NFZ zmienia zasady finansowania części badań diagnostycznych. Nowe zarządzenie prezesa Funduszu przewiduje pełne rozliczanie wybranych świadczeń, a przepisy obowiązują już od 25 czerwca. Sprawdzamy, jakie badania obejmuje zmiana i kto z niej skorzysta.
W czwartek, 25 czerwca, Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował zarządzenie prezesa NFZ, które zniosło stosowanie stawki degresywnej wobec pacjentów po zakończonym leczeniu onkologicznym. Przepisy weszły w życie tego samego dnia, choć obejmują rozliczenia świadczeń udzielanych już od 1 kwietnia 2026 r.
Nowe zarządzenie NFZ. Co zmienia dla pacjentów onkologicznych?
Nowe zarządzenie prezesa NFZ zmienia sposób finansowania części badań wykonywanych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Chodzi o wybrane badania kontrolne wykonywane u osób z rozpoznaniem nowotworu. Do tej pory placówki, które wykonywały więcej takich badań niż przewidywał kontrakt z Funduszem, otrzymywały za część świadczeń jedynie 50 proc. lub 60 proc. ich wartości. Mechanizm ten określano jako stawkę degresywną. Teraz wyjątek obejmuje zarówno osoby leczone na podstawie karty DiLO, jak i pacjentów znajdujących się już po zakończeniu terapii, którzy pozostają pod stałą kontrolą onkologiczną, czyli w tzw. follow-upie onkologicznym.
Dlaczego NFZ wraca do pełnego finansowania badań onkologicznych
Choć nowe przepisy regulują przede wszystkim sposób rozliczeń między NFZ a świadczeniodawcami, ich znaczenie wykracza poza kwestie finansowe. Placówki od dawna zwracały uwagę, że obniżone finansowanie badań wykonywanych ponad limit może zniechęcać do zwiększania liczby terminów. W efekcie pacjenci wymagający regularnej kontroli po leczeniu nowotworu mogli dłużej czekać na diagnostykę.
Pełne finansowanie badań usuwa ten mechanizm w odniesieniu do pacjentów onkologicznych. Ministerstwo Zdrowia argumentowało wcześniej, że decyzję poprzedziła analiza dostępności badań obrazowych, czasu oczekiwania oraz rekomendacji zespołu zajmującego się poprawą diagnostyki onkologicznej.
Jakie badania NFZ będzie finansował w 100 proc.
Zmiana obejmuje cztery najczęściej wykonywane badania kontrolne wykorzystywane w diagnostyce i monitorowaniu wielu nowotworów:
- rezonans magnetyczny (MR),
- tomografię komputerową (TK),
- gastroskopię,
- kolonoskopię.
To właśnie te świadczenia zostały wyłączone spod mechanizmu obniżonych stawek, jeżeli są wykonywane podczas leczenia onkologicznego lub w okresie późniejszej obserwacji pacjenta. Dla chorego oznacza to, że kontrola po zakończonej terapii pozostaje elementem ciągłości leczenia, nawet jeśli karta DiLO została już zamknięta.
Follow-up onkologiczny – co oznacza i kto skorzysta z nowych zasad NFZ
Po zakończeniu leczenia pacjent nie znika z systemu opieki onkologicznej. Rozpoczyna się etap określany jako follow-up onkologiczny, czyli regularne wizyty kontrolne i wykonywanie badań pozwalających wykryć ewentualny nawrót choroby lub ocenić skuteczność zakończonej terapii.
Przykładowo osoba, która zakończyła leczenie raka jelita grubego, może przez kolejne lata mieć wyznaczane kolonoskopie i tomografie komputerowe zgodnie z harmonogramem ustalonym przez lekarza prowadzącego. Po zmianie przepisów placówka otrzyma za takie świadczenia pełne finansowanie także wtedy, gdy liczba badań przekroczy limit wynikający z kontraktu.
Od kiedy obowiązują nowe zasady NFZ? Zmiana obejmuje także świadczenia od 1 kwietnia 2026 r.
Choć zarządzenie prezesa NFZ weszło w życie pod koniec czerwca, zastosowanie nowych zasad przewidziano do świadczeń udzielanych od 1 kwietnia 2026 r. To właśnie od tego dnia obowiązywał mechanizm degresywnego finansowania badań wykonywanych ponad limit. Nowe przepisy eliminują go wobec pacjentów onkologicznych zarówno będących w trakcie leczenia, jak i pozostających pod opieką po jego zakończeniu.
Czy pacjent musi składać wniosek lub mieć kartę DiLO?
Nie. Nowe zarządzenie obejmuje również osoby, które zakończyły leczenie onkologiczne i nie posiadają już aktywnej karty DiLO. Nie wprowadza też ono żadnej procedury po stronie pacjentów. Nie trzeba składać dodatkowego wniosku ani występować do NFZ o zgodę. Zmienia się sposób rozliczania świadczeń między Funduszem a placówkami medycznymi. Pacjent nadal korzysta z badań na podstawie skierowania i zgodnie z planem leczenia ustalonym przez lekarza prowadzącego.
Czy nowe zasady NFZ skrócą kolejki na rezonans i tomografię?
Samo zarządzenie nie gwarantuje automatycznego skrócenia czasu oczekiwania na rezonans czy tomografię. O długości kolejek decydują również liczba specjalistów, dostępność aparatów diagnostycznych oraz organizacja pracy poszczególnych placówek. Może jednak zniknąć jedna z barier finansowych, na którą zwracali uwagę świadczeniodawcy. Skoro NFZ rozliczy wskazane badania w pełnej wysokości, wykonywanie większej liczby świadczeń dla pacjentów onkologicznych przestaje oznaczać obniżone finansowanie. To właśnie dlatego resort zdrowia wskazywał, że zmiana ma poprawić dostępność diagnostyki obrazowej dla osób z chorobami nowotworowymi.
Podstawa prawna
- Zarządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna.
- Komunikat Ministerstwa Zdrowia dotyczący zniesienia stawki degresywnej dla pacjentów z rozpoznaniem nowotworu (czerwiec 2026 r.).
- Komunikaty Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące rozliczania świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu