50-proc. koszty dla twórców. Więcej pracowników z nich korzysta

Wzrost liczby pracowników stosujących 50-proc. koszty

W rozliczeniu za 2024 r. z 50-proc. kosztów (KUP) skorzystało ponad 285 tys. osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Liczba takich osób zwiększyła się więc o 33 proc. w stosunku do 2019 r., w którym z tej preferencji skorzystało 215,1 tys. pracowników.

– Tak wyraźny wzrost popularności preferencji jest szczególnie istotny, biorąc pod uwagę rosnący udział osób pracujących na umowach B2B, które nie mogą korzystać z tego mechanizmu – komentuje dane Łukasz Boszko, doradca podatkowy, menedżer w departamencie doradztwa Grant Thornton.

Źródło: Raport Grant Thornton „50 proc. koszt uzyskania przychodów”, marzec 2026 r., oraz dane Ministerstwa Finansów

Kwota przychodów i kosztów

Rośnie też łączna kwota przychodu oraz łączna kwota 50-proc. KUP wykazana przez pracowników. W zeznaniach za 2024 r. twórcy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę wykazali łącznie przychód w wysokości ponad 28 mld zł. To o 20 proc. więcej w porównaniu z rokiem poprzednim i dwukrotnie więcej niż w 2019 r., kiedy przychody tych podatników wyniosły 12,5 mld zł. W ciągu minionych sześciu lat ponad dwukrotnie wzrosła również kwota wykorzystanych 50-proc. KUP. W 2024 r. było to ponad 12 mld zł, gdy w 2019 r. niespełna 5,4 mld zł.

– Dane pokazują jednak, że 50 proc. KUP nie są jedynie rozwiązaniem marginalnym, lecz istotnym elementem systemu podatkowego, który w coraz większym stopniu wpływa na poziom opodatkowania wynagrodzeń pracowniczych - mówi Łukasz Boszko.

Źródło: Raport Grant Thornton „50 proc. koszt uzyskania przychodów”, marzec 2026 r., oraz dane MF

Koszty uzyskania przychodów

Przypomnijmy, że podstawowe pracownicze koszty uzyskania przychodu są zryczałtowane. Wynoszą 250 zł miesięcznie, a jeżeli pracownik mieszka w innej miejscowości niż miejsce położenia jego zakładu pracy, to odliczenie wynosi 300 zł miesięcznie (art. 22 ust. 2 ustawy o PIT).

Co innego twórcy. Mają oni prawo do 50-proc. KUP, co pozwala zdecydowanie bardziej obniżyć podstawę opodatkowania, a tym samym i należny podatek.

Podwyższone koszty przysługują z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych lub rozporządzania przez nich tymi prawami (art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT). Łącznie w roku nie mogą przekroczyć 120 tys. zł (do końca 2021 r. limit wynosił 85 528 zł).

Limit 50 proc. KUP

Z raportu wynika, że podatnicy rzadko wykorzystują cały roczny limit autorskich kosztów uzyskania przychodu. Takich osób jest zaledwie kilka tysięcy rocznie, co oznacza 1–2 proc. ogółu podatników korzystających z 50-proc. KUP.

Liczba osób wykorzystujących cały roczny limit spadła na przełomie 2021 r. i 2022 r., ale było to związane z podwyższeniem samego tego pułapu – z 85 528 zł do 120 tys. zł (odpowiada on kwocie pierwszego progu skali podatkowej). W 2024 r. takich osób było prawie 5,7 tys., podczas gdy w 2019 r. 1,9 tys.

Oczywiście 50-proc. KUP nie obejmują całego wynagrodzenia pracownika, a tylko tę część, która jest związana z pracą, jaką poświęca on na czynności twórcze.

Stosujących 50 proc. KUP będzie więcej?

– Jak pokazują statystyki, stosowanie autorskich kosztów uzyskania przychodu jest coraz częściej wykorzystywanym przez przedsiębiorców narzędziem. Pozwala to nie tylko na efektywne zwiększenie wynagrodzenia netto pracowników przy zachowaniu tego samego poziomu brutto, ale niejednokrotnie jest czynnikiem mającym wpływ na pozytywne zamknięcie procesu rekrutacyjnego. Trend jest cały czas wzrostowy i nie przewiduję, aby miało to ulec zmianie w najbliższej przyszłości – mówi Łukasz Boszko.

Zwraca też uwagę, że obecnie procesowane zmiany w zakresie Państwowej Inspekcji Pracy oraz potencjalne ryzyko reklasyfikacji umów B2B na umowy o pracę może spowodować, że niektóre przedsiębiorstwa całkowicie zrezygnują z modelu B2B.

– Wówczas istotnie zwiększy to skalę osób na umowach o pracę, które niewątpliwie będą chciały korzystać z legalnie dostępnych rozwiązań takich jak autorskie koszty uzyskania przychodu – twierdzi ekspert.