Dla jednych to długo wyczekiwany koniec zawodowego maratonu. Dla innych, moment, w którym trzeba pogodzić się ze zmianą narzuconą przez życie lub pracodawcę. Bez względu na to, jak wygląda droga do zakończenia kariery, przejście na emeryturę często wiąże się nie tylko z pożegnaniem z miejscem pracy, ale również z dodatkowym zastrzykiem gotówki.
Kodeks pracy gwarantuje co najmniej jedną pensję
Ostatnia wypłata, świadectwo pracy i rozpoczęciem nowego etapu życia. Z ty, zwykle kojarzy się odejście ma emeryturę. Ale to nie koniec rozliczeń z pracodawcą, który musi jeszcze wypłacić emerytalną odprawę. Kodeks pracy określa jej podstawową wysokość na poziomie jednomiesięcznego wynagrodzenia.
To ustawowe minimum. W przypadku niektórych firm i grup zawodowych obowiązują korzystniejsze zasady. Wyższa odprawa może wynikać między innymi z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania albo innych przepisów obowiązujących u danego pracodawcy.
W takich stacjach odprawa może być określona jako wielokrotność miesięcznego wynagrodzenia. Dlatego przed odejściem na zasłużony odpoczynek warto sprawdzić nie tylko przepisy Kodeksu pracy, ale również regulacje obowiązujące w miejscu zatrudnienia.
Do wyliczenia nie zawsze bierze się samą pensję zasadniczą
Wysokość odprawy może zależeć także od tego, co składa się na wynagrodzenie pracownika. Przy jej obliczaniu może być uwzględniona nie tylko pensja zasadnicza, ale również inne składniki pensji, takie jak regularne premie, dodatki funkcyjne, nagrody czy inne świadczenia.
Nie oznacza to jednak, że wystarczy sprawdzić kwotę ostatniej wypłaty i na tej podstawie obliczyć odprawę. Przy ustalaniu jej wysokości stosuje się zasady dotyczące wynagrodzenia będącego podstawą świadczeń pracowniczych. Dlatego dwie osoby z podobną pensją zasadniczą mogą otrzymać różne odprawy, jeśli ich wynagrodzenia składają się z innych elementów.
Pracownik samorządowy może dostać sześć miesięcznych pensji
Znacznie korzystniejsze zasady dotyczą pracowników samorządowych. W ich przypadku wysokość odprawy zależy między innymi od stażu pracy. Przy stażu wynoszącym co najmniej 10 lat pracownikowi przysługują dwie miesięczne pensje. Po przepracowaniu co najmniej 15 lat odprawa wynosi trzy miesięczne wynagrodzenia. Najwyższa odprawa przysługuje tym, którzy mają najmniej 20-letni staż. Wtedy można otrzymać równowartość sześciu miesięcznych wynagrodzeń. Przy pensji wynoszącej kilka tysięcy złotych jest szansa na odprawę sięgającą kilkadziesiąt tysięcy złotych dodatkowych pieniędzy.
Nauczyciel może dostać dwie albo trzy pensje
Szczególne zasady obowiązują również nauczycieli. Ich odprawy emerytalne reguluje Karta Nauczyciela. W zależności od stażu pracy i spełnienia określonych warunków pedagog może otrzymać odprawę odpowiadającą dwóm albo trzem miesięcznym wynagrodzeniom. To oznacza, że również w tym przypadku świadczenie może być wyższe niż podstawowa odprawa przewidziana w Kodeksie pracy.
Sam wiek emerytalny nie wystarczy. Odprawa nie należy się automatycznie każdemu, kto osiągnął wiek emerytalny. Konieczne przejście na emeryturę. Jeśli ktoś decyduje się na kontynuowanie pracy, odprawy nie otrzyma
Odprawę emerytalną można dostać tylko raz
Przepisy przewidują również zasadę jednorazowości odprawy. Jeżeli pracownik przeszedł na emeryturę i otrzymał odprawę, nie może otrzymać kolejnej po ponownym podjęciu pracy i zakończeniu zatrudnienia. Dotyczy to również tych, którzy po przejściu na emeryturę nadal są aktywni zawodowo. Samo kolejne rozwiązanie umowy nie powoduje powstania prawa do kolejnej odprawy.
Nie trzeba składać osobnego wniosku
Spełniający warunki do otrzymania odprawy, nie muszą występować z osobnym wnioskiem. Obowiązek wypłaty spoczywa na pracodawcy, a odprawa powinna zostać wypłacona najpóźniej w dniu rozwiązania zatrudnienia. Pracodawca powinien więc uwzględnić odprawę przy rozliczeniu wszystkich należności związanych z zakończeniem zatrudnienia.
Co w sytuacji, kiedy pracodawca odprawy nie wypłacił?
Jeżeli odprawa nie została wypłacona, mimo że pracownik spełniał warunki do jej otrzymania, może domagać się wypłaty pieniędzy. W pierwszej kolejności warto zwrócić się do pracodawcy na piśmie i wskazać, że należna odprawa nie została wypłacona. Można również domagać się odsetek za opóźnienie.
Jeżeli wezwanie nie przyniesie skutku, sprawę trzeba skierować do sądu pracy. Sąd rozstrzygnie, czy pracownikowi przysługiwała odprawa i w jakiej wysokości.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu