Kiedy należy odstąpić od nałożenia kary za nieterminowe złożenie sprawozdania o odpadachPYTANIE: Czy wójt (burmistrz lub prezydent miasta albo zarząd związku gmin) może nałożyć administracyjną karę pieniężną za przekroczenie terminu do złożenia rocznego sprawozdania o odebranych odpadach komunalnych od mieszkańców? A może powinien odstąpić od niej, jeśli oceni, że waga naruszenia jest znikoma?Bartosz Draniewicz•28 lipca 2026
Kiedy urząd nie przywróci terminu na odwołaniePYTANIE: Strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Twierdziła, że nie otrzymała decyzji organu I instancji ani awiza informującego o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Organ odwoławczy odmówił jednak przywrócenia terminu, uznając, że decyzja została wysłana na prawidłowy adres, a doręczenie zastępcze przeprowadzono zgodnie z wymogami k.p.a. Z akt sprawy wynikało bowiem, że przesyłkę awizowano dwukrotnie, pozostawiono ją na 14 dni w urzędzie pocztowym, a następnie zwrócono do nadawcy po bezskutecznym upływie terminu odbioru. Strona zaskarżyła rozstrzygnięcie, podnosząc, że nie doszło do skutecznego doręczenia, a zatem uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Czy organ administracji może odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeżeli z akt sprawy wynika prawidłowe doręczenie zastępcze na właściwy adres strony, a sama strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy?Leszek Jaworski•28 lipca 2026
Niż demograficzny nie zraża samorządowców do inwestowania w oświatęLokalni włodarze nadal inwestują w placówki oświatowe oraz żłobki. Budują nowe i remontują dotychczasowe. Wielomilionowe wydatki często okazują się zmarnowane – zmniejszająca się liczba uczniów zmusza samorządowców do podejmowania decyzji o zamykaniu placówek.Artur Radwan•27 lipca 2026
Fundusz autobusowy na nowych zasadach. Poprawki możliwe już po kilku miesiącachPrzedstawiciele Związku Gmin Wiejski RP (ZGWRP) spotkali się z wiceministrem infrastruktury Stanisławem Bukowcem w sprawie walki z wykluczeniem komunikacyjnym. Padła deklaracja, że przegląd zmian w funduszu autobusowym może nastąpić już po kilku miesiącach. Chodzi m.in. o więcej pieniędzy na przejazdy na żądanie.Krzysztof Bałękowski•27 lipca 2026
Ochrona ludności i obrona cywilna. Do gmin płyną pieniądze na schrony i ukryciaW niektórych województwach podpisano już umowy na większość tegorocznego finansowania. Tempo realizacji programu ochrony ludności i obrony cywilnej jest jednak zróżnicowane. Samorządy planują budowy i modernizacje schronów i ukryć. Chcą też jednak zmian w realizacji programu.Krzysztof Bałękowski•26 lipca 2026
W gminach ruszają budowy i modernizacje schronów. Program ochrony ludności i obrony cywilnej się rozkręcaBudowa schronu w Starogardzie Gdańskim, dostosowanie kondygnacji podziemnej Szpitala Czerniakowskiego w Warszawie do funkcji ukrycia czy garażu podziemnego w Poznaniu do organizacji miejsca doraźnego schronienia – to tylko niektóre inwestycje, na które samorządy podpisały już umowy z wojewodami. Program ochrony ludności i obrony cywilnej wchodzi w kolejną fazę.Krzysztof Bałękowski•26 lipca 2026
Przełom po miesiącach paraliżu we Wrocławiu. Rusza przetarg za 2 mld zł, a opłaty za odpady idą w góręPo wielu miesiącach sporów i wybraniu tymczasowych rozwiązań, miejska spółka Ekosystem ogłasza gigantyczny przetarg na odbiór i zagospodarowanie odpadów we Wrocławiu. Czteroletnie umowy opiewają na szacunkową kwotę aż 2 mld zł. Przełomowym zmianom na rynku towarzyszą jednak odczuwalne podwyżki opłat dla mieszkańców oraz prześwietlające sprawę śledztwo Prokuratury Krajowej i CBA.oprac. Kasper Starużyk•24 lipca 2026
Studnia na wypadek wojny? Mieszkańcy pytają o pieniądze z Programu Ochrony Ludności i Obrony CywilnejJedna z posłanek zapytała Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji o możliwość sfinansowania budowy studni w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Według mieszkańców mógłby być to sposób na zapewnienie wody pitnej w czasie wojny, jeśli utrudniona – albo niemożliwa – będzie praca wodociągów.Krzysztof Bałękowski•23 lipca 2026
Koniec budowania na własnej działce? Fala wniosków zalała polskie gminy przed graniczną datąPolskie urzędy gminne zmagają się z niespotykanym dotąd paraliżem biurokratycznym. Polacy masowo ruszyli do okienek podawczych, a liczba składanych pism w niektórych rejonach kraju wzrosła nawet o tysiąc procent! Powód jest jeden: zbliżający się nieuchronnie termin 31 sierpnia, który wyznacza granicę w zasadach dysponowania własną ziemią. Wszystko wskazuje na to, że kto nie zabezpieczy swoich interesów na czas, może na długie lata stracić możliwość wybudowania wymarzonego domu.oprac. Kasper Starużyk•23 lipca 2026
Fundusz Dróg Samorządowych w nowej odsłonie. Miliardy dla samorządówMinisterstwo Infrastruktury (MI) chce zastąpić Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg Funduszem Dróg Samorządowych, czyli powrócić do jego poprzedniej nazwy. Zmienią się też zasady udzielania wsparcia, zwiększone zostanie finansowanie i zakres dotowanych inwestycji. Do samorządów trafi 2 mld zł rocznie na drogi.Krzysztof Bałękowski•22 lipca 2026
Ochrona sygnalistów do pilnej poprawkiDublowanie działań na podstawie zgłoszeń i wątpliwości interpretacyjne – to przykładowe mankamenty ustawy o ochronie sygnalistach. Szefowie urzędów uważają, że przepisy trzeba zmienić w trybie pilnym.Artur Radwan•21 lipca 2026
Zmiany w e-Doręczeniach. Samorządy chcą obniżenia cen Poczty PolskiejRezygnacja z utworzenia na tym etapie katalogu podmiotów publicznych czy przyspieszenie obowiązku korzystania z publicznej usługi hybrydowej przez samorządy – to część zmian w e-Doręczeniach zaproponowanych przez Ministerstwo Cyfryzacji. Przy okazji konsultacji samorządy dopytują o cennik Poczty Polskiej.Krzysztof Bałękowski•21 lipca 2026
Wraca temat zadań zleconych. Posłowie pytają MF o wysokość dotacji dla samorządówOd lat samorządy alarmują, że dotacje na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej pokrywają tylko część ponoszonych przez nie kosztów. Według niedawnych szacunków Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego (NIST) różnica między wysokością finansowania a wydatkami z lokalnych budżetów to nawet 2 mld zł rocznie.Krzysztof Bałękowski•21 lipca 2026
Milczenie urzędu będzie oznaczać zgodę na imprezę masowąBrak odpowiedzi wójta na wniosek w terminie siedmiu dni przed planowanym wydarzeniem artystyczno-rozrywkowym będzie skutkować uznaniem, że pozwolenie zostanie udzielone z mocy prawa. I to na warunkach określonych przez organizatora. W 2027 r. niedopatrzenie i bezczynność organu mogą w skrajnej sytuacji doprowadzić do organizacji wydarzenia, które nie spełnia wymogów bezpieczeństwa.Aneta Fornalik•21 lipca 2026
Czy strategię rozwoju gminy można zaskarżyć?Kielecki sąd administracyjny w niedawnym wyroku uznał, że właściciel nieruchomości ma legitymację do wniesienia skargi na strategię rozwoju gminy. Wynikające z niego postanowienia mogły bowiem realnie ograniczyć wykonywanie przysługujących mu uprawnień z tytułu posiadanej koncesji.Bartosz Draniewicz•21 lipca 2026
Gmina musi mieć tytuł prawny do gruntu, na którym chce wybudować parkingPytanie: Czy gmina może wziąć w użyczenie działkę (należącą do parafii), aby zbudować na niej miejsca parkingowe dla osób handlujących towarami rolnymi i ich klientów? Czy taki wydatek z jej budżetu będzie dozwolony?Marcin Nagórek•21 lipca 2026
ROP pod ostrzałem, ale samorządy popierają nowy system. Czy uda się obniżyć opłaty za odpady?Gminy liczą, że pieniądze od producentów opakowań pomogą zasypać deficyt w gospodarce odpadami, chociaż MKiŚ uwzględniło ich uwagi tylko częściowo. Suchej nitki na nowym projekcie ROP nie zostawiają organizacje producenckie. Wątpliwości mają też niektóre ministerstwa i UOKiK.Krzysztof Bałękowski•19 lipca 2026
Marszałkowie województw powalczą z wykluczeniem transportowym. Sejm zdecydowałPosłowie poparli zmiany w Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych, który zostanie przemianowany na Fundusz Przeciwdziałania Wykluczeniu Transportowemu. Marszałkowie województw mają być integratorami przewozów w danym regionie i rozdzielać pieniądze z funduszu autobusowego w nowej odsłonie.Krzysztof Bałękowski•17 lipca 2026
Wybory w Krakowie. Proceduralny klincz opóźnia wybory prezydenta. Co „bezkrólewie” oznacza dla drugiego największego miasta w PolsceKraków wciąż czeka na nowego prezydenta, który zdecyduje o przyszłości kluczowych projektów w stolicy Małopolski. Zapowiedź zażalenia na decyzję sądu w sprawie ważności referendum oznacza jednak kolejne tygodnie politycznego bezkrólewia pod rządami komisarza bez mandatu mieszkańców.17 lipca 2026
Fala wniosków o decyzje WZ przybiera na sile. Czy gminy mogą liczyć na wsparcie rządu?Zbliża się termin na uchwalenie przez gminy planów ogólnych. Nowe dokumenty planistyczne powinny być przyjęte do 31 sierpnia 2026 r. Jednocześnie rośnie liczba wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy – w niektórych gminach o tysiąc procent. Posłowie zapytali resort rozwoju, czy planuje dodatkowe wsparcie dla samorządów.Krzysztof Bałękowski•16 lipca 2026