Poradnik: Do czego ma prawo szpital

Nie. Coraz częściej biznes obchodzi wymóg uzyskania zgody podmiotu tworzącego. Otóż przedsiębiorcy specjalizujący się obrotem wierzytelności omijają wskazany przepis, stosując poręczenie zobowiązań SPZOZ wobec wierzycieli spółki, a następnie spłacie tych zobowiązań za SPZOZ, w rezultacie czego podmiot spłacający takie zobowiązanie wchodzi z mocy art. 518 kodeksu cywilnego w prawa zaspokojonego wierzyciela. Wówczas może dochodzić na drodze sądowej danej należności od szpitala, ewentualnie zgodnie z prawem zaproponować kierownictwu szpitala zawarcie porozumienia co do spłaty zobowiązania.

Sądy bardzo różnie orzekają w zakresie tej praktyki. Część uważa, że działanie podmiotów finansujących jest niezgodne z prawem, gdyż zmierza do obejścia ustawy, inne zaś dopuszczają taką możliwość, gdyż nie zabrania jej wprost ustawa.

Problem dostrzegło już Ministerstwo Zdrowia, które zadeklarowało, iż uszczelni regulację. 

Podstawa prawna

Art. 54 ust. 5 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.).

Tak. Ustrój podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą – czyli m.in. SPZOZ – a także inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania nieuregulowane w ustawie określa statut. To właśnie w nim zawarte są cele i zadania stawiane przed placówką. Statut może też przewidywać prowadzenie określonej, wyodrębnionej organizacyjnie działalności innej niż działalność lecznicza. I co kluczowe, jest on nadawany przez podmiot tworzący. Żaden przepis w polskim porządku prawnym nie przyznaje kierownikowi zakładu uprawnienia do wyrażenia zgody na zmianę statutu. W związku z tym podmiot tworzący, czyli np. powiat, może uczynić to samodzielnie.

Podstawa prawna

Art. 42 ust. 4 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.).

Nie. Na to pytanie pewien czas temu odpowiedział Sąd Najwyższy. I stwierdził, że mimo iż SPZOZ działają w strukturze przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, nie oznacza to, że są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności. SN stwierdził również, że to, iż SPZOZ mogą prowadzić działalność leczniczą polegającą także na typowo gospodarczym świadczeniu odpłatnych prywatnych usług leczniczych, oprócz oferowaniu świadczeń finansowanych ze środków publicznych Narodowego Funduszu Zdrowia, nie ma dla tej oceny żadnego znaczenia.

Podstawa prawna

Wyrok Sądu Najwyższego z 22 lipca 2014 r., sygn. akt III UK 192/13.

Nie. Przepisy stawiają dość restrykcyjne wymogi przed kandydatami na kierowników szpitali. I tak kierownikiem może zostać osoba, która posiada wyższe wykształcenie, ma wiedzę oraz doświadczenie dające rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków kierownika, posiada co najmniej pięcioletni staż pracy na stanowisku kierowniczym albo ukończone studia podyplomowe na kierunku zarządzanie i co najmniej trzyletni staż pracy. Ponadto taka osoba nie może być prawomocnie skazana za przestępstwo popełnione umyślnie.

Gdy taki kandydat się już znajdzie, a podmiot tworzący uzna, że spełnia on wszystkie powyższe wymogi w największym stopniu spośród chętnych (w ramach procedury konkursowej), nawiązywany jest z taką osobą przez jednostkę samorządu terytorialnego, akademię medyczną bądź ministerstwo stosunek pracy, ewentualnie zawierana jest umowa cywilnoprawna. Od tego momentu kierownik SPZOZ nie może podejmować innego zatrudnienia bez wyrażonej w formie pisemnej zgody podmiotu tworzącego. 

Podstawa prawna

Art. 46 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.).

Nie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił dobitnie: w obowiązującym stanie prawnym nie może budzić wątpliwości, że organem dokonującym przekształcenia samorządowego SPZOZ jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa), a nie organ stanowiący.

Co więcej, przekształcenie oparte o przepisy ustawy o działalności leczniczej nie jest w żaden sposób uzależnione od podjęcia przez organ stanowiący uchwały w tym przedmiocie.

Podstawa prawna

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1373/14.