Od przyszłego roku polscy podatnicy będą musieli się zmierzyć z wyzwaniami związanymi z przepisami o opodatkowaniu wyrównawczym. Problemem może się okazać nawet nie sama konieczność zapłaty daniny, lecz stworzenie zaplecza procesowo-administracyjnego niezbędnego do jej kalkulacji i raportowania.
Dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z 15 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii (Dz.Urz. UE z 2022 r. L 328, s. 1; dalej: dyrektywa Pillar 2) jest realizacją rozwiązań wypracowanych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). [ramka] Dyrektywa ta zobowiązywała państwa członkowskie do wdrożenia przepisów do końca 2023 r. – z początkiem ich stosowania od 2024 r. Wiele europejskich krajów (np. Hiszpania, Cypr) nie zdążyło jednak zaimplementować zasad Pillar 2 w terminie wynikającym z dyrektywy. W tym gronie znalazła się również Polska, której dopiero w listopadzie 2024 r. udało się zakończyć proces legislacyjny ustawy z 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych, która została opublikowana 19 listopada 2024 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1685; dalej: ustawa o opodatkowaniu wyrównawczym).
Inicjatywa BEPS 2.0.
Współczesne systemy podatkowe coraz częściej stają przed wyzwaniami związanymi z cyfryzacją gospodarki oraz rosnącą mobilnością kapitału – zasady tworzone kilkanaście bądź kilkadziesiąt lat temu nie zapewniają już szczelności systemu. W odpowiedzi na te zmiany Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju wraz z grupą G20 od ok. 2017 r. pracuje nad rewizją obowiązujących przepisów w zakresie podatków dochodowych w ramach tzw. inicjatywy BEPS 2.0., na którą składają się dwa filary:
Pillar 1: dotyczący zasad przypisywania praw do opodatkowania dochodów generowanych przez międzynarodowe korporacje, z naciskiem na korporacje cyfrowe i przedsięwzięcia globalne;
Pillar 2: wprowadzający globalny minimalny podatek, aby zapewnić, że przedsiębiorstwa wielonarodowe płacą minimalny efektywny podatek od dochodów nie niższy niż 15 proc.
O ile Pillar 1 pozostaje w stanie zawieszenia (termin osiągnięcia globalnego porozumienia minął w czerwcu 2024 r. bez konsensusu, a negocjacje pod egidą OECD trwają, choć dotychczas bez wyraźnych dalszych postępów), o tyle założenia Pillar 2 zostały już przyjęte w większości krajów OECD. Ponad 140 państw zgodziło się na implementację zasad GloBE (ang. Global anti-Base Erosion Rules) w ramach tzw. wspólnego podejścia, procesując uchwalenie odpowiednich lokalnych przepisów implementujących. Warto dodać, że przepisy Pillar 2 nie mają formy umowy ani konwencji międzynarodowej, lecz bazują na „common approach”, czyli podejściu wspólnym. Implikuje to wiele dyskusji w zakresie legitymizacji OECD do oddziaływania w ten sposób na systemy podatkowe. ©℗
Ramowe założenia opodatkowania wyrównawczego
Centralnym punktem Pillar 2 jest ustanowienie minimalnej efektywnej stawki opodatkowania (ang. effective tax rate, ETR) na poziomie 15 proc. dla każdej jurysdykcji. Aby wyegzekwować powyższe założenie, system GloBE przewiduje w szczególności dwie powiązane ze sobą zasady: Income Inclusion Rule (IIR) i Undertaxed Profits Rule (UTPR). Pierwsza z nich wymaga od jednostki dominującej (spółki matki) uwzględnienia w swojej podstawie opodatkowania nisko opodatkowanych zysków zagranicznych spółek zależnych. Z kolei UTPR nakłada dodatkowy podatek, jeżeli zasada IIR nie objęła wybranych jurysdykcji podatkiem wyrównawczym. Zazwyczaj jest to sytuacja, gdy jurysdykcja centrali grupy nie wdrożyła Pillar 2.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.