Okres wakacyjny to czas urlopów. Prawo do odpoczynku jest jednym z najważniejszych uprawnień pracowniczych określonych w przepisach prawa pracy i nic w tym dziwnego, że to właśnie w lecie większość z nas planuje z niego skorzystać. Co jednak w sytuacji, gdy wykonujesz swoją pracę na podstawie umowy o dzieło? Jak zabezpieczyć czas na odpoczynek nie będąc etatowcem?
Czy wykonując dzieło, masz prawo do urlopu wypoczynkowego?
Umowa o dzieło to jedna z umów cywilnoprawnych, którą przyjmujący zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia za nie. Zasady rządzące umową o dzieło zostały uregulowane w kodeksie cywilnym, a nie kodeksie pracy, co ma szereg konsekwencji dla jej stron i relacji pomiędzy nimi panującej.
Z jednej strony przepisy cywilne dają dużą swobodę w kształtowaniu stosunku pomiędzy podmiotem zobowiązującym się do wykonania dzieła a zlecającym. Z drugiej jednak brak odpowiedniego stosowania przepisów prawa pracy skutkuje brakiem powstania stosunku pracy w kodeksowym rozumieniu. Tym samym przyjmując zobowiązanie wykonania dzieła, nie masz żadnych praw pracowniczych, w tym prawa do urlopu wypoczynkowego.
Nie ma przy tym znaczenia, jak długo pracujesz i czy pracowałeś wcześniej na umowę o pracę, czy też całe Twoje życie zawodowe opiera się na umowach cywilnoprawnych.
Jak zapewnić sobie odpoczynek na umowie o dzieło?
Jeśli wykonujesz swoją pracę na podstawie umowy o dzieło, nie oznacza to, że nie masz prawa do odpoczynku w ciągu roku w żadnym wymiarze. Możesz skorzystać z wolnego, ale pamiętaj, że nikt Ci za te dni nie zapłaci. Dlaczego? Bo wynagrodzenie otrzymujesz za wykonanie dzieła.
Co zrobić, żeby zapewnić sobie odpoczynek? Przede wszystkim warto zaznaczyć taką możliwość w umowie. Dodaj więc zapis, że masz prawo do przerwy w pracy, o czym powiadomisz zlecającego dzieło i zastrzeż, że z tytułu takiej przerwy nie będziesz domagał się dodatkowego wynagrodzenia. Pamiętaj, żeby nie nazywać dni odpoczynku „urlopem wypoczynkowym”, tak, aby nie narazić pracodawcy na zarzut nadużywania umów cywilnoprawnych mimo spełniania warunków umowy o pracę.
Co z urlopem wypoczynkowym podczas wykonywania zlecenia?
Bardzo podobnie wygląda kwestia możliwości skorzystania z płatnego urlopu wypoczynkowego w ramach wykonywania obowiązków na podstawie umowy zlecenia. Umowa zlecenia to tak, jak umowa o dzieło, jedna z umów cywilnoprawnych, w której pomiędzy zlecającym a zleceniobiorcą nie powstaje stosunek pracy w rozumieniu kodeksu pracy.
Tym samym, jeśli jesteś zatrudniony na umowie zlecenia, nie przysługuje Ci prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze i na zasadach określonych w prawie pracy. Dni na odpoczynek mogą być jedynie wynikiem Twoich indywidualnych ustaleń ze zleceniodawcą. Pamiętaj, że informację o przerwie w wykonywaniu zlecenia powinieneś szczegółowo określić w umowie, oznaczając, ile dni przerwy możesz wykorzystać.
W umowie zlecenia należy też sprecyzować, czy przerwa w realizacji zamówienia będzie płatna, czy nie przysługuje za nią wynagrodzenie. Ze względu na zasadę swobody umów kwestia ta jest wyłącznie wynikiem ustaleń pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą.
Pamiętaj, aby tak, jak w przypadku umowy o dzieło, unikać zapisu „urlop wypoczynkowy”, ale posiłkować się pojęciem „czasu na odpoczynek”, „przerwy w wykonywaniu zlecenia” lub „dni wolnych”. To zabezpieczy Ciebie i zleceniodawcę przed ewentualnymi kontrolami ZUS lub PIP.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny, Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu