Wielu rodziców, którzy przed laty decydowali się na przerwę w pracy, by zająć się dziećmi, nie zdaje sobie sprawy, że ten czas może dziś realnie wpłynąć na ich portfele. Okres spędzony na urlopie wychowawczym ma bowiem ogromne znaczenie dla ostatecznej wysokości emerytury. Kluczem do wyższego świadczenia jest tzw. kapitał początkowy. Jeśli przeszedłeś na emeryturę lub dopiero się do niej przygotowujesz, warto sprawdzić, co w tej kwestii zmieniło się na Twoją korzyść.
Kto płaci składki, gdy nie pracujesz?
Urlop wychowawczy to maksymalnie 36 miesięcy bezpłatnej przerwy w pracy na opiekę nad dzieckiem (do ukończenia przez nie 6. roku życia). Choć w tym czasie pracodawca nie wypłaca pensji, pracownik zachowuje swoje stanowisko, a jego ubezpieczeniem zajmuje się państwo. ZUS opłaca za rodzica składki społeczno-emerytalne, jednak na specjalnych warunkach. Ich podstawą jest 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Dla osób, które przed urlopem zarabiały znacznie więcej niż średnia krajowa, oznacza to okresowe obniżenie bazy składkowej, ale ciągłość ubezpieczenia zostaje zachowana.
Kapitał początkowy - fundament Twojej emerytury
Osoby, które pracowały przed 1 stycznia 1999 roku, muszą pamiętać o wyliczeniu kapitału początkowego. To odtworzona wartość składek za lata, w których ZUS nie prowadził jeszcze indywidualnych kont elektronicznych. Kwota ta podlega corocznej waloryzacji i bezpośrednio decyduje o tym, ile pieniędzy senior otrzyma po zakończeniu kariery. Przy wyliczaniu kapitału ZUS bierze pod uwagę:
- Długość okresów składkowych i nieskładkowych.
- Podstawę wymiaru (zarobki z wybranych lat).
- Współczynnik p (zależny m.in. od wieku i stażu), służący do obliczenia części socjalnej.
Przełomowa zmiana przepisów. ZUS liczy wychowawczy korzystniej
Sytuacja osób, które opiekowały się dziećmi przed 1999 rokiem, diametralnie zmieniła się dzięki przepisom wprowadzonym w 2015 roku. Wcześniej czas spędzony na urlopie wychowawczym był traktowany rygorystycznie jako okres nieskładkowy, co oznaczało niższy przelicznik przy wyliczaniu emerytury. Obecnie - choć formalnie status tego okresu się nie zmienił - ZUS stosuje wobec niego przelicznik wynoszący 1,3 proc. podstawy wymiaru za każdy rok. W praktyce oznacza to, że dawny urlop wychowawczy podnosi kapitał początkowy dokładnie tak samo, jak standardowe lata pracy (okresy składkowe).
Jak odzyskać należne pieniądze?
Emeryci, którzy przechodzili na odpoczynek zawodowy dawno temu i nie uwzględnili w swoich wnioskach urlopu wychowawczego na nowych zasadach, mogą złożyć wniosek o ponowne przeliczenie świadczenia. Aby ZUS podwyższył emeryturę, konieczne jest dostarczenie dokumentów potwierdzających okres opieki nad dzieckiem - mogą to być np. zaświadczenia od byłego pracodawcy lub odpowiednie akta osobowe. Warto zadbać o te formalności, ponieważ nawet niewielka zmiana w kapitale początkowym przekłada się na stałą, comiesięczną podwyżkę wypłacanego świadczenia.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu