Już za niespełna rok zakończy się jeden z najdłużej funkcjonujących modeli koncesyjnych w polskiej infrastrukturze drogowej. Odcinek autostrady A4 między Katowicami a Krakowem, przez trzy dekady zarządzany przez prywatnego operatora, przejdzie pod kontrolę państwa. Dla kierowców oznacza to przede wszystkim likwidację opłat za przejazd samochodami osobowymi. Dla dotychczasowego koncesjonariusza to natomiast początek głębokiej transformacji biznesowej.
Koncesja na eksploatację odcinka autostrady A4 Katowice–Kraków, którą posiada spółka Stalexport Autostrada Małopolska, wygaśnie 15 marca 2027 r. Po tej dacie zarządzanie trasą przejmie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Zmiana będzie miała bezpośrednie konsekwencje dla milionów kierowców korzystających z jednej z najważniejszych tras w południowej Polsce. Po przejęciu przez państwo przejazd samochodami osobowymi ma stać się bezpłatny. Opłaty nadal będą obowiązywać część pojazdów ciężkich, zgodnie z krajowym systemem poboru opłat drogowych.
To zakończenie modelu, który funkcjonował od końca lat 90. i był jednym z pierwszych dużych projektów partnerstwa publiczno-prywatnego w polskim sektorze drogowym.
Stalexport Autostrady szuka nowego modelu działalności
Mimo utraty podstawowego źródła przychodów grupa Stalexport Autostrady nie zamierza kończyć działalności. Jak zapowiedział prezes spółki Andrzej Kaczmarek, firma planuje wykorzystać doświadczenie zdobyte przez trzy dekady zarządzania infrastrukturą transportową.
Przedsiębiorstwo zamierza rozwijać projekty związane z zarządzaniem infrastrukturą, technologiami transportowymi oraz zagospodarowaniem posiadanych nieruchomości. Wśród rozważanych kierunków znajdują się również rozwiązania związane z nowoczesnym poborem opłat, w tym systemami videotollingu.
Spółka deklaruje także zainteresowanie nowymi projektami realizowanymi w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Szczególną uwagę chce poświęcić inwestycjom związanym z infrastrukturą podwójnego zastosowania, określaną jako dual-use, czyli wykorzystywaną zarówno przez sektor cywilny, jak i wojskowy.
Setki milionów złotych przychodów przed końcem koncesji
Dane finansowe pokazują, że autostrada A4 Katowice–Kraków nadal pozostaje bardzo dochodowym przedsięwzięciem.
Na koniec 2025 r. grupa dysponowała środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami w wysokości około 797,6 mln zł. Przychody operacyjne osiągnęły poziom około 641 mln zł, z czego aż 628,5 mln zł pochodziło bezpośrednio z poboru opłat na autostradzie.
Wskaźnik EBITDA wyniósł 204,6 mln zł, co potwierdza wysoką rentowność działalności prowadzonej na koncesjonowanym odcinku.
Jednocześnie spółka podkreśla, że znaczne korzyści finansowe trafiały również do Skarbu Państwa. W samym 2025 r. udział państwa w zyskach z eksploatacji odcinka Katowice–Kraków wyniósł 226 mln zł. W latach 2016–2025 było to łącznie blisko 1 mld zł.
Dywidenda mimo nadchodzących zmian
Pomimo zbliżającego się końca koncesji spółka utrzymuje politykę wypłat dla akcjonariuszy. Po zwyczajnym walnym zgromadzeniu poinformowano o przeznaczeniu 180,5 mln zł na dywidendę z zysku za 2025 r.
Jednocześnie wybrano nowy skład rady nadzorczej, który ma wspierać proces dostosowania firmy do realiów po 2027 r. Zarząd przekonuje, że sytuacja finansowa przedsiębiorstwa pozostaje stabilna, a zgromadzone środki zapewniają możliwość dalszego funkcjonowania i realizacji nowych projektów.
Niezatwierdzona strategia i znak zapytania nad przyszłością
Jeszcze kilka miesięcy temu przyszłość grupy nie była jednak przesądzona. W lutym 2026 r. właściciele spółki nie zatwierdzili strategii działalności na lata 2026–2030. Następnie, w marcu 2026 r., podjęto decyzję o sporządzeniu sprawozdania finansowego za 2025 r. przy założeniu braku kontynuacji działalności.
Przygotowany wcześniej projekt strategii zakładał trzy główne kierunki rozwoju. Pierwszym miały być inwestycje w nieruchomości mieszkaniowe oraz projekty wielofunkcyjne. Drugim zarządzanie infrastrukturą transportową i mobilnościową. Trzecim natomiast rozwój nowoczesnych technologii, obejmujących bezbramkowy pobór opłat oraz aplikacje mobilne dla użytkowników transportu.
Choć dokument nie uzyskał akceptacji właścicieli, najnowsze deklaracje zarządu wskazują, że wiele z tych założeń nadal pozostaje aktualnych.
Włoski właściciel i doświadczenie zdobyte przez 30 lat
Grupa Stalexport Autostrady od lat koncentruje się na modernizacji, utrzymaniu i rozbudowie infrastruktury autostradowej. Kontrolę nad spółką sprawuje włoska grupa Mundys, dawniej funkcjonująca pod nazwą Atlantia, posiadająca 61,2 proc. udziałów.
Eksperci rynku infrastrukturalnego zwracają uwagę, że doświadczenie zdobyte przy obsłudze jednego z najbardziej obciążonych odcinków autostradowych w Polsce może stanowić istotny atut w walce o nowe kontrakty. Szczególnie że w najbliższych latach spodziewany jest wzrost inwestycji związanych zarówno z modernizacją infrastruktury drogowej, jak i projektami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
Źródła:
- Portal Samorządowy
- Stalexport Autostrady – komunikat po walnym zgromadzeniu
- Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
- Raporty finansowe Stalexport Autostrady za 2025 r.
- Informacje korporacyjne grupy Mundys (Atlantia)
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu