Emerytura od listonosza może kiedyś zniknąć. ZUS chciał, by świadczenia trafiały wyłącznie na konta bankowe, i podał mocny argument: już 81,8 proc. wypłat realizuje przelewem. Ministerstwo właśnie odpowiedziało na ten pomysł, a dla seniorów najważniejsze jest jedno: czy trzeba szykować się na zmianę?
Dla setek tysięcy osób taka zmiana oznaczałaby pożegnanie z gotówką dostarczaną do domu i konieczność korzystania z rachunku bankowego. Na razie seniorzy nie muszą jednak zakładać kont ani zmieniać sposobu odbierania świadczenia, bo resort nie zgodził się na propozycję ZUS w obecnym projekcie.
Emerytury tylko na konto bankowe? ZUS chciał zlikwidować przekazy pocztowe
ZUS chciał pójść znacznie dalej niż dotychczas: świadczenia miały trafiać wyłącznie na rachunki bankowe, bez przekazów pocztowych. Gdyby taki pomysł wszedł w życie, część seniorów musiałaby pożegnać się z gotówką dostarczaną do domu i zacząć korzystać z konta. Co ciekawe, propozycja pojawiła się przy okazji prac nad ustawą, która pierwotnie miała rozwiązać zupełnie inny problem.
Chodzi o projekt UDER75. Ministerstwo przygotowuje przepisy, które mają ograniczyć biurokrację związaną z dorabianiem do emerytur i rent, przede wszystkim przez zniesienie corocznego obowiązku informowania ZUS o wysokości przychodów przez większość osób objętych takim rozliczeniem. Zakład ma częściej korzystać z danych, które już posiada w swoich systemach, zamiast żądać kolejnych dokumentów od świadczeniobiorców i płatników. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów przypada na III kwartał 2026 r.
Właśnie podczas prac nad tymi przepisami ZUS zgłosił propozycję, która mogłaby zmienić codzienność setek tysięcy świadczeniobiorców. Zakład chciał przejścia na wyłącznie bezgotówkowe wypłaty emerytur i rent. I tu zaczyna się najważniejsza część tej historii, bo ministerstwo nie przyjęło pomysłu ZUS.
Czy ZUS zlikwiduje wypłaty emerytur przez listonosza? Ministerstwo odpowiedziało
Dlaczego Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie przyjęło propozycji ZUS w ramach prac nad projektem UDER7? Powód ma znaczenie prawne i legislacyjne: resort uznał, że zmiana sposobu wypłacania emerytur i rent wykracza poza zakres przygotowywanego projektu. Tym samym pomysł nie został wpisany do tej reformy. Senior, który obecnie odbiera świadczenie w gotówce, nie traci z tego powodu prawa do przekazu pocztowego.
Ważne
Trzeba jednak zachować precyzję. Stanowisko ministerstwa nie przesądza, że dyskusja o pełnym przejściu na przelewy nigdy nie wróci. Oznacza, że proponowana przez ZUS zmiana nie będzie realizowana w tej ścieżce legislacyjnej i na podstawie tego projektu.
Na dziś sytuacja wygląda następująco:
- nie uchwalono obowiązku posiadania konta bankowego przez każdego emeryta i rencistę,
- nie wyznaczono daty likwidacji przekazów pocztowych,
- obecni świadczeniobiorcy nie muszą zmieniać sposobu odbierania pieniędzy,
- projekt UDER75 dotyczy przede wszystkim ograniczenia obowiązków związanych z informowaniem ZUS o przychodach,
- propozycja wypłat wyłącznie na konto nie została przyjęta przez ministerstwo w ramach tych prac.
Dla osób, które po przeczytaniu nagłówków o „końcu emerytur od listonosza” zaczęły zastanawiać się nad zakładaniem rachunku, oznacza to jedno: żadna pilna reakcja nie jest potrzebna.
81,8 proc. świadczeń ZUS trafia na konta. Ilu emerytów nadal wybiera gotówkę?
Pomysł nie pojawił się w 2026 r. Oficjalne stanowisko ZUS jest datowane na 17 września 2025 r. Zakład zaproponował wtedy uchylenie przepisu pozwalającego doręczać świadczenia emerytalno-rentowe i wskazał wprost, że chce wypłacać je wyłącznie bezgotówkowo, na rachunki bankowe.
Argument ZUS opiera się na zmianie, która od lat zachodzi bez ustawowego przymusu. Według danych przywołanych przy propozycji Zakładu 81,8 proc. świadczeń trafia już na rachunki bankowe. Oznacza to zarazem, że blisko jedna piąta wypłat nadal odbywa się w inny sposób. W tej grupie są osoby, dla których gotówka dostarczana do domu pozostaje świadomym wyborem, ale również seniorzy, którzy mają ograniczony dostęp do banków, bankomatów albo usług cyfrowych. Dla ZUS przelew jest prostszy organizacyjnie. Nie wymaga fizycznego transportu pieniędzy, obsługi gotówki ani doręczania jej do miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. Zakład wskazuje też na bezpieczeństwo osób przewożących pieniądze oraz możliwość przeznaczenia oszczędności na rozwój systemów informatycznych i obsługę klientów.
