Jedynie 5 proc. pracowników biurowych w Polsce czuje się w pełni przygotowanych do zmian wynikających z rozwoju sztucznej inteligencji. Co może dziwić, największy niepokój odczuwają najmłodsi uczestnicy rynku pracy, czyli cyfrowi tubylcy: co trzeci młodszy specjalista uważa, że AI będzie miała negatywny wpływ na jego karierę zawodową – wynika z badań OLX Praca.
AI a rynek pracy: najmłodsi pracownicy biurowi czują się niepewnie
Przez lata funkcjonowało przekonanie, że młode pokolenie, zanurzone w świecie smartfonów, platform społecznościowych i nowych technologii, będzie naturalnym beneficjentem cyfrowej transformacji rynku pracy. Wyniki badania OLX Praca każą zweryfikować tę tezę: okazuje się, że to właśnie najmłodsi specjaliści środowiska białych kołnierzyków (white collar), a więc osoby dopiero rozpoczynające karierę zawodową, deklarują najniższy poziom przygotowania do zmian wynikających z rozwoju sztucznej inteligencji.
Na brak takiej gotowości wskazało 29 proc. respondentów z grupy młodszych specjalistów, istotnie więcej niż w pozostałych grupach zawodowych, gdzie odsetek ten wynosił około 20 proc. Jednocześnie przekonanie o pełnym przygotowaniu zadeklarowało jedynie 2–3 proc. przedstawicieli tej grupy, wobec 5 proc. dla całej badanej populacji.
Wyniki te są tym bardziej zaskakujące, że dotyczą grupy, która na co dzień swobodnie posługuje się nowymi technologiami. Źródłem obaw nie jest jednak brak biegłości technicznej, lecz postępujący w firmach proces automatyzacji prostych, powtarzalnych czynności, stanowiących największą częśc zadań na niższych stanowiskach.
Jedna trzecia młodych białych kołnierzyków uważa, że AI będzie miała negatywny wpływ na ich kariery
Przekonanie o niewystarczających kompetencjach w obszarze AI bezpośrednio przekłada się na ocenę perspektyw zawodowych. Aż 33 proc. pracowników na najniższych szczeblach uważa, że sztuczna inteligencja będzie miała negatywny wpływ na ich karierę. Dla porównania, w całej badanej populacji pracowników biurowych odsetek ocen negatywnych wynosił 26 proc., przy 22 proc. ocen pozytywnych. Mężczyźni wykazują przy tym większy optymizm niż kobiety, co badacze wiążą z większą pewnością siebie w kontekście nowych technologii lub częstszym kontaktem z nimi w środowisku zawodowym. 45 proc. wszystkich badanych pracowników biurowych uznało, że rozwój AI nie niesie dla nich ani szans, ani zagrożeń. Postawa ta może świadczyć o trudności w ocenie długofalowych konsekwencji tej zmiany technologicznej lub o dystansie wobec tematu, który jeszcze nie pojawił się w codziennej pracy.
Zaledwie co piąty młodszy specjalista ocenia aktualną sytuację na rynku pracy w swojej branży jako dobrą lub bardzo dobrą. Przeciwnego zdania jest aż 42 proc. respondentów z tej grupy. Pesymistyczna ocena otoczenia zawodowego przekłada się na postawy wobec zmiany pracy. Połowa młodszych specjalistów nie poszukuje nowego zatrudnienia, a aktywnie robi to jedynie 16 proc. Co więcej, 54 proc. przedstawicieli tej grupy wskazało, że zmiana pracy wiązałaby się dla nich z ryzykiem utraty stabilności zawodowej. To najwyższy wynik spośród wszystkich analizowanych grup pracowników.
Rynek pracy pod presją AI: demografia ujawnia różnice
Warto na te wyniki patrzeć przez pryzmat demografii: w 2026 r. do egzaminu maturalnego przystąpiło ponad 340 tysięcy osób, wyraźnie więcej niż w latach poprzednich. Jednocześnie z ubiegłorocznych badań OLX Praca przeprowadzonych wśród maturzystów wynikało, że 84 proc. z nich planowało łączyć naukę z pracą. Jeśli trend utrzyma się w bieżącym roku, na rynek pracy w najbliższych miesiącach trafi kilkadziesiąt tysięcy osób poszukujących pierwszego zatrudnienia.
Tymczasem właśnie segment stanowisk pracy dla osób dopiero rozpoczynających karierę zawodową jest szczególnie narażony na skutki automatyzacji. Prosta, powtarzalna praca, która tradycyjnie stanowiła punkt wejścia do kariery zawodowej, staje się celem optymalizacji opartej na AI.
– Obecna sytuacja demograficzna oraz struktura rynku pracy stawiają przed pracodawcami szereg wyzwań. Z jednej strony, w efekcie starzenia się społeczeństwa, z rynku znikają pracownicy o wysokich kompetencjach. Z drugiej – rozwój sztucznej inteligencji zachęca do redukcji najniższych stanowisk, głównie tych, na których część powtarzalnych zadań można zautomatyzować - komentuje Konrad Grygo, starszy analityk biznesowy w OLX. Zwraca uwagę, że podejście takie, choć z ekonomicznego punktu widzenia wydaje się racjonalne, to w dłuższej perspektywie może doprowadzić do poważnych zawirowań na rynku pracy związanych z brakiem wyspecjalizowanych pracowników. Bo młodzi muszą gdzieś nabywać kompetencje i doświadczenie.
Ekspert wskazuje na konkretne wyjście z tej sytuacji: – Aby uniknąć takiej sytuacji, należy już teraz koncentrować się na przygotowaniu kompetencyjnym młodych pracowników do funkcjonowania w środowisku opartym na sztucznej inteligencji. Pracodawcy, zamiast traktować AI jako narzędzie do redukcji zatrudnienia na poziomie entry-level, powinni inwestować w rozwój umiejętności cyfrowych i analitycznych, które pozwolą najmłodszym specjalistom współpracować z technologią, a nie z nią konkurować – radzi Konrad Grygo.
Nieprzygotowanie do współpracy z AI to bariera systemowa
Wyniki badania OLX Praca wskazują na strukturalny problem, który może mieć długofalowe konsekwencje dla polskiego rynku pracy. 42 proc. badanych nie potrafiła bowiem jednoznacznie ocenić swojego przygotowania do zmian wynikających z rozwoju AI. Jedynie 33 proc. uznało je za raczej wystarczające, a zdecydowane przekonanie o gotowości zadeklarowało tylko 5 proc. respondentów. Co piąty pracownik biurowy wprost przyznał, że nie jest przygotowany na te zmiany.
W grupie młodszych specjalistów proporcje te są jeszcze mniej korzystne. To grupa, w której tylko nieliczni udzielili odpowiedzi „zdecydowanie tak” w kwestii przygotowania na zmiany związane z AI. Zdaniem ekspertów, brak pewności siebie w tym obszarze może działać jako samospełniająca się przepowiednia: pracownicy, którzy nie wierzą w swoje kompetencje cyfrowe, rzadziej podejmują inicjatywy związane z rozwojem tych umiejętności, co z kolei utrwala ich faktyczne zapóźnienie.
Badanie zrealizowane przez SW Research na grupie pracowników biurowych (n=626), metodą wywiadów online oraz wywiadów telefonicznych, luty 2026 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu