Dostałeś darowiznę od rodziny? Do tej kwoty fiskus nie naliczy podatku

Darowizna 2026. O tym, czy zapłacisz podatek, nie decyduje tylko kwota

Darowizna to nic innego, jak nieodpłatne przekazanie majątku lub jego składnika. Darczyńca nie otrzymuje w zamian świadczenia od osoby obdarowanej. Wraz z przekazaniem majątku pojawia się pytanie o podatek od darowizny. To, czy trzeba go zapłacić, zależy przede wszystkim od wartości nabytego majątku, relacji łączącej obdarowanego z darczyńcą oraz możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego.

Ile wynosi kwota wolna od podatku od darowizny w 2026 roku?

W 2026 roku wysokość kwoty wolnej od podatku od spadków i darowizn zależy od grupy podatkowej. Limity wynoszą:

• 36 120 zł – I grupa podatkowa,
• 27 090 zł – II grupa podatkowa,
• 5733 zł – III grupa podatkowa.

Trzeba pamiętać o jednej kwestii. Przekroczenie odpowiedniego limitu nie oznacza automatycznie, że podatek zostanie naliczony od całej wartości darowizny. Opodatkowaniu podlega odpowiednia nadwyżka ponad kwotę wolną, a zastosowanie ma skala właściwa dla konkretnej grupy podatkowej.

Przy sprawdzaniu limitu nie zawsze można brać pod uwagę wyłącznie ostatniej darowizny. Uwzględnia się również wcześniejsze nabycia od tej samej osoby w roku ostatniego nabycia oraz w ciągu pięciu poprzednich lat.

Zobacz również

Wynagrodzenie minimalne od 1 stycznia 2027 roku. Kwoty brutto i na rękę

Darowizna od rodziców lub innej bliskiej osoby może być zwolniona bez względu na kwotę

Dla najbliższej rodziny przewidziano szczególne rozwiązanie, które należy odróżnić od zwykłych kwot wolnych. Pełne zwolnienie z podatku może objąć m.in. darowizny otrzymane od małżonka, rodziców, dziadków, dzieci, wnuków, rodzeństwa, pasierba, ojczyma i macochy.

W takim przypadku wartość przekazywanego majątku nie musi przesądzać o konieczności zapłaty podatku. Ministerstwo Finansów wskazuje, że zwolnienie może obejmować darowizny niezależnie od ich wartości, jeżeli zostaną spełnione przewidziane przepisami warunki. Kluczowe stają się więc formalności.

O jakich mowa? Co do zasady nabycie trzeba zgłosić właściwemu urzędowi skarbowemu na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego.

Kiedy nie trzeba składać formularza SD-Z2?

Co ważne, obowiązek zgłoszenia darowizny na formularzu SD-Z2 nie występuje w każdej sytuacji. Zgłoszenie nie jest wymagane m.in. wtedy, gdy łączna wartość majątku nabytego od tej samej osoby w uwzględnianym okresie nie przekracza 36 120 zł. SD-Z2 nie składa się również w przypadku nabycia dokonanego w formie aktu notarialnego. Ma to znaczenie przede wszystkim przy darowiznach nieruchomości, ponieważ ich przekazanie wymaga udziału notariusza.

Darowizna pieniędzy od rodziców. Samo pokrewieństwo nie wystarczy

Szczególną uwagę trzeba zachować przy darowiźnie pieniędzy. Jeżeli obdarowany chce skorzystać z pełnego zwolnienia przewidzianego dla najbliższej rodziny, musi być w stanie udokumentować otrzymanie środków w sposób wymagany przez przepisy.

Co do zasady pieniądze powinny zostać przekazane na rachunek płatniczy lub bankowy, rachunek prowadzony przez SKOK albo przekazem pocztowym. Co to oznacza w praktyce?

Wręczenie pieniędzy „do ręki” może nie spełnić warunku pozwalającego na zastosowanie pełnego zwolnienia. Dlatego istotny jest nie tylko fakt otrzymania darowizny, lecz także sposób jej przekazania.

Warto również przechowywać dokumenty potwierdzające zarówno samą darowiznę, jak i przekazanie pieniędzy. Mogą być potrzebne w przypadku pytań ze strony urzędu skarbowego.

Zobacz również

Darmowe przejazdy dla seniorów 2026/2027. Po 70. roku życia wystarczy jeden dokument

Ile wynosi podatek od darowizny w 2026 roku?

Jeżeli nie można skorzystać ze zwolnienia, a wartość nabycia przekracza odpowiednią kwotę wolną, wysokość podatku zależy od grupy podatkowej oraz wysokości podstawy opodatkowania. Stawki wynoszą:

• dla I grupy podatkowej – 3, 5 lub 7 proc.,
• dla II grupy podatkowej – 7, 9 lub 12 proc.,
• dla III grupy podatkowej – 12, 16 lub 20 proc.

Ostateczna stawka zależy od przedziału, do którego trafia podstawa opodatkowania. Przy obliczeniach trzeba więc uwzględnić nie tylko aktualną darowiznę, ale również wcześniejsze nabycia od tego samego darczyńcy, jeżeli podlegają kumulowaniu.

Darowizna mieszkania, domu lub działki. Konieczny jest akt notarialny

Inaczej wyglądają formalności, gdy darczyńca przekazuje nieruchomość. Darowizna mieszkania, domu lub działki musi zostać dokonana w formie aktu notarialnego.

W takim przypadku część obowiązków podatkowych jest realizowana za pośrednictwem notariusza. Co ważne, obdarowany nie musi składać formularza SD-Z2, jeżeli nabycie następuje w formie aktu notarialnego.

Kiedy po darowiźnie trzeba złożyć SD-3?

Jeżeli darowizna podlega opodatkowaniu i podatek nie jest rozliczany przez notariusza, może pojawić się obowiązek złożenia zeznania na formularzu SD-3. Dotyczy to m.in. przypadków, w których wartość nabytego majątku, ale już po doliczeniu wcześniejszych nabyć od tej samej osoby, przekracza odpowiednią kwotę wolną. SD-3 może być konieczne również wtedy, gdy osoba należąca do najbliższej rodziny nie spełniła warunków pełnego zwolnienia.

Zeznanie składa się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Co do zasady termin na jego złożenie wynosi miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Uwaga! Jeżeli urząd skarbowy ustali należność podatkową w decyzji, podatek należy zapłacić w ciągu 14 dni od jej doręczenia.

Darowizna w 2026 roku. Liczy się kwota, darczyńca, termin i sposób przekazania

Przy rozliczeniu darowizny trzeba odróżnić kwotę wolną od podatku od pełnego zwolnienia przysługującego najbliższej rodzinie. Co warto wiedzieć na ten temat?

W przypadku najbliższych krewnych darowizna może korzystać z pełnego zwolnienia niezależnie od swojej wartości, ale konieczne jest spełnienie wymaganych warunków. Szczególne znaczenie mają 6-miesięczny termin na SD-Z2 oraz właściwe udokumentowanie darowizny pieniężnej.

Przy ocenie obowiązków podatkowych trzeba więc sprawdzić nie tylko, ile wynosi darowizna, ale również od kogo pochodzi, kiedy została otrzymana. Należy ją zsumować z wcześniejszymi nabyciami oraz w jaki sposób przekazano majątek.