Czy pracodawca musi nieodpłatnie udostępniać pomieszczenia związkom

Obowiązek udostępnienia zakładowej organizacji związkowej pomieszczeń i urządzeń technicznych wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.). Przepis ten nie stanowi przy tym, jakiego rodzaju pomieszczenia i wyposażenie należy udostępnić związkom zawodowym oraz czy udostępnienie powinno być odpłatne czy nie. Kwestie te powinny być określone w umowie zawartej pomiędzy związkami zawodowymi a pracodawcą. Może to być odrębna umowa lub stosowne postanowienia w tym przedmiocie mogą się znaleźć w układzie zbiorowym pracy.

Odpowiedź na pytanie, jakiego rodzaju pomieszczenia i środki techniczne oraz na jakich warunkach powinny być udostępniane zakładowej organizacji związkowej, zależy od wielu czynników. Wśród nich wymienić należy: możliwości techniczne i finansowe pracodawcy, wielkość zakładu pracy, rodzaj działalności prowadzonej przez pracodawcę czy liczebność organizacji związkowej. Istotny jest także cel, jakim te składniki mają służyć. Ustawa stanowi bowiem, że pomieszczenia i urządzenia techniczne, które pracodawca ma obowiązek udostępnić zakładowej organizacji związkowej, mają być niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. W pewnych okolicznościach wystarczające do prowadzenia działalności związkowej w zakładzie pracy wydaje się udostępnienie pomieszczenia wyposażonego w odrębną linię telefoniczną i faks oraz umożliwienie korzystania z ogólnie dostępnej kserokopiarki. W innych okolicznościach uzasadnione będzie np. żądanie udostępnienia samochodu służbowego.