Rachunkowość

Maciej Czapiewski: „Stanowisko KSR to nie rewolucja, lecz potrzebny zbiór wytycznych, który pomaga księgowym i audytorom rozróżnić, co jest podatkiem obrotowym, a co kosztem. Jego stosowanie zwiększy porównywalność sprawozdań i ułatwi decyzje dotyczące polityki rachunkowości”

Prawidłowe rozliczenie wydatków związanych ze społeczną odpowiedzialnością biznesu (CSR) i zrównoważonym rozwojem (ESG) wymaga m.in. określenia ich rodzaju oraz wpływu na działalność gospodarczą jednostki. Ważne jest także wyraźne rozgraniczenie kosztów operacyjnych od wydatków o charakterze reprezentacyjnym lub przekazywanych bezinteresownie – np. w formie darowizn.

Maj i czerwiec to czas zatwierdzania sprawozdań finansowych. Od tego zależą możliwość wypłaty i wysokość premii dla członków zarządu. Jednostki mają najczęściej problem z określeniem, kiedy powstaje obowiązek ujęcia premii jako zobowiązania bilansowego. Wątpliwości dotyczą też warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby wydatek mógł obniżyć podstawę opodatkowania. Sprawę dodatkowo komplikuje konieczność rozróżnienia, czy mamy do czynienia ze świadczeniem o charakterze rocznym, warunkowym, czy uznaniowym.

Y spółka z o.o. (podatnik VAT czynny) prowadzi działalność w zakresie usług informatycznych, która w całości jest opodatkowana VAT. Spółka zawarła 5 marca 2025 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego w Poznaniu z firmą X (podatnikiem VAT czynnym). Umowa, która została zawarta na 18 miesięcy kalendarzowych, począwszy od kwietnia 2025 r., przewiduje miesięczne okresy rozliczeniowe. Termin płatności czynszu (3000 zł netto plus VAT według 23-proc. stawki) przypada na 10. dzień kolejnego miesiąca. Zgodnie z umową wynajęte mieszkanie jest podnajęte jednemu z pracowników spółki wyłącznie na jego cele mieszkaniowe. W wynajętym lokalu ma mieszkać wskazany przez spółkę pracownik z rodziną. Z kolei zgodnie z umową podnajmu pracownik ma płacić 3690 zł brutto za okresy miesięczne, z terminem płatności przypadającym na 20. dzień kolejnego miesiąca. Podnajem ma być dokumentowany fakturą wystawianą na rzecz pracownika. Zgodnie z umową najmu, spółka Y samodzielnie podpisała umowy z dostawcami mediów (prąd, woda/ścieki), z kolei koszty energii cieplnej są wliczone w czynsz najmu. Spółka Y refakturuje opłaty za prąd, wodę/ścieki na pracownika według faktycznego zużycia, natomiast koszty energii cieplnej są wliczone w czynszu umowy podnajmu. Media mają być refakturowane odrębnymi fakturami na podstawie faktycznego zużycia. 25 kwietnia 2025 r. firma X wystawiła fakturę elektroniczną (PDF) za najem za kwiecień 2025 r. na kwotę 3690 zł brutto (kwota netto: 3000 zł, VAT: 690 zł). Spółka otrzymała ją tego samego dnia i zapłaciła za nią 2 maja 2025 r. przelewem na rachunek firmy X figurujący na białej liście podatników VAT. Z kolei 29 kwietnia 2025 r. spółka wystawiła i doręczyła podnajemcy (pracownikowi) fakturę na kwotę 3690 zł brutto (stosując zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT). Pracownik (podnajemca) zapłacił za najem przelewem na rachunek firmy 5 maja 2025 r. Usługa podnajmu na rzecz pracownika nie została ujęta na kasie fiskalnej. Ustalony w umowie podnajmu czynsz płacony przez pracownika odpowiada wartości rynkowej. Wspólnikami spółki Y są trzy osoby fizyczne. Jej rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, a właściwa dla niej jest stawka CIT w wysokości 19 proc. Spółka rozlicza VAT oraz zaliczki na CIT za okresy miesięczne na zasadach ogólnych. Czy firma X prawidłowo wystawiła fakturę z 23-proc. stawką VAT? Jak spółka Y powinna rozliczyć podatkowo nabycie usługi najmu mieszkania od firmy X oraz wykonaną usługę podnajmu na rzecz pracownika?