Obowiązki szkoