Comiesięczny dodatek kombatancki oraz świadczenie za deportację to wsparcie celowe. Przysługuje ono wyłącznie żyjącym seniorom, którzy osobiście doświadczyli tragicznych wydarzeń historycznych. Wbrew pojawiającym się w internecie niesprawdzonym informacjom, ich potomkowie - dzieci czy wnuki - nie mają prawnych możliwości ubiegania się o te środki ani o zadośćuczynienie na własną rzecz. Rodziny mogą jedynie pomóc sędziwym bliskim w przejściu procedur urzędowych.
Uprawnienia nabyte przed laty. Środowisko Sybiraków nie składa masowo wniosków
Sygnały o rzekomym "masowym składaniu wniosków przez rodziny" wywołały duże zaniepokojenie w organizacjach zrzeszających byłych zesłańców. Związek Sybiraków podkreśla, że sprawa uprawnień kombatanckich została uregulowana prawnie wiele lat temu, zaraz po wejściu w życie ustawy o kombatantach.
- Historyczna skala: W momencie rejestracji i uchwalania kluczowych przepisów w Polsce żyło około 100 000 Sybiraków, którzy sprawnie nabyli należne im prawa.
- Obecna rzeczywistość: Czas płynie nieubłaganie - dziś w kraju żyje już tylko około 6 000 osób z tego środowiska.
- Rola wniosków: Nowe postępowania w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wszczyna się obecnie rzadko. Dotyczą one wyłącznie osób, które z przyczyn losowych nie dopełniły formalności w ubiegłych dekadach.
Dodatek kombatancki i ryczałt energetyczny. Ile wynosi wsparcie w 2026 roku?
Osoby posiadające urzędowo potwierdzony status kombatanta lub ofiary represji wojennych i powojennych otrzymują comiesięczne dodatki pieniężne. Świadczenia te są waloryzowane co roku w marcu. Zgodnie z najnowszymi komunikatami w 2026 roku stawki wynoszą:
- Dodatek kombatancki: 366,68 zł miesięcznie.
- Ryczałt energetyczny: 336,16 zł miesięcznie (dodatek ułatwiający opłacenie rachunków, wypłacany razem z dodatkiem kombatanckim).
Łącznie daje to ponad 700 zł bezpośredniego, comiesięcznego wsparcia dopisywanego do podstawowej emerytury lub renty seniora.
Świadczenie pieniężne dla osób deportowanych. Jak ZUS stosuje zasadę proporcjonalności?
Osobnym instrumentem finansowym jest comiesięczne świadczenie dla osób, które w latach 1939-1956 zostały wywiezione do pracy przymusowej lub zdeportowane do ZSRR (np. zesłane na Syberię czy osadzone w łagrach). ZUS wylicza je proporcjonalnie:
- System naliczania: Za każdy pełny miesiąc trwania udokumentowanej deportacji przysługuje określona ustawowo stawka (od 18,39 zł do maksymalnie 348,40 zł miesięcznie).
- Warunek minimalny: Okres przymusowego pobytu lub pracy nie mógł być krótszy niż 6 miesięcy.
Ważne rozróżnienie: Tego comiesięcznego dodatku emerytalnego z ZUS pod żadnym pozorem nie wolno mylić z jednorazowym zadośćuczynieniem za pobyt w ZSRR. Jednorazowe odszkodowania (wynoszące 200 zł za każdy miesiąc zsyłki) były przyznawane na mocy zupełnie odrębnej ustawy z 2020 roku przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (UdSKiOR).
Kluczowa informacja dla rodzin: Potomkom nie przysługują żadne środki
Błędne interpretowanie przepisów emerytalnych sprawia, że w kilkudziesięciu oddziałach Związku Sybiraków bezpodstawnie urywają się telefony. Należy jasno i stanowczo podkreślić:
- Świadczenia osobiste: Wszystkie formy pomocy z ZUS i UdSKiOR są ściśle związane z osobą poszkodowaną. Wygasają one w momencie śmierci uprawnionego seniora.
- Brak praw majątkowych: Dzieci, wnuki ani dalsi potomkowie Zesłańców Sybiru nie mogą przejąć tych funduszy, starać się o rentę po przodkach ani żądać zadośćuczynienia finansowego za krzywdy doznane przez ich rodziców czy dziadków.
- Zadanie dla rodziny: Bliscy mogą pełnić wyłącznie rolę pomocniczą jako pełnomocnicy sędziwego seniora. Pomagają w kompletowaniu dokumentów do UdSKiOR w Warszawie lub składają w imieniu żyjącego kombatanta wniosek US-50 w ZUS.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu