Sanepid rusza do szkolnych stołówek. Kontrole będą bez zapowiedzi, nowe zasady już obowiązują

Od początku roku szkolnego szkoły i przedszkola muszą stosować zmienione zasady dotyczące żywienia dzieci i młodzieży. W jadłospisach ma być więcej warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych, a mniej soli i cukru. Zmniejszona została również częstotliwość podawania mięsa. Teraz nowe wymagania będą również sprawdzane podczas kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Rzecznik Głównego Inspektoratu Sanitarnego Marek Waszczewski przekazał PAP, że zmiany w przepisach nie oznaczają dodatkowych kontroli ani zmiany ich harmonogramu. Inspekcja będzie nadal prowadziła stały nadzór nad jednostkami systemu oświaty zgodnie z ustalonym planem.

Kontrola może pojawić się bez zapowiedzi

Dla dyrektorów szkół i osób odpowiedzialnych za żywienie istotne jest to, że kontrole sanepidu odbywają się bez wcześniejszej zapowiedzi. Jeżeli kontrola zostanie przeprowadzona już po wejściu w życie nowych przepisów, inspektorzy uwzględnią w niej również wymagania dotyczące organizacji żywienia i planowania jadłospisów.

To oznacza, że szkoły powinny już teraz sprawdzić, czy przygotowywane przez nie posiłki odpowiadają nowym regulacjom.

16 tys. kontroli w szkołach i przedszkolach

Skala nadzoru sanepidu jest duża. W ubiegłym roku szkolnym Państwowa Inspekcja Sanitarna przeprowadziła ponad 16 tys. kontroli w ponad 12,7 tys. stołówek działających m.in. w szkołach, przedszkolach, bursach, internatach oraz placówkach specjalnych i wychowawczych.

Kontrolerzy sprawdzili także ponad tysiąc sklepików szkolnych. Liczba kontroli jest wyższa niż liczba skontrolowanych placówek, ponieważ inspekcja wraca do miejsc, w których wcześniej wykryto nieprawidłowości.

Nieprawidłowości w 1,8 tys. placówek

W ubiegłym roku szkolnym nieprawidłowości stwierdzono w 1,8 tys. obiektów. W związku z uchybieniami Państwowa Inspekcja Sanitarna wydała ponad 800 decyzji mających doprowadzić do poprawy stanu sanitarnego. Nałożono również prawie 460 grzywien na łączną kwotę przekraczającą 107 tys. zł oraz 67 kar pieniężnych o łącznej wartości ponad 142 tys. zł.

Nie każda nieprawidłowość kończy się jednak mandatem. Podczas kontroli pracownicy sanepidu przekazują również osobom odpowiedzialnym za żywienie wskazówki dotyczące prawidłowego planowania jadłospisów i stosowania obowiązujących przepisów.

Co zmieniło się w szkolnych stołówkach

Nowe przepisy wprowadzają kilka istotnych zmian. W szkołach i przedszkolach:

• co najmniej raz w tygodniu powinien pojawić się pełnowartościowy posiłek na bazie nasion roślin strączkowych, bez produktów odzwierzęcych,
• dania mięsne w ramach obiadu mogą być podawane maksymalnie dwa razy w tygodniu,
• zupy powinny być przygotowywane na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu,
• w codziennym żywieniu ma być więcej warzyw i owoców,
• należy zwiększyć udział produktów pełnoziarnistych,
• preferowanym napojem jest woda,
• ograniczone zostało stosowanie cukru i soli.

Sanepid sprawdzi także informacje o alergenach

Kontrola stołówki nie ogranicza się jednak do samego jadłospisu. Inspektorzy zwracają uwagę również na obowiązek udostępniania w miejscu widocznym dla dzieci i młodzieży informacji o składnikach oraz surowcach wykorzystywanych do przygotowania posiłków, w tym o substancjach alergennych.

Dla szkół oznacza to konieczność zadbania nie tylko o zgodność jadłospisu z nowymi zasadami, ale również o prawidłowe przekazywanie informacji uczniom.

Nowe żywienie ma pomóc walczyć z otyłością

Nowe zasady popiera Polskie Towarzystwo Otyłości Dziecięcej. Eksperci podkreślają jednak, że ostatecznie liczyć się będzie nie sam zapis w rozporządzeniu, ale jego praktyczne stosowanie. Według najnowszych danych z badania WHO COSI nadwaga lub otyłość występują u 33 proc. polskich dzieci w wieku wczesnoszkolnym, a otyłość dotyczy 15 proc. ośmiolatków.

Nowe rozporządzenie ministra zdrowia zastąpiło przepisy obowiązujące od 2016 r. Dla szkół najważniejszy wniosek jest prosty: nie ma dodatkowego harmonogramu kontroli, ale podczas kolejnej wizyty sanepid będzie już oceniał żywienie według nowych zasad. A ponieważ kontrole odbywają się bez zapowiedzi, na dostosowanie jadłospisów nie warto czekać do dnia kontroli.

Źródło: PAP