Od początku 2025 r. zużytej odzieży i tekstyliów nie należy wyrzucać do odpadów zmieszanych. Problem w tym, że podstawowym miejscem ich oddawania pozostają PSZOK-i, często położone daleko od miejsca zamieszkania. Kolejne polskie miasto postanowiło skrócić tę drogę. Mobilne punkty będą pojawiać się w dziesiątkach lokalizacji, a ich harmonogram obejmuje kolejne miesiące 2026 r.
Obowiązek selektywnego zbierania odpadów tekstylnych obowiązuje w Polsce od 1 stycznia 2025 r. Każda gmina musi zapewnić mieszkańcom możliwość przekazania zużytych ubrań i innych tekstyliów co najmniej do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Przepisy nie nakazały jednak tworzenia nowego pojemnika przy każdej altanie śmietnikowej ani odbioru tej frakcji bezpośrednio z nieruchomości.
W praktyce oznaczało to, że w wielu miejscowościach mieszkaniec z workiem zniszczonych ubrań, pościeli czy ręczników musiał samodzielnie dotrzeć do PSZOK-u. Dla osób bez samochodu, seniorów i mieszkańców dzielnic oddalonych od punktów zbiórki system okazał się mało wygodny.
Samorządy coraz częściej wprowadzają więc dodatkowe rozwiązania. Jak informuje Portal Samorządowy, w różnych częściach kraju funkcjonują mobilne PSZOK-i, objazdowe zbiórki oraz systemy workowe. Mobilne punkty działają między innymi w Warszawie, a podobne rozwiązania wdrażają kolejne miasta.
Do tego grona dołączyła Bydgoszcz. Od lipca 2026 r. miasto realizuje nowy harmonogram mobilnych Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Mieszkańcy mają do dyspozycji 29 lokalizacji na terenie miasta.
Mobilne PSZOK-i w 29 lokalizacjach
Nowy harmonogram w Bydgoszczy obejmuje trzeci i czwarty kwartał 2026 r. Mobilne punkty pojawiają się między innymi przy szkołach, obiektach sportowych, targowisku, galerii handlowej, bibliotece oraz innych miejscach łatwiej dostępnych dla mieszkańców poszczególnych osiedli.
Punkty działają w czwartki od godz. 14 do 18 oraz w soboty od godz. 10 do 14. Konkretne daty i miejsca postoju określa harmonogram publikowany przez miasto. System nie oznacza więc stałej obecności kontenera w jednym miejscu. Mieszkańcy muszą wcześniej sprawdzić, kiedy mobilny PSZOK pojawi się w ich okolicy.
Rozwiązanie jest rozwinięciem pilotażu rozpoczętego wcześniej w 2026 r. Dane miasta pokazują, że zapotrzebowanie było wyraźne. Od 7 marca do 10 kwietnia mobilne PSZOK-i wyjechały sześć razy i pojawiły się w dziewięciu lokalizacjach. Skorzystały z nich 402 osoby.
W tym czasie zebrano łącznie 6531 kg odpadów. Zdecydowanie największą część stanowiły zużyta odzież i tekstylia – 4293 kg. Oprócz tego mieszkańcy przekazali 1026 kg zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, 725 kg puszek po farbach, 114 kg baterii, 40 kg płyt CD i DVD, 6,2 kg żarówek oraz 2 kg leków. Zebrano także 325 zużytych opon.
Zużyte ubrania i tekstylia to nie wszystko
Mobilny PSZOK nie jest wyłącznie punktem odbioru odzieży. W Bydgoszczy można do niego przekazać również niewielki zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, w tym drobne urządzenia gospodarstwa domowego. Miasto wymienia między innymi miksery, żelazka, radia, suszarki, dekodery, mikrofalówki i tostery.
Przyjmowane są także zużyte opony z pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, płyty CD i DVD, pojemniki po farbach, butelki po olejach i rozpuszczalnikach oraz żarówki. W przypadku opon obowiązują limity.
Mobilne punkty są przeznaczone przede wszystkim do przyjmowania niewielkich ilości odpadów komunalnych z gospodarstw domowych. Obsługa może odmówić przyjęcia odpadów, których nie ma w wykazie, występują w zbyt dużej ilości, mają nieznaną zawartość, mogą powodować zagrożenie albo pochodzą z działalności gospodarczej.
Większe ilości odpadów i odpady wielkogabarytowe nadal trzeba przekazywać zgodnie z odrębnymi zasadami. W Bydgoszczy funkcjonują również trzy stacjonarne PSZOK-i.
Segregacja tekstyliów problemem dla wielu mieszkańców
Bydgoszcz nie jest pierwszym miastem, które zdecydowało się przybliżyć punkty zbiórki mieszkańcom. W Warszawie mobilne PSZOK-i zatrzymują się w 70 lokalizacjach. Działają w poniedziałki, środy i soboty, a każdy postój trwa półtorej godziny.
Systemy różnią się jednak w zależności od gminy. To samorząd decyduje o tym, czy poza obowiązkowym przyjmowaniem tekstyliów w PSZOK-u uruchomi dodatkowe formy zbiórki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że mogą to być specjalne kontenery w łatwo dostępnych miejscach, zbiórki workowe bezpośrednio sprzed domów czy inne rozwiązania ułatwiające mieszkańcom pozbywanie się tekstyliów.
Skalę problemu potwierdzają najnowsze ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, opublikowane 7 lipca 2026 r. NIK sprawdziła pięć samorządów w województwie świętokrzyskim. Wszystkie zapewniły wymagane prawem przyjmowanie tekstyliów w PSZOK-ach, ale żadna z kontrolowanych jednostek nie wprowadziła dodatkowych rozwiązań rekomendowanych przez resort klimatu.
Kontrolerzy wskazali, że punkty zbiórki często znajdują się na obrzeżach gmin. Może to stanowić szczególny problem dla seniorów, osób z ograniczoną mobilnością oraz mieszkańców niemających samochodu. Zdaniem NIK potrzebne są rozwiązania umożliwiające oddawanie zniszczonych i nienadających się do ponownego użycia tekstyliów bliżej miejsca zamieszkania.
Fioletowe worki na tekstylia zamiast podróży do PSZOK
W Kielcach wprowadzono fioletowe worki przeznaczone na odzież i tekstylia. Zbiórka obejmuje zarówno zabudowę jednorodzinną, jak i wspólnoty mieszkaniowe, a worki są odbierane zgodnie z harmonogramem. Rozwiązanie zaczęto wdrażać w 2025 r.
Od 1 lipca 2026 r. podobny system funkcjonuje w gminie Konstancin-Jeziorna. W zabudowie jednorodzinnej odzież i tekstylia należy gromadzić w fioletowych workach lub pojemnikach oznaczonych napisem „Tekstylia”. Worki dostarcza firma odbierająca odpady, a odbiór odbywa się raz na kwartał.
System obejmuje również zabudowę wielorodzinną. Jednocześnie mieszkańcy nadal mogą bezpłatnie przekazywać tekstylia do stacjonarnego gminnego PSZOK-u.
Starych ubrań nie można wyrzucać do odpadów zmieszanych
Nowe rozwiązania mają znaczenie nie tylko z punktu widzenia wygody mieszkańców. Od 1 stycznia 2025 r. odzież, obuwie i tekstylne elementy wyposażenia wnętrz powinny być zbierane selektywnie. Nie powinny trafiać do pojemnika na odpady zmieszane.
Do tej kategorii zaliczają się między innymi zniszczone ubrania, pościel, ręczniki, koce, zasłony i inne wyroby tekstylne. Rzeczy, które nadal nadają się do noszenia, można przekazywać do ponownego użycia, na przykład organizacjom społecznym lub do punktów zbierających używaną odzież. Zniszczone, poplamione i nienadające się do dalszego użytkowania tekstylia powinny trafić do systemu odpadów organizowanego przez gminę.
Według danych przywołanych przez NIK przeciętny mieszkaniec Unii Europejskiej kupuje rocznie około 26 kg nowej odzieży i pozbywa się około 11 kg zużytych lub niepotrzebnych tekstyliów. To właśnie dlatego sam dostęp do PSZOK-u coraz częściej uznawany jest za rozwiązanie niewystarczające, a kolejne miasta szukają sposobów na skrócenie drogi między mieszkaniem a miejscem legalnego oddania starych ubrań.
ŹRÓDŁA:
- Portal Samorządowy – materiał dotyczący mobilnych PSZOK-ów i nowych form odbioru tekstyliów.
- Czysta Bydgoszcz – oficjalny harmonogram m-PSZOK na trzeci i czwarty kwartał 2026 r.
- Oficjalny serwis Bydgoszczy – zasady funkcjonowania mobilnych PSZOK-ów, wykaz przyjmowanych odpadów i wyniki pilotażu.
- Warszawa 19115 – oficjalne zasady działania PSZOK-ów i MPSZOK-ów.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska – zasady selektywnej zbiórki tekstyliów obowiązujące od 1 stycznia 2025 r.
- Najwyższa Izba Kontroli – wyniki kontroli dotyczącej selektywnej zbiórki tekstyliów, opublikowane 7 lipca 2026 r.
- Urząd Miasta Kielce – zasady zbiórki odzieży i tekstyliów w fioletowych workach.
- Urząd Miasta i Gminy Konstancin-Jeziorna – zasady odbioru tekstyliów od 1 lipca 2026 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu