Rząd szykuje zmiany w przepisach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej, które mają jednoznacznie określić, kiedy możliwe będzie uchylenie decyzji o przyznaniu wsparcia. Chodzi przede wszystkim o sytuacje budzące wątpliwości co do sposobu wydatkowania przyznanych środków lub rzeczywistej sytuacji majątkowej beneficjenta.
Zmiany w przepisach dotyczą bezpośrednio ponad 830 tys. osób korzystających z pomocy społecznej. Projekt przewiduje wprowadzenie nowego rodzaju sankcji – uchylenia decyzji przyznającej świadczenie, gdy zostaną stwierdzone nadużycia lub rażąca dysproporcja między dochodem a sytuacją majątkową.
Kiedy organ może uchylić decyzję o przyznaniu świadczenia – art. 11 i 12 ustawy
Projekt zakłada doprecyzowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej (art. 11 i 12). Chodzi o wyraźne wskazanie, że organ może uchylić decyzję o przyznaniu świadczenia m.in. w dwóch przypadkach: gdy dochodzi do marnotrawienia przyznanych środków oraz gdy występuje rażąca dysproporcja między deklarowanym dochodem a faktyczną sytuacją majątkową osoby lub rodziny.
W praktyce oznacza to, że jeśli ktoś formalnie wykazuje niskie dochody, ale jednocześnie dysponuje znacznym majątkiem lub wydaje środki w sposób nieuzasadniony, gmina będzie mogła zareagować szybciej i skuteczniej.
Dlaczego zmiana przepisów w pomocy społecznej jest potrzebna
Obecnie przepisy nie dają jasnej podstawy do cofnięcia decyzji o przyznaniu świadczenia w opisanych sytuacjach. W rezultacie organy stosują prawo w sposób niejednolity, co utrudnia skuteczną kontrolę nad przyznawaną pomocą.
Wprowadzenie wyraźnej podstawy prawnej do uchylenia decyzji porządkuje kompetencje organów i wzmacnia zasadę celowego wydatkowania środków publicznych” – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Art. 12 po zmianach – koniec wątpliwości dla organów pomocy społecznej
Po zmianach art. 12 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie daje organom możliwość odmowy lub uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia, jeśli dochód i sytuacja majątkowa beneficjenta wskazują, że może on poradzić sobie dzięki własnym zasobom – np. posiadanym oszczędnościom, nieruchomościom czy wartościowym przedmiotom.
Marnotrawienie świadczeń – co konkretnie może spowodować utratę zasiłku
Marnotrawienie świadczeń to sytuacja, gdy pieniądze lub inne formy wsparcia z pomocy społecznej nie są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Może przybierać różne formy:
- wydatkowanie środków na dobra luksusowe lub rozrzutne zakupy, zamiast na podstawowe potrzeby bytowe,
- gromadzenie lub odkładanie przyznanych świadczeń bez związku z poprawą sytuacji życiowej – np. niewykorzystywanie usług opiekuńczych czy łamanie regulaminów domów pomocy społecznej,
- niszczenie lub marnowanie przyznanych rzeczy w wyniku zaburzeń psychicznych lub niewłaściwego gospodarowania, co prowadzi do utraty ich wartości.
Po planowanych zmianach w ustawie o pomocy społecznej organ będzie mógł uchylić decyzję przyznającą świadczenie, jeśli stwierdzi takie marnotrawienie. Dotyczy to zarówno niewłaściwego wykorzystania samego świadczenia, jak i roztrwaniania własnych zasobów finansowych, które powinny wspierać poprawę sytuacji życiowej beneficjenta.
Kiedy przepisy mają wejść w życie?
Planowane przepisy mają wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie dwóch miesięcy od dnia ich ogłoszenia.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (UD315) - projekt na etapie konsultacji społecznych i opiniowania
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu