ZUS może podnieść emeryturę części kobiet średnio o około 900 zł miesięcznie. W 2026 roku na celowniku są przede wszystkim panie z rocznika 1961, które kończą 65 lat. Jest jednak ważny warunek – samo osiągnięcie tego wieku nie wystarczy, by dostać wyższe świadczenie.
ZUS dokonuje takiego przeliczenia automatycznie, bez standardowego wniosku. Mechanizm działa od lat, ale teraz znów robi się o nim głośno ze względu na skalę możliwego wzrostu emerytury.
Kto dostanie wyższą emeryturę po 65. roku życia? ZUS przelicza świadczenia kobiet z rocznika 1961
Najważniejsza grupa w tym roku to kobiety urodzone w 1961 roku. W 2026 roku kończą 65 lat i właśnie wtedy — jeżeli spełniają warunki określone w przepisach — ich emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostaje ponownie obliczona. Co ważne, nie każda 65-latka otrzyma takie przeliczenie. Art. 26c ustawy o emeryturach i rentach z FUS obejmuje osobę, która pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego ukończenie 65 lat. To właśnie okresowa emerytura kapitałowa jest tutaj najważniejszym elementem.
Mechanizm wiąże się z reformą emerytalną i uczestnictwem kobiet w systemie kapitałowym. ZUS wyjaśnia, że prawo do okresowej emerytury kapitałowej przysługuje zasadniczo do dnia poprzedzającego osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzny, czyli 65 lat. Potem środki zapisane na subkoncie są uwzględniane przy ponownym ustalaniu emerytury z FUS.
O ile wzrośnie emerytura po przeliczeniu ZUS? Średnio około 900 zł miesięcznie
Nowe światło na skalę wzrostu świadczeń rzuciła wypowiedź wiceministra rodziny Sebastiana Gajewskiego podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Wyjaśniając zasady ponownego ustalania świadczenia kobiet po osiągnięciu 65 lat, wskazał, że podwyżka wynosi średnio około 900 zł. Oczywiście, nie każda seniorka otrzyma właśnie taką kwotę. Ostateczny wymiar podwyżki zależy od indywidualnej historii ubezpieczeniowej i wartości zapisanych na kontach konkretnej osoby. ZUS bierze pod uwagę m.in.:
- zwaloryzowane składki emerytalne zapisane na koncie w ZUS,
- zwaloryzowany kapitał początkowy,
- środki zapisane na subkoncie w ZUS,
- właściwe dla danej osoby średnie dalsze trwanie życia.
Dlatego u jednej kobiety różnica może być mniejsza od 900 zł, u innej większa. Dopiero decyzja ZUS pozwala zobaczyć faktyczny rezultat.
Dlaczego ZUS ponownie przelicza emeryturę kobiety po ukończeniu 65 lat?
Tu kryje się sedno całego mechanizmu. Kobieta może osiągnąć powszechny wiek emerytalny w wieku 60 lat i rozpocząć pobieranie świadczenia. Jeżeli spełnia warunki do okresowej emerytury kapitałowej, część jej zabezpieczenia emerytalnego pozostaje związana z mechanizmem subkonta i okresowej wypłaty. Okresowa emerytura kapitałowa ma charakter przejściowy. Co do zasady prawo do niej kończy się przed osiągnięciem 65. roku życia. Wtedy następuje przejście do docelowego sposobu ustalenia świadczenia. Ustawa mówi wprost, że po osiągnięciu 65 lat przez osobę, która pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku, emeryturę z Funduszu oblicza się ponownie z urzędu. Przy nowym rachunku ZUS stosuje średnie dalsze trwanie życia właściwe dla wieku 65 lat i uwzględnia w podstawie również środki z subkonta. Właśnie połączenie tych elementów może przynieść wyraźną zmianę miesięcznej wypłaty.
Które roczniki kobiet obejmuje przeliczenie emerytury po 65. roku życia?
W 2026 roku najwięcej mówi się o roczniku 1961, ponieważ właśnie te kobiety kończą obecnie 65 lat. Sam mechanizm nie został jednak napisany wyłącznie dla jednego rocznika. W debacie dotyczącej tych przepisów pojawia się grupa kobiet urodzonych w latach 1949–1968. Wynika to z historii reformy emerytalnej i zasad, na jakich osoby urodzone przed 1969 rokiem mogły przystępować do OFE. W kolejnych latach szczególnie istotne będą więc następne roczniki:
- 2026 r. – kobiety urodzone w 1961 r. kończą 65 lat,
- 2027 r. – 65 lat kończy rocznik 1962,
- 2028 r. – rocznik 1963,
- 2029 r. – rocznik 1964,
- 2030 r. – rocznik 1965,
- 2031 r. – rocznik 1966,
- 2032 r. – rocznik 1967,
- 2033 r. – rocznik 1968.