Dlaczego ZUS chce wypłacać emerytury tylko na konto? Przelew kosztuje 9 groszy
Za propozycją stoi przede wszystkim ekonomia systemu. Przy milionach wypłat nawet niewielka różnica w jednostkowym koszcie szybko zamienia się w dużą kwotę. Koszt pojedynczego przelewu wynosi około 9 groszy, podczas gdy przekaz pocztowy kosztuje blisko 20 zł. Te wartości pokazują skalę różnicy, choć nie należy na ich podstawie automatycznie wyliczać oszczędności całego systemu bez pełnych danych o liczbie, częstotliwości i warunkach obsługi poszczególnych wypłat. Z punktu widzenia dużej instytucji obsługującej miliony osób rachunek ekonomiczny jest mocnym argumentem. Dlatego też postulat stopniowego wprowadzenia emerytur tylko na konto pojawia się już od kilku lat.
Czy emeryt musi mieć konto bankowe w 2026 roku?
Nie. Obowiązujące przepisy nie nakładają na każdego emeryta i rencistę obowiązku posiadania rachunku bankowego tylko po to, by otrzymywać świadczenie z ZUS. Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych reguluje sposób wypłaty świadczeń. Dzisiejszy system pozwala na wypłatę na wskazany rachunek, ale nadal funkcjonują wypłaty realizowane za pośrednictwem operatora pocztowego. Dlatego samo zgłoszenie propozycji przez ZUS nie zmienia sytuacji prawnej świadczeniobiorców. Do tak dużej reformy potrzebna byłaby zmiana przepisów, przejście procesu legislacyjnego i określenie zasad dla osób, które nie mają rachunku.
Ważne
Nie wiadomo też, czy ewentualny przyszły projekt obejmowałby wszystkich seniorów, wyłącznie nowych świadczeniobiorców czy przewidywałby wyjątki. Obecnie nie ma przyjętego projektu, który pozwalałby podać taką datę lub katalog osób objętych obowiązkiem.
Czy ZUS wróci do pomysłu wypłaty emerytur tylko na konto?
Takiej możliwości nie można wykluczyć, ale wymagałaby ona kolejnych działań legislacyjnych. Obecne stanowisko ministerstwa dotyczy propozycji zgłoszonej przy projekcie UDER75, a resort uznał, że zmiana wykracza poza zakres tej regulacji. Gdyby temat wrócił w osobnym projekcie, ustawodawca musiałby odpowiedzieć na kilka pytań, których dziś nie rozstrzygnięto. Najważniejsze dotyczą osób wykluczonych cyfrowo, mieszkańców terenów ze słabszym dostępem do bankomatów oraz seniorów, którzy z powodów zdrowotnych nie obsługują samodzielnie rachunku.
Do rozstrzygnięcia pozostałaby również kwestia praw obecnych świadczeniobiorców. Możliwy byłby model stopniowy, obejmujący wyłącznie nowe emerytury i renty, albo system wyjątków dla osób znajdujących się w szczególnej sytuacji. Żaden z tych wariantów nie został jednak przyjęty jako obowiązujące rozwiązanie. Dlatego podawanie dziś daty, od której wszystkie emerytury miałyby trafiać wyłącznie na konta, byłoby przedwczesne.
Czy emerytury od listonosza znikną w 2027 roku?
Nie ma podstaw, by wskazywać 2027 rok jako ustaloną datę końca wypłat gotówkowych. Taki termin nie wynika z obowiązującej ustawy ani z przyjętego harmonogramu likwidacji przekazów pocztowych. Źródłem nieporozumień może być fakt, że propozycja ZUS pojawiła się przy okazji prac nad zmianami legislacyjnymi. Samo zgłoszenie uwagi do projektu nie uruchamia jednak nowego obowiązku dla obywateli.
Seniorzy powinni więc odróżniać trzy etapy: pomysł instytucji, projekt przepisów i obowiązujące prawo. W tej sprawie ZUS przedstawił propozycję, ministerstwo jej nie uwzględniło w projekcie UDER75, a przepisy pozwalające na dotychczasowe sposoby wypłaty nadal funkcjonują. Dopóki nie pojawi się osobny projekt i konkretne przepisy, emerytura przynoszona przez listonosza pozostaje dostępna na dotychczasowych zasadach.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
- Projekt UDER75 – projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu