Zużyty olej spożywczy od lat pozostaje jednym z najbardziej problematycznych odpadów w gospodarstwach domowych. Wiele osób nadal wylewa go do kanalizacji lub wyrzuca do odpadów zmieszanych, choć takie postępowanie może prowadzić do awarii sieci kanalizacyjnej i zwiększać koszty oczyszczania ścieków. W Polsce rozwija się jednak system umożliwiający jego bezpieczną zbiórkę i recykling. Teraz skorzystają z niego także osoby starsze, które nie używają smartfonów.
W ostatnich latach w wielu polskich miastach i gminach pojawiły się olejomaty, czyli specjalne automaty służące do odbioru zużytego oleju spożywczego. Jak informuje Forsal, liczba takich urządzeń przekroczyła już 118 punktów w całym kraju i system jest stopniowo rozbudowywany przez kolejne samorządy.
Dotychczas korzystanie z olejomatów wymagało jednak posiadania smartfona. Użytkownik musiał pobrać aplikację mobilną, zarejestrować konto i skanować kody QR, aby odebrać pustą butelkę przeznaczoną do zbierania oleju, a następnie zwrócić ją po napełnieniu.
Dla wielu seniorów stanowiło to istotną barierę. Osoby niekorzystające z nowoczesnych telefonów lub internetu były praktycznie wyłączone z systemu.
Rozwiązaniem problemu mają być specjalne karty seniora, które pozwalają obsługiwać urządzenia bez konieczności instalowania aplikacji i bez dostępu do internetu.
Olejomaty dostępne także dla osób bez internetu
Operator systemu wyjaśnia, że karta działa podobnie jak karta płatnicza lub bankomatowa. Znajdują się na niej dwa odrębne kody. Jeden umożliwia pobranie pustej butelki przeznaczonej do zbiórki zużytego oleju, drugi służy do oddania pojemnika po jego napełnieniu.
Dzięki temu cały proces jest znacznie prostszy dla osób starszych i nie wymaga korzystania z urządzeń mobilnych. W praktyce użytkownik może wykonać wszystkie czynności bez telefonu komórkowego.
Kartę można otrzymać po zgłoszeniu się do gminy uczestniczącej w programie lub bezpośrednio do operatora systemu. Po rejestracji użytkownik otrzymuje kartę działającą na takich samych zasadach jak aplikacja mobilna.
Zużyty olej spożywczy jako problem dla kanalizacji
Eksperci zajmujący się gospodarką odpadami od lat zwracają uwagę, że tłuszcze trafiające do kanalizacji należą do głównych przyczyn zatorów w sieciach ściekowych. Po schłodzeniu olej gęstnieje i osadza się na ściankach rur, stopniowo ograniczając ich przepustowość.
Problem ten jest dobrze znany również w innych krajach europejskich. Organizacje zajmujące się gospodarką wodno-ściekową wskazują, że tłuszcze tworzą wraz z innymi odpadami tzw. „fatbergi”, czyli ogromne skupiska zanieczyszczeń blokujące przepływ ścieków.
Wylewanie oleju do zlewu może więc prowadzić nie tylko do kosztownych napraw instalacji domowych, ale także do problemów dla całych systemów kanalizacyjnych.
Recykling oleju spożywczego i produkcja biopaliw
Zużyty olej spożywczy nie musi jednak stawać się odpadem. Zebrany w odpowiedni sposób może zostać poddany recyklingowi i wykorzystany ponownie.
Jak podają organizatorzy Ogólnopolskiego Systemu Zbiórki UCO (Used Cooking Oil), odebrany olej jest kierowany do dalszego przetwarzania. Jednym z najważniejszych zastosowań jest produkcja biopaliw wykorzystywanych w transporcie.
Rozwiązanie wpisuje się w cele gospodarki obiegu zamkniętego, zakładającej maksymalne wykorzystanie surowców i ograniczenie ilości odpadów trafiających na składowiska.
Rozbudowa systemu zbiórki odpadów w Polsce
Olejomaty są kolejnym elementem rozwijającego się systemu selektywnej zbiórki odpadów. W ostatnich latach rozszerzono obowiązki związane z segregacją o kolejne grupy odpadów, w tym tekstylia, odpady niebezpieczne, leki czy sprzęt elektroniczny.
Równolegle rozwijany jest system kaucyjny oraz lokalne programy recyklingowe prowadzone przez samorządy. Celem jest zwiększenie poziomu odzysku surowców i ograniczenie negatywnego wpływu odpadów na środowisko.
Wprowadzenie kart seniora do obsługi olejomatów ma sprawić, że z systemu będą mogły korzystać również osoby wykluczone cyfrowo. To szczególnie istotne w kontekście starzenia się społeczeństwa i rosnącej liczby mieszkańców, którzy chcą uczestniczyć w segregacji odpadów, ale nie korzystają na co dzień z nowoczesnych technologii.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu