Jak wiemy, tysiące Ukraińców od wybuchu wojny przeniosło swoje życie do Polski i pracuje zdalnie dla ukraińskich firm – zwłaszcza w IT, finansach i specjalistycznych usługach. Wielu z nich nadal rozlicza podatek wyłącznie w Ukrainie, wierząc, że polski fiskus nie ma do nich prawa. To jeden z najczęstszych i najkosztowniejszych błędów podatkowych, który może skończyć się wysokimi zaległościami, odsetkami i nawet odpowiedzialnością karną.
- Miejsce wykonywania pracy: praca zdalna z Polski dla zagranicznej firmy podlega opodatkowaniu w Polsce.
- Konieczność formalności: unikanie podwójnego opodatkowania wymaga prawidłowego wykazania dochodów w polskim zeznaniu PIT – nie dzieje się to samoistnie.
- Ryzyko kontroli: polski fiskus ma narzędzia, by sprawdzić, gdzie faktycznie toczy się życie podatnika (tzw. ośrodek interesów życiowych), a zaległości mogą sięgać wielu lat wstecz.
Żyją w Polsce, a podatki płacą w Ukrainie. Fiskus właśnie zaczyna się upominać, bo nie patrzy na kraj pracodawcy, lecz na miejsce pracy Ukraińców
Generalnie praca zdalna dla firmy z Kijowa czy Lwowa nie zwalnia z obowiązków wobec polskiego urzędu skarbowego. Tysiące obywateli Ukrainy żyjących w Polsce nieświadomie generuje długi podatkowe, opierając się na błędnym przekonaniu, że podatek zapłacony w ojczyźnie zamyka sprawę.
Ważne
Mimo że od wybuchu wojny wielu Ukraińców na stałe przeniosło swoje życie do Polski, wciąż rozliczają się oni wyłącznie w Ukrainie. To kosztowny błąd, który wychodzi na jaw dopiero po latach, gdy polska skarbówka upomina się o zaległe należności wraz z wysokimi odsetkami. Eksperci ostrzegają: dla fiskusa nie liczy się to, skąd płyną pieniądze, ale to, z jakiego miejsca fizycznie wykonujemy swoją pracę.
Co oznacza zasada 183 dni? Co może skontrolować skarbówka?
Najważniejsza jest zasada 183 dni i centrum życia. Bo jeśli mieszkasz w Polsce ponad pół roku lub tu znajduje się Twoja rodzina i mieszkanie, stajesz się polskim rezydentem podatkowym i musisz rozliczać tu wszystkie dochody. Zatem miejsce pracy jest decydujące, bo nawet pracując zdalnie dla ukraińskiego pracodawcy, wykonujesz tę pracę na terytorium Polski, co daje polskiemu fiskusowi prawo do opodatkowania Twojego wynagrodzenia. Trzeba wiedzieć, że podwójne opodatkowanie nie znika automatycznie. Zapłacenie podatku w Ukrainie nie sprawia, że obowiązek w Polsce wygasa; wymaga to formalnego zastosowania mechanizmów unikania podwójnego opodatkowania w zeznaniu rocznym.
Ważne
Polskie prawo jasno definiuje rezydencję podatkową. Przekroczenie 183 dni pobytu w roku lub przeniesienie do Polski „centrum interesów życiowych” (np. szkoła dzieci, wynajem mieszkania, konto w banku) nakłada obowiązek rozliczenia się z całości dochodów przed polskim urzędem. Skarbówka może to zweryfikować, sprawdzając nawet rachunki za media czy umowy z operatorami sieci komórkowych.
Kluczowa jest więc ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592, 779). Przepis art. 3. 1. Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). 1a. Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. 2a. Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Ryzyko karno-skarbowe
Ignorowanie przepisów to najgorsza strategia. Aby uporządkować swoją sytuację, należy rzetelnie policzyć czas pobytu w Polsce, przeanalizować, gdzie faktycznie znajduje się nasze centrum życia i – w razie potrzeby – złożyć zaległe deklaracje PIT. Samodzielne podjęcie kroków przed kontrolą urzędu skarbowego pozwala znacząco ograniczyć ryzyko dotkliwych sankcji finansowych.
Przeniesienie życia do Polski wiąże się z wejściem w polski system podatkowy, niezależnie od narodowości pracodawcy. Kluczem do bezpieczeństwa finansowego obywateli Ukrainy jest zrozumienie, że rezydencja podatkowa zależy od faktów (miejsca pobytu i pracy), a nie od chęci czy miejsca siedziby firmy. Tylko uporządkowanie dokumentacji i rzetelne rozliczenie w Polsce pozwoli uniknąć drastycznych kar i podwójnego opodatkowania.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592, 779)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu