodzenia oraz surowych sałat, ziół i owoców podczas pobytu w regionach zwiększonego ryzyka. Dokładne płukanie warzyw ogranicza część zagrożeń mikrobiologicznych, ale nie gwarantuje usunięcia Cyclospora. Pasożyta zabija obróbka cieplna w temperaturze co najmniej 70 stopni Celsjusza. Nie należy samodzielnie przyjmować antybiotyków ani lekceważyć przedłużającej się biegunki, szczególnie po zagranicznej podróży.

Źródła:

• Rzeczpospolita
• Michigan Department of Health and Human Services – Infectious Disease Outbreaks
• Centers for Disease Control and Prevention – Surveillance of Cyclosporiasis
• Centers for Disease Control and Prevention – About Cyclosporiasis
• Centers for Disease Control and Prevention – Preventing Cyclosporiasis
• Food and Drug Administration – Investigation of 9-State Outbreak of Cyclospora Illnesses
• Parasites & Vectors – Cyclospora cayetanensis infection in transplant traveller
• TravelHealthPro – Cyclospora and summer travel