Osobom z niepełnosprawnościami czy kobietom w ciąży przysługuje asystent rodziny z ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem". Warunki 2026

Gdy ciąża nie przebiega spokojnie, a wyniki badań budzą niepokój, albo gdy w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością, nie musisz zostać z tym sama. Ustawa „Za życiem” przewiduje wsparcie asystenta rodziny, który może pomóc w wielu ważnych sprawach – od codziennych trudności, przez sprawy urzędowe, aż po dostęp do potrzebnych świadczeń i specjalistów. Sprawdź, komu przysługuje taka pomoc, jak ją uzyskać i gdzie złożyć wniosek.

Podstawą prawną do uzyskania pomocy jest: Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem" (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1829) . Ustawa określa uprawnienia kobiet w ciąży i rodzin do wsparcia w zakresie dostępu do: 1) świadczeń opieki zdrowotnej; 2) instrumentów polityki na rzecz rodziny.

Osobom z niepełnosprawnościami czy kobietom w ciąży przysługuje asystent rodziny z ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem". Warunki 2026 Kiedy można skorzystać ze wsparcia?

Pomoc asystenta rodziny jest przeznaczona dla kobiet, które są w ciąży, a wyniki badań prenatalnych są niepokojące, a także dla rodzin wychowujących dziecko z niepełnosprawnością. To rozwiązanie ma wspierać rodziców w sytuacji, która bywa trudna zarówno emocjonalnie, jak i organizacyjnie. W takich okolicznościach asystent rodziny może stać się ważnym wsparciem w codziennym funkcjonowaniu, a także w załatwianiu spraw związanych z opieką nad dzieckiem i korzystaniem z przysługujących uprawnień.

W czym może pomóc asystent rodziny?

Zakres pomocy asystenta jest szeroki i obejmuje wiele obszarów, z którymi rodzina może mierzyć się na co dzień. Asystent rodziny może pomóc między innymi w:

• pokonywaniu trudności związanych z pielęgnacją dziecka i jego wychowaniem,
• uzyskaniu wsparcia psychologicznego,
• otrzymaniu pomocy prawnej, zwłaszcza w sprawach dotyczących praw rodzicielskich oraz uprawnień pracowniczych,
• uzyskaniu dostępu do rehabilitacji społecznej i zawodowej,
• dotarciu do świadczeń opieki zdrowotnej,
• znalezieniu miejsc i specjalistów, którzy oferują wsparcie rodzinie,
• załatwianiu spraw w różnych instytucjach w imieniu rodziny, jeśli posiada odpowiednie upoważnienie,
• uzyskaniu m.in. orzeczenia o niepełnosprawności, świadczeń pielęgnacyjnych oraz jednorazowego świadczenia w wysokości 4000 zł.

Jak uzyskać pomoc asystenta rodziny?

Aby skorzystać ze wsparcia, trzeba złożyć wniosek. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie potwierdzające ciężką i nieodwracalną niepełnosprawność albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu dziecka, która powstała w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu.

To ważny dokument, bez którego nie można przejść do kolejnego etapu. Sam wniosek wraz z zaświadczeniem stanowi podstawę do rozpatrzenia sprawy i przyznania pomocy. Zaświadczenie musi zostać wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, który posiada specjalizację II stopnia albo tytuł specjalisty w jednej z poniższych dziedzin: położnictwo i ginekologia, perinatologia, neonatologia, neurologia dziecięca, chirurgia dziecięca, kardiologia dziecięca.

Wniosek składa się w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania. Może to być: GOPS, MOPS, OPS. To właśnie tam należy rozpocząć całą procedurę związaną z uzyskaniem wsparcia asystenta rodziny.

Co zrobić, jeśli decyzja będzie odmowna?

Jeżeli otrzymasz decyzję odmowną, nie oznacza to, że sprawa jest zamknięta. Możesz się od niej odwołać. W samej decyzji odmownej znajdziesz informację, w jakim terminie oraz do kogo należy złożyć odwołanie. Zazwyczaj termin na odwołanie wynosi 14 dni, jednak zawsze należy sprawdzić treść otrzymanej decyzji. Jeśli odmowa zostanie podtrzymana, możliwe jest odwołanie do sądu.

Podsumowując, rodzinom dzieci, u których zdiagnozowano ciężkie, nieodwracalne upośledzenie lub nieuleczalną chorobę zagrażającą ich zdrowiu i życiu, powstałe w prenatalnym okresie rozwoju dziecka albo w czasie porodu, a także kobietom w ciąży, szczególnie w przypadku ciąży powikłanej, dedykowana jest usługa asystenta rodziny. Jego rola polega na wspieraniu rodziny w procesie organizowania kompleksowej pomocy. Asystent rodziny koordynuje różnorodne usługi w zakresie poradnictwa specjalistycznego, umożliwiając przezwyciężenie trudności w pielęgnacji i wychowaniu dziecka, rehabilitację społeczną i zawodową, a także ułatwiając dostęp do wsparcia psychologicznego oraz pomocy prawnej w szczególności w zakresie praw rodzicielskich i uprawnień pracowniczych. Asystent rodziny opracowuje wspólnie z rodziną katalog możliwego do uzyskania wsparcia oraz może występować w imieniu rodzin i na ich żądanie do instytucji na podstawie pisemnego upoważnienia. Ze wsparcia asystenta rodziny w ramach ustawy i programu „Za życiem” mogą skorzystać w szczególności:

• kobiety w okresie ciąży i połogu, ze szczególnym uwzględnieniem ciąży powikłanej oraz sytuacji niepowodzeń położniczych, posiadające dokument potwierdzający ciążę i ich rodziny
• rodziny z dzieckiem posiadającym zaświadczenie, potwierdzające ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, wydane przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, posiadający specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie: położnictwa, ginekologii, perinatologii lub neonatologii,
• rodziny z trudnościami w realizacji funkcji opiekuńczo-wychowawczej oraz dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o lekkim, umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz dzieckiem i młodzieżą posiadającą odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w przepisach ustawy o systemie oświaty.