Rodzic może nie zgodzić się z roczną oceną ucznia. Kiedy można uruchomić procedurę odwoławczą

Możliwość zakwestionowania rocznej oceny klasyfikacyjnej przewiduje art. 44n ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem uczeń lub jego rodzice mogą zgłosić zastrzeżenia do dyrektora szkoły, jeżeli uznają, że roczna ocena z zajęć edukacyjnych albo roczna ocena zachowania została ustalona niezgodnie z przepisami dotyczącymi trybu jej ustalania.

Oznacza to, że przedmiotem zastrzeżeń nie jest samo przekonanie rodzica, że dziecko zasługuje na lepszy stopień. Trzeba wskazać konkretne uchybienie proceduralne, czyli naruszenie zasad, których szkoła powinna przestrzegać podczas ustalania oceny.

Przykładem może być nieprzestrzeganie obowiązujących w szkole zasad informowania o ocenach przewidywanych, jeżeli wynikały one ze statutu szkoły. Znaczenie może mieć również pominięcie wymaganych etapów oceniania albo naruszenie określonych w statucie zasad ustalania oceny. Nie wystarczy natomiast samo stwierdzenie, że nauczyciel był zbyt surowy, uczeń otrzymał zbyt mało dobrych ocen albo rodzic inaczej ocenia jego postępy w nauce.

Ile czasu ma rodzic na zgłoszenie zastrzeżeń?

Termin jest krótki. Zgodnie z art. 44n ust. 3 ustawy o systemie oświaty zastrzeżenia można zgłosić od dnia ustalenia rocznej oceny klasyfikacyjnej, ale nie później niż w ciągu dwóch dni roboczych od zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych

W praktyce rodzic nie powinien czekać na zakończenie roku szkolnego, jeżeli już wcześniej zauważył nieprawidłowości. Warto jak najszybciej sprawdzić, kiedy ocena została ustalona, jakie zasady obowiązują w statucie szkoły i na czym dokładnie polegało naruszenie.

Zastrzeżenia należy skierować do dyrektora szkoły. Dla celów dowodowych warto zrobić to na piśmie i zachować potwierdzenie złożenia dokumentu.

Co dzieje się po złożeniu odwołania od oceny?

Samo złożenie zastrzeżeń nie oznacza automatycznej zmiany oceny. Dyrektor musi ustalić, czy roczna ocena została wystawiona z naruszeniem przepisów dotyczących trybu jej ustalania.Jeżeli stwierdzi takie naruszenie, powołuje komisję. Jej zadania zależą od tego, jakiej oceny dotyczą zastrzeżenia. W przypadku rocznej oceny z zajęć edukacyjnych komisja przeprowadza sprawdzian wiadomości i umiejętności ucznia, a następnie ustala roczną ocenę klasyfikacyjną z danego przedmiotu.

Co istotne, ocena ustalona przez komisję nie może być niższa od wcześniej wystawionej. Co do zasady jest ona ostateczna, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących negatywnej oceny z zajęć edukacyjnych i egzaminu poprawkowego.

Czy można odwołać się od oceny zachowania?

Procedura z art. 44n ustawy o systemie oświaty obejmuje nie tylko roczne oceny z poszczególnych przedmiotów, lecz także roczną ocenę klasyfikacyjną zachowania. Rodzic może więc zgłosić zastrzeżenia, jeśli uważa, że ocenę zachowania ustalono z naruszeniem obowiązujących zasad. W takim przypadku komisja nie przeprowadza sprawdzianu wiedzy, lecz ponownie ustala roczną ocenę zachowania.

Również tutaj samo niezadowolenie z oceny nie wystarczy. Trzeba wskazać, jakie przepisy lub zasady ustalania oceny zostały naruszone.

Co zrobić, gdy rodzic nie zgadza się z oceną po egzaminie poprawkowym?

Odrębny termin obowiązuje w przypadku rocznej oceny klasyfikacyjnej z zajęć edukacyjnych ustalonej w wyniku egzaminu poprawkowego. Zgodnie z art. 44n ust. 7 ustawy o systemie oświaty zastrzeżenia można zgłosić w ciągu pięciu dni roboczych od dnia przeprowadzenia egzaminu poprawkowego.

Także w tym przypadku podstawą nie jest samo przekonanie, że uczeń powinien otrzymać lepszą ocenę, lecz zarzut niezgodnego z przepisami ustalenia oceny. Jeżeli zostaną spełnione ustawowe przesłanki, dyrektor powołuje komisję, która ponownie rozpatruje sprawę w przewidzianym prawem trybie.

Kurator oświaty przypomina: ocena nie może być tylko wynikiem obliczeń

Warto zwrócić uwagę również na stanowisko Wielkopolskiego Kuratora Oświaty, który w komunikacie z 23 stycznia 2026 r. dotyczącym klasyfikacji śródrocznej przypomniał, że ocena ucznia powinna odzwierciedlać poziom opanowania wymagań edukacyjnych, a nie być wyłącznie wynikiem matematycznego wyliczenia średniej ocen.

Kurator podkreślił, że ocenianie ma służyć rozpoznawaniu postępów ucznia i wspieraniu procesu uczenia się. Zwrócił również uwagę, że ocena klasyfikacyjna powinna wynikać z analizy osiągnięć ucznia w odniesieniu do wymagań edukacyjnych, a nie z automatycznego zastosowania średniej arytmetycznej lub wag przypisanych poszczególnym stopniom.

Komunikat dotyczy klasyfikacji śródrocznej, ale przypomina o zasadach oceniania określonych w ustawie o systemie oświaty. Dla rodziców istotne jest jednak rozróżnienie dwóch kwestii: przekonanie, że ocena została ustalona niesprawiedliwie, nie oznacza jeszcze, że można skutecznie uruchomić procedurę odwoławczą. Zgodnie z art. 44n ustawy o systemie oświaty podstawą zgłoszenia zastrzeżeń do rocznej oceny klasyfikacyjnej jest ustalenie jej niezgodnie z przepisami dotyczącymi trybu ustalania oceny.

Dlatego rodzic, który kwestionuje ocenę roczną, powinien sprawdzić nie tylko sposób jej uzasadnienia, lecz także zasady oceniania obowiązujące w szkole i ustalić, czy doszło do konkretnego naruszenia przepisów.