Żurek: To my ogrywamy prezydenta, tylko metodami zgodnymi z prawem

Zdaniem ministra prezydenckie decyzje nie zatrzymały procesu odbudowy praworządności. Jako przykład wskazuje wybór nowej Krajowej Rady Sądownictwa. Po zawetowaniu ustawy dotyczącej Rady rządzący mieli obawiać się, że środowisko sędziowskie zbojkotuje wybory przeprowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów.

Do takiego scenariusza jednak nie doszło. Delegaci zostali wyłonieni, a Żurek uważa, że w ten sposób udało się rozpocząć przywracanie konstytucyjnego modelu funkcjonowania KRS. Minister podkreśla, że sędziowska część Rady została w większości wybrana przez samych sędziów, a nie wskazana przez organizacje polityczne.

W nowej KRS znalazł się między innymi Łukasz Piebiak, były wiceminister sprawiedliwości w czasach rządów Zbigniewa Ziobry. Żurek ocenia jednak, że pojedyncze kontrowersyjne kandydatury nie zmieniają jego ogólnej oceny Rady. – W każdym koszu trafiają się śliwki robaczywki – powiedział, podkreślając, że najważniejszy jest sposób wyłonienia większości sędziowskiej.

Spór o Trybunał Konstytucyjny i asesorów

Minister za sukces uznaje również wybór siedmiu nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W jego ocenie są to prawnicy o wysokich kwalifikacjach i dużym autorytecie. Zapowiada, że jesienią rząd będzie podejmował kolejne działania, aby Trybunał mógł ponownie funkcjonować zgodnie z prawem.

Żurek odniósł się także do sporu dotyczącego asesorów sądowych. Prezydent powołał ich bez kontrasygnaty premiera, opierając się na rozstrzygnięciu Trybunału kierowanego przez Bogdana Święczkowskiego. Minister uważa, że rząd znalazł rozwiązanie zgodne z prawem: asesorzy przekazali oryginały aktów powołania prezesom sądów, a następnie zostały one kontrasygnowane przez premiera.

Dzięki temu około 11 tysięcy spraw miesięcznie ma trafić do rozpoznania przez młodych prawników. Żurek podkreśla jednak, że asesorzy przez wiele miesięcy pozostawali w niepewności. Część z nich miała nawet rejestrować się jako osoby bezrobotne.

– Na każdy przypadek łamania konstytucji mamy odpowiedź. Będziemy robić swoje i nie damy się zaszachować – przekonuje minister.

„Żurek jest do odstrzału”? Minister odpowiada

Waldemar Żurek nie zgadza się z pogłoskami, że jego pozycja w rządzie słabnie. Jak twierdzi, pozostaje ona stabilna i silna, choć przyznaje, że stanowisko ministra sprawiedliwości jest obarczone dużym ryzykiem politycznym.

Minister uważa, że naruszył interesy wielu grup funkcjonujących w wymiarze sprawiedliwości. Jako sędzia ma być dociekliwy i konsekwentny, dlatego – jego zdaniem – część środowiska próbuje osłabiać jego wiarygodność.

– Rozpuszczanie plotek o tym, że „Żurek jest do odstrzału”, to próby utrudniania mojej codziennej pracy – mówi. Dodaje, że niektóre z tych informacji zaczynają go nawet bawić.

Żurek podkreśla, że nie zamierza budować kariery politycznej i nie należy do żadnej partii. Nie wyklucza natomiast, że po zakończeniu pracy w rządzie wróci do orzekania.

Ponad 440 nominacji w prokuraturze

Minister odrzuca również zarzuty, że blokuje awanse w prokuraturze i osłabia jej działanie. Według przedstawionych przez niego danych w ciągu roku powołano 237 asesorów prokuratury oraz 212 prokuratorów rejonowych. Kolejne nominacje objęły 49 prokuratorów okręgowych, 18 regionalnych i ośmiu prokuratorów Prokuratury Krajowej.

Łącznie daje to ponad 440 nominacji. Dodatkowo 52 prokuratorów, którzy osiągnęli wiek emerytalny, zdecydowało się kontynuować pracę.

Żurek deklaruje, że rozdzielenie funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego jest potrzebne. Jednocześnie uważa, że przy obecnym układzie politycznym każda systemowa ustawa w tej sprawie zostałaby zawetowana przez prezydenta. Dlatego resort chce wprowadzać transparentne konkursy na wyższe stanowiska prokuratorskie.

Minister zapowiada pozwy regresowe

Jednym z niezrealizowanych dotąd planów pozostają pozwy regresowe wobec sędziów powołanych z udziałem niekonstytucyjnej KRS. Żurek przyznaje, że dokument nie został jeszcze złożony. Trwają prace nad kolejnymi wersjami pozwu, a do uzgodnienia pozostają między innymi kwestie kompetencji poszczególnych instytucji.

W sprawie odszkodowań zasądzonych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka znaczenie mają Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Finansów oraz Prokuratoria Generalna RP. Minister ma nadzieję, że cała procedura zostanie zakończona do końca sierpnia.

Żurek zapowiada także dalsze działania wobec Zbigniewa Ziobry. Prokuratura ma ponownie składać wnioski o europejski nakaz aresztowania, aby możliwe było zatrzymanie byłego ministra, gdy pojawi się na terenie Unii Europejskiej. Żurek uważa, że opuszczenie Polski przez Ziobrę pokazuje, iż polityk obawia się postępowania przed polskim sądem.

Więcej miejsc dla przyszłych sędziów i prokuratorów

Resort zwiększył nabór do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W 2025 roku przyjęto 185 osób na aplikację sędziowską i 115 na prokuratorską. W 2026 roku limity wzrosły odpowiednio do 210 i 150 miejsc.

Podniesiono także stypendia aplikantów o 1000 zł. Poza filią w Gdańsku planowane jest uruchomienie kolejnej w Poznaniu. Ministerstwo chce w ten sposób zachęcić młodych prawników do podejmowania pracy w sądach i prokuraturach poza największymi ośrodkami.

W 2025 roku sądy otrzymały 1159 etatów asystenckich, a w 2026 roku kolejne 325. Docelowo resort chce doprowadzić do sytuacji, w której jeden sędzia będzie miał do dyspozycji jednego asystenta.

Waldemar Żurek przekonuje, że mimo opóźnień i politycznych konfliktów rząd realizuje plan odbudowy instytucji państwa prawa. Przyznaje jednocześnie, że praca na stanowisku ministra jest wyjątkowo trudna i obciążająca. Nie żałuje jednak decyzji o odejściu z sądu.

– Mam plan i będę go konsekwentnie realizował – deklaruje.