Kto nie złoży wniosku w ZUS, straci dodatkowe lata stażu pracy. Polacy ruszyli do ZUS po zaświadczenia. Chodzi o nowe przepisy 2026

Nowe zasady liczenia stażu pracy w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku nowe przepisy dotyczą pracowników sektora publicznego. Firmy prywatne zostały nim objęte kilka miesięcy później - od maja 2026 roku. Zmiany w Kodeksie pracy poszerzyły listę okresów aktywności zawodowej, które można uwzględnić przy ustalaniu stażu pracy.

Dotychczas osoby pracujące przez wiele lat na podstawie umów zlecenia lub prowadzące własną firmę nie mogły wykorzystać tych okresów do uzyskania uprawnień pracowniczych zależnych od stażu. Po zmianie przepisów niektóre z nich mogą zostać uwzględnione. Do stażu pracy można doliczyć m.in.:

• wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia,
• prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
• okres współpracy przy prowadzeniu firmy,
• korzystanie z ulgi na start,
• pracę wykonywaną za granicą,
• okresy zawieszenia działalności związane z opieką nad dzieckiem,
• członkostwo w rolniczych spółdzielniach,
• służbę w wybranych formacjach mundurowych.

Najważniejsze jest to, że przepisy pozwalają zaliczyć również wcześniejsze okresy, sprzed wejścia ustawy w życie. Nie chodzi więc wyłącznie o umowy zawarte w 2026 roku. To właśnie dlatego wiele osób zaczyna się interesować uzyskaniem dokumentów z ZUS i sprawdza ile dodatkowych lat pracy może odzyskać według nowych zasad.

Zobacz także

Porady prawne za darmo 2026. Darmowe porady prawnika czekają w każdym powiecie. Mało kto o tym wie, a wystarczy spełnić jeden warunek

Dłuższy staż pracy nie oznacza wyższej emerytury

Wiele osób błędnie zakłada, że nowe przepisy zwiększą staż emerytalny albo wpłyną na wysokość przyszłej emerytury. ZUS podkreśla jednak wyraźnie, że tak nie jest.

Zmiany dotyczą wyłącznie stażu pracy liczonego według Kodeksu pracy, czyli tego, który wpływa na pracownicze uprawnienia. Nie zmieniają natomiast zasad przyznawania emerytury ani sposobu wyliczania świadczenia.

Staż pracy w Kodeksie pracy decyduje m.in. o:

• długości urlopu wypoczynkowego,
• dodatkach służbowych,
• nagrodach jubileuszowych,
• długości okresu wypowiedzenia,
• wysokości odprawy,
• możliwości ubiegania się o stanowiska wymagające określonego doświadczenia.

Doliczenie stażu pracy to nawet 6 dni urlopu więcej

Po zmianach można zyskać dłuższy urlop. Wszystko dlatego, że po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego zamiast 20 dni. Dla części osób doliczenie dawnych zleceń czy działalności gospodarczej może oznaczać właśnie przekroczenie tego progu, czyli nawet 6 dodatkowych dni wolnych w roku.

Na zmianach mogą skorzystać szczególnie osoby, które przez lata pracowały poza klasycznym etatem, a dopiero później przeszły na umowę o pracę.

Trzeba mieć zaświadczenie z ZUS

Żeby pracodawca uznał dodatkowe okresy do stażu pracy, potrzebne jest odpowiednie zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od początku 2026 roku na platformie ZUS działa specjalny formularz o nazwie "Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy" - USP.

Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie przez konto eZUS. Po wydaniu dokumentu informacja pojawi się na koncie użytkownika. Osoby, które mają aktywne powiadomienia, mogą otrzymać wiadomość SMS, e-mail albo powiadomienie w aplikacji mZUS.

Jak uzyskać zaświadczenie o stażu pracy z ZUS krok po kroku?

1. Zaloguj się na swoje konto ZUS: www.zus.pl/ezus/logowanie.
2. W menu po lewej stronie wyszukaj zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»” i kliknij, aby otworzyć.
3. Po wejściu w zakładkę, najedź na pole „Utwórz nowy wniosek” i kliknij „Pokaż”.
4. Uzupełnij wniosek (częściowo uzupełniony już o Twoje dane) i wyślij.

Gdzie i kiedy trzeba złożyć zaświadczenie?

Otrzymane z ZUS zaświadczenie należy przekazać aktualnemu pracodawcy. Jeżeli ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia bo np. przepracowany okres był dawno temu, istnieje możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami. Trzeba je dostarczyć do ZUS.

Zaświadczenie należy dostarczyć pracodawcy w ciągu 24 miesięcy, licząc od:

• 1 stycznia 2026 roku - jeżeli jesteś zatrudniony u pracodawcy z sektora publicznego,
• 1 maja 2026 roku - jeżeli jesteś zatrudniony u pracodawcy z sektora prywatnego.

Jeżeli w tych terminach pracownik nie udowodni jakiegoś okresu pracy, pracodawca nie wliczy go do okresu zatrudnienia, od którego należą się uprawnienia pracownicze.

Jedna grupa może zostać poza nową ustawą stażową?

Choć nowe przepisy mają rozszerzyć staż pracy o działalność gospodarczą i umowy zlecenia pojawiają się wątpliwości dotyczące żołnierzy zawodowych. Część środowiska wojskowego alarmuje, że nowe zasady naliczania stażu pracy mogą nie obejmować osób pełniących służbę na podstawie odrębnych przepisów. W oficjalnych materiałach rządowych wymieniono część służb mundurowych m.in. Policję, Służbę Ochrony Państwa, Straż Graniczną, Państwową Straż Pożarną czy Służbę Celno-Skarbową, jednak brakuje jasnego potwierdzenia, że nowe zasady obejmą także wysługę lat w wojsku. Oznacza to, że osoby wstępujące do służby po latach prowadzenia firmy lub pracy na zleceniu mogą nie otrzymać takich samych uprawnień jak pracownicy objęci Kodeksem pracy.

Projekt rządowy rzeczywiście dotyczy przede wszystkim zmian w Kodeksie pracy oraz "okresu zatrudnienia", a żołnierze zawodowi funkcjonują na podstawie odrębnych przepisów programatycznych MON (Ustawa o obronie Ojczyzny z 2022 r.). To może powodować lukę.

Czy umowa o dzieło będzie również wliczana do stażu pracy?

Umowa o dzieło to specyficzny typ umowy, której efektem jest konkretny, z góry określony rezultat. Nie dotyczy ona powtarzalnych czynności oraz zakłada brak kierownictwa, dlatego nie będzie wliczana do stażu pracy.