„Lalka”, „Przedwiośnie” i wpływ pracy. Maturzyści zmierzyli się z językiem polskim.

Centralna Komisja Egzaminacyjna w poniedziałek po południu opublikowała na swojej stronie internetowej arkusze egzaminacyjne rozwiązywane przez maturzystów na egzaminie pisemnym z języka polskiego - obowiązkowym dla wszystkich abiturientów.

Arkusz CKE język polski 2026: Struktura egzaminu podstawowego

Egzamin pisemny z polskiego na poziomie podstawowym składa się z trzech części. Maturzyści musieli rozwiązać dwa testy: „Język polski w użyciu” i „Test historycznoliteracki” oraz napisać tekst własny - rozprawkę na wybrany temat spośród dwóch podanych.

Oba testy zawierały łącznie 16 zadań.

W pierwszym z testów zdania odnosiły się do zacytowanych w arkuszu tekstów „Kamień, papier, chmura” Agnieszki Krzemińskiej i „Biblioteka w kieszeni” Olafa Szewczyka. Maturzyści mieli m.in. na podstawie tekstu Szewczyka wyjaśnić, czym pod względem dostępu do wiedzy różnią się cyfrowe nośniki informacji od dawnych nośników informacji, a także odpowiedzieć na pytanie czy w tekście Krzemińskiej i w tekście Szewczyka wyrażono taką samą ocenę papieru jako nośnika informacji. Musieli też na podstawie obu tekstów napisać notatkę syntetyzującą na temat: tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji.

W teście „historycznoliterackim” zadania odnosiły się do zacytowanych w arkuszu fragmentów: „Pieśni o Rolandzie”, „Pieśni IV”, „Pieśni IX”, „Pieśni XVI” i „Pieśni XXIV” Jana Kochanowskiego, bajki Ignacego Krasickiego „Jagnię i wilcy”, eseju Olgi Tokarczuk „Lalka i perła”, wiersza Antoniego Lange „IV (potrącona życia falą ...)”, „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego, „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza i „Innego świata” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego.

W zadaniu dotyczącym „Pieśni” Kochanowskiego rozwiązujący test mieli wskazać, w którym z przytoczonych fragmentów znajduje się nawiązanie do stoicyzmu.

Z kolei w zadaniu, w którym przytoczono fragment eseju Tokarczuk maturzysta musiał podać, o którym z bohaterów „Lalki” Bolesława Prusa pisze noblistka. Mieli też wykazać, że bohater opisany w przytoczonym fragmencie to „człowiek przywiązany do ludzi”.

Abiturienci mieli też za zadanie: wyjaśnić z jakim poglądem komunistów polemizował Cezary Baryka w przytoczonym fragmencie „Przedwiośnia”, na podstawie przytoczonego fragmentu „Ferdydurke” wyjaśnić na czym polega koncepcja formy, a na podstawie przytoczonego fragmentu „Innego świata” wyjaśnić, jak życie w łagrze wpłynęło na postawę Jewrieja.

Musieli wykazać się również znajomością powieści „Rok 1984” George’a Orwella i rozstrzygnąć czy nazwa Ministerstwo Prawdy jest adekwatna do opisanych działań tego urzędu oraz znajomością „Antygony” Sofoklesa. Zadanie dotyczące „Antygony” zilustrowane było plakatem teatralnym, na którym za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację dramatu. Maturzysta miał wybrać dwa elementy graficzne i wyjaśnić ich sens w kontekście problematyki tego utworu.

W zadaniu dotyczącym bajki Krasickiego zestawiono fragment tekstu ze zdjęciem muralu „Los Człowieczy” namalowanego w Warszawie przez grupy „Twożywo” i „Farbfieber”. Trzeba było odpowiedzieć na pytanie czy w bajce oraz na muralu wyrażono taką samą refleksję o życiu człowieka.

Tematy rozprawek maturalnych: Praca i wizerunek w literaturze

Pisząc zaś rozprawkę maturzyści musieli odwołać się do utworów literackich i do wybranych kontekstów (np. historycznoliterackiego, literackiego, biograficznego, kulturowego, religijnego, mitologicznego, biblijnego, historycznego, filozoficznego, egzystencjalnego, politycznego i społecznego). Jednym z utworów musi być lektura obowiązkowa. W arkuszu przypomniano listę lektur. Pierwszy z tematów do wyboru brzmiał: „Wpływ pracy na człowieka i na otaczającą go rzeczywistość", a drugi: „Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni?". Rozprawka powinna liczyć co najmniej 300 wyrazów.

Za rozwiązanie testów maturzyści mogą maksymalnie otrzymać 25 punktów, a za rozprawkę - maksymalnie 35 punktów. Na napisanie całego egzaminu z polskiego na poziomie podstawowym mieli 240 minut.

Aby zdać maturę, abiturient musi uzyskać minimum 30 proc. punktów z każdego z egzaminów obowiązkowych.

Maturzysta musi przystąpić do trzech obowiązkowych pisemnych egzaminów na poziomie podstawowym: z języka polskiego, z matematyki i z języka obcego oraz dwóch ustnych: z języka polskiego i języka obcego. Abiturienci ze szkół lub klas z językiem nauczania mniejszości narodowych obowiązkowy mają jeszcze egzamin pisemny z języka ojczystego na poziomie podstawowym i ustny z języka ojczystego.

Maturzyści muszą też przystąpić obowiązkowo do jednego pisemnego egzaminu na poziomie rozszerzonym (w przypadku języka obcego nowożytnego na poziomie rozszerzonym lub dwujęzycznym), czyli do egzaminu z tzw. przedmiotu do wyboru. Chętni mogą przystąpić maksymalnie jeszcze do pięciu egzaminów na poziomie rozszerzonym. W przypadku przedmiotu na poziomie rozszerzonym nie ma progu zaliczeniowego, wynik z egzaminu służy tylko do rekrutacji na studia.

Zwolnienie z obowiązkowego egzaminu na poziomie rozszerzonym mogli uzyskać absolwenci technikum i absolwenci branżowej szkoły II stopnia, jeżeli spełnili wszystkie warunki niezbędne do uzyskania dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe albo dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika.

Wyniki matur Centralna Komisja Egzaminacyjna ogłosi 8 lipca. (PAP)