Jest to jednostka samorządu terytorialnego, rozumiana jako wspólnota samorządowa (tworzą ją mieszkańcy gminy z mocy prawa) oraz odpowiednie terytorium. Zgodnie z Konstytucją, jest podstawową jednostką podziału terytorialnego wykonującą wszystkie zadania samorządu terytorialnego niezastrzeżone dla innych jednostek – powiatów i województw. Organy samorządu terytorialnego na szczeblu gminy wprowadziły ustawy ustrojowe z 8 marca 1990 r. ustanawiające w Polsce samorząd terytorialny – chociaż gminy jako jednostki podziału terytorialnego funkcjonowały od 1944 r. Jako jednostka samorządu terytorialnego była znana w Polsce już w XII w. O nazwach gmin, ich tworzeniu, znoszeniu i ustaleniu ich granic decyduje Rada Ministrów w drodze rozporządzenia. Ona też decyduje o nadaniu gminie statusu miasta. Ustalenie i zmiana granic gmin dokonywane są w sposób zapewniający gminie terytorium możliwie jednorodne ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.
Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w ustawach.WARTO ZAPAMIĘTAĆ
Liczba radnych w gminach:
- - piętnastu w gminach do 20 000 mieszkańców,
- - dwudziestu jeden w gminach do 50 000 mieszkańców,
- - dwudziestu trzech w gminach do 100 000 mieszkańców,
- - dwudziestu pięciu w gminach do 200 000 mieszkańców oraz po trzech na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych.
Gmina ma osobowość prawną, a jej samodzielność podlega ochronie sądowej. Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze. Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (m.in. ład przestrzenny, porządek publiczny, edukacja, usługi komunalne, pomoc społeczna itp.). W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
Gmina wykonuje swoje zadania za pośrednictwem organów stanowiących i wykonawczych – rady gminy oraz wójta. Mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy. Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego ma zapewniony udział w dochodach publicznych – odpowiednio do przypadających jej zadań. Źródłem dochodów gmin są: dochody własne (m.in. wpływy z podatków, z opłat, dochody uzyskiwane przez gminne jednostki i zakłady budżetowe gminy; dochody z majątku gminy) oraz finansowanie z budżetu państwa (subwencja ogólna, dotacje celowe).
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.