W każdym przypadku trzeba jednak sprawdzić indywidualne warunki. Rok urodzenia sam w sobie nie tworzy prawa do korzystnego ponownego obliczenia z art. 26c.
Kto nie skorzysta z przeliczenia emerytury po 65. roku życia? Znaczenie ma OFE
Mechanizm jest związany z okresową emeryturą kapitałową, a więc sytuacją kobiet uczestniczących w określonym modelu systemu emerytalnego. Kobieta, która jest w podobnym wieku i przez lata odprowadzała składki, lecz jej sytuacja prawna wygląda inaczej, nie musi zostać objęta identycznym sposobem ponownego ustalania świadczenia. Według danych Ministerstwa Rodziny przytoczonych w odpowiedzi dotyczącej tego problemu liczba kobiet urodzonych w latach 1949–1968, które posiadały kapitał emerytalny, lecz nie były członkiniami OFE, wynosiła na koniec 2024 roku około 2,72 mln. Resort wskazuje, że przystąpienie do OFE oznaczało wybór odmiennego modelu ubezpieczenia emerytalnego. Środki w II filarze podlegały innym zasadom zarządzania i waloryzacji, a sam wybór OFE wiązał się również m.in. z możliwością dziedziczenia środków. To właśnie różnica w statusie ubezpieczonych sprawia, że dwóch kobiet w tym samym wieku ZUS może nie rozliczyć w identyczny sposób.
Czy trzeba składać wniosek o przeliczenie emerytury po 65. roku życia? ZUS robi to z urzędu
Dla kobiet objętych bezpośrednio art. 26c ważna jest jeszcze jedna wiadomość: ponowne obliczenie emerytury po 65. roku życia następuje z urzędu. Przepis wprost nakazuje ZUS ponownie obliczyć emeryturę osoby, która pobierała okresową emeryturę kapitałową do dnia poprzedzającego osiągnięcie 65 lat. Po otrzymaniu decyzji dobrze jednak sprawdzić kilka pozycji:
- jaką podstawę przyjął ZUS
- jaka wartość średniego dalszego trwania życia znalazła się w rachunku
- czy zostały uwzględnione środki zapisane na subkoncie.
Trzeba też odróżnić ten mechanizm od zwykłego przeliczenia emerytury po dalszej pracy albo od ponownego ustalenia kapitału początkowego. W takich sytuacjach przepisy przewidują inne zasady i może być potrzebny wniosek.
Jaką tablicę GUS stosuje ZUS przy przeliczeniu emerytury w 2026 roku?
Kobiety z rocznika 1961 nie muszą mieć emerytury obliczonej według identycznej tablicy. Nowa tablica średniego dalszego trwania życia została ogłoszona przez Prezesa GUS 25 marca 2026 r. i obowiązuje od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. Dla osoby w wieku dokładnie 65 lat wskazuje ona 222,7 miesiąca. Oznacza to, że przy analizowaniu decyzji ZUS znaczenie ma nie tylko rok, lecz również dokładna data osiągnięcia 65 lat. Kobiety, które skończyły 65 lat przed rozpoczęciem obowiązywania nowej tablicy, mogą mieć zastosowane parametry wynikające z wcześniejszej tablicy GUS. Dlatego proste kalkulatory pokazujące jedną kwotę dla całego rocznika mogą wprowadzać w błąd.
Czy ZUS może obniżyć emeryturę po przeliczeniu? Przepisy chronią dotychczasową kwotę
Przepisy zawierają jeszcze jedno istotne zabezpieczenie. Art. 26c ust. 3 ustawy stanowi, że emerytura z FUS ustalona po ponownym obliczeniu nie może być niższa od sumy emerytury z FUS oraz okresowej emerytury kapitałowej, które przysługiwały kobiecie w dniu poprzedzającym osiągnięcie 65 lat. Dla osoby otrzymującej decyzję ZUS najważniejsze jest więc porównanie nowej miesięcznej kwoty z łączną wartością wcześniejszych świadczeń. Dopiero taka różnica pokazuje rzeczywisty finansowy efekt ponownego obliczenia. Nie należy porównywać wyłącznie jednej części świadczenia ani opierać się na samym dzielniku z tablic GUS.
Podstawa prawna
- Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – w szczególności art. 26 i art. 26c, regulujący ponowne obliczenie emerytury po ukończeniu 65 lat.
- Ustawa z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych – przepisy dotyczące okresowej emerytury kapitałowej i wygaśnięcia prawa do tego świadczenia.
- Komunikat Prezesa GUS z 25 marca 2026 r. w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (M.P. 2026 poz. 319) – określa wartości stosowane przy obliczaniu emerytur od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu