Życie cyfrowe nastolatków jest bardzo podobne do realnego. Nadal, jeśli tylko mogą, głównie grają, oglądają filmy, słuchają muzyki i podtrzymują kontakty towarzyskie, ale też uczą się, pogłębiają zainteresowania i poznają świat - wynika z badań NASK "Nastolatki 3.0."
Około 30 proc. nastolatków pozostaje on-line cały czas, niezależnie od miejsca pobytu, a 93,4 proc. codziennie korzysta z internetu w domu.
Internet w szkole i edukacji, tożsamość sieciowa, zachowania ryzykowne i cele użytkowania to tylko niektóre obszary pokazane w raporcie. Instytut NASK przeprowadził badanie tych obszarów w życiu nastolatków już drugi raz.
"Chcieliśmy dowiedzieć się, jak młodzi ludzie funkcjonują w świecie internetu. Co jest dla nich ważne, w jaki sposób korzystają z zasobów sieci, jak komunikują się między sobą i ze światem dorosłych. Internetowy portret dzisiejszych polskich nastolatków to obraz będący istotną wskazówką dla tych wszystkich, którzy dziś kształtują obraz polskiego internetu, polskiej szkoły czy rynku pracy. Bez takiej wiedzy planowanie i realizacja nowych programów, zmian w edukacji, byłoby bardzo trudne" - wyjaśnił dyrektor Pionu Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w instytucie NASK Marcin Bochenek.
Badanie pokazało, że ok. 30 proc. nastolatków jest on-line cały czas, niezależnie od zmian miejsca pobytu. 93,4 proc. codziennie korzysta z internetu w domu, przede wszystkim do komunikacji ze znajomymi ze szkoły. Dominujący odsetek stanowią również kontakty ze znajomymi spoza szkoły (85,4 proc.). Stały kontakt ("kilka razy dziennie") za pośrednictwem internetu ze swoim chłopakiem/dziewczyną deklaruje 45,4 proc. badanych.
Jednocześnie badanie pokazało, że życie towarzyskie w sieci obciążone jest takimi samymi wadami, jak w realu. Wielu badanych styka się z zachowaniami, nazywanymi umownie "cyberprzemocą". "Najczęstszymi, obserwowanymi przez młodzież negatywnymi zjawiskami, są: wyzywanie ich znajomych (59,7 proc. deklaruje, że się z tym zetknęła) oraz poniżanie ich i ośmieszanie (58,1 proc.). Rozpowszechnianie kompromitujących materiałów na temat swoich znajomych zauważyło 33,3 proc. badanych. Straszenie znajomych zaobserwowało 34,2 proc. badanych osób, a ich szantażowanie za pośrednictwem internetu aż 24,4 proc. Dość częste są także próby podszywania się pod inne osoby. Takie obserwacje deklaruje 40,5 proc. badanych" - podał prof. Maciej Tanaś z NASK.
Według niego, niepokojące jest to, że o takich zdarzeniach młodzież rzadko powiadamia rodziców lub nauczycieli. 39 proc. w takiej sytuacji po prostu nie robi nic, a ekspozycja na prześladowanie może mieć realne, niekiedy poważne konsekwencje.
"Internet jest miejscem, które pomaga nastolatkom zaspokajać ich potrzebę przynależności i akceptacji społecznej oraz budować swój wizerunek i przestrzeń społeczną. Permanentny dostęp do Internetu stał się trwałym atrybutem osobistej przestrzeni czy interakcji społecznych, a dostęp do wirtualnej sieci pozycjonuje nastolatka w hierarchii rówieśników oraz może wpływać na jego samoocenę. To, co kilka dekad temu dokonywało się w przestrzeni szkolnej i podwórkowej, obecnie zostało przeniesione na monitor smartfona i komputera" - podkreślają współautorzy publikacji dr Agnieszka Wrońska i dr Rafał Lange z NASK.
Autorzy oceniają, że czas spędzany w internecie przez młodzież będzie się wydłużał za sprawą rosnącej liczby usług oferowanych on-line. Aby spędzali ten czas możliwie jak najbezpieczniej i najbardziej wartościowo, potrzebują mądrego wsparcia ze strony dorosłych. Badania pokazują, że nie otrzymują go dostatecznie dużo.
"Zadaniem osób dorosłych jest wprowadzanie dzieci w nowe przestrzenie społeczne. Przewodnictwo to powinno polegać na kontroli, wyjaśnianiu, segmentowaniu nowych treści i znaczeń. Tymczasem młode pokolenie zostało opuszczone przez dorosłych w przestrzeni wirtualnej. Współczesny nastolatek-internauta poznaje internet (z jego treściami i interakcjami), w sposób niekontrolowany i nieuporządkowany. Treści, z którymi się tam spotyka, nie są przez jego rodziców i nauczycieli obserwowane i filtrowane" - piszą w raporcie Wrońska i Lange.
Ogólnopolskie badania młodzieży "Nastolatki 3.0" zostały zrealizowane przez Pracownię Edukacyjnych Zastosowań Technologii Informacyjno-Komunikacyjnych NASK. Badania te są poszerzoną kontynuacją badań "Nastolatki wobec Internetu" z 2014 roku, które zostały zainicjowane i podjęte na zlecenie Rzecznika Praw Dziecka, a przeprowadzone przez NASK i Pedagogium - Wyższą Szkołę Nauk Społecznych w Warszawie. Zawierało najważniejsze pytania z kwestionariusza z 2014 roku wraz z obszernym zestawem nowych pytań. Celem badań była analiza aktywności nastolatków w internecie, edukacyjnej roli internetu i urządzeń mobilnych, przyjmowanej przez nastolatki sieciowej tożsamości, ich zachowań, świadomości zagrożeń i sposobów reagowania na przemoc.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu