Członkowie rad spółek mogą korzystać z usług doradców

Obecnie rady najczęściej powołują doradców do zbadania m.in. kwestii podatkowych, ochrony środowiska, zgodności z RODO, cyberbezpieczeństwa czy działań zarządów z zakresu M&A (ang. mergers and acquisitions, fuzje i przejęcia). Takie uprawnienie przyznała im nowelizacja kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.), która zaczęła obowiązywać 13 października 2022 r.

‒ Instytucja doradcy rady nadzorczej jest odpowiedzią ustawodawcy na potrzebę korzystania przez organ z wiedzy eksperckiej przy realizowaniu swoich czynności – mówi Sandra Linek-Petka, senior associate w kancelarii Olesiński & Wspólnicy. Wyjaśnia, że wcześniej rada była zmuszona polegać na zarządzie i mogła tylko kierować do niego wnioski o zlecenie konkretnych czynności. Zarząd jednak nie był związany tymi poleceniami. Nowe przepisy k.s.h. przyznały radom uprawnienie do samodzielnego (bez udziału zarządu) nawiązywania współpracy z podmiotem zewnętrznym, by zbadać określone zagadnienia dotyczące spółki. ‒ Uprawnienie to może się okazać szczególnie przydatne w sytuacji, w której zatrudnienie zewnętrznego doradcy miałoby na celu weryfikację wyjaśnień przedkładanych przez zarząd lub ocenę prawidłowości podejmowanych przez niego działań – wskazuje mec. Linek-Petka. Ma to istotne znaczenie, bo choć w skład rady nadzorczej powinny wchodzić szczególnie kompetentne osoby, to ich wiedza może nie być wystarczająca w każdym zakresie. A przecież na członkach rady nadzorczej spoczywa odpowiedzialność za nadzór nad działaniami spółki.

Koniec wymówek

Nowelizacja k.s.h. wprowadziła również zmiany w przepisach dotyczących zasad odpowiedzialności członków rady nadzorczej za szkodę wyrządzoną spółce, odwołując się przy tym do zasady biznesowej oceny sytuacji (ang. business judgement rule). Mec. Linek-Petka wyjaśnia, że zgodnie z tymi przepisami przyjmuje się, iż członkowie rady nadzorczej nie naruszają obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności, jeśli podejmują działania w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny. Instytucja doradcy umożliwia właśnie członkom rady nadzorczej pozyskiwanie takich opracowań merytorycznych. Jednocześnie rada nadzorcza nie może zwolnić się z odpowiedzialności, zasłaniając się brakiem wiedzy na dany temat, skoro ma możliwość zasięgnięcia wiedzy eksperckiej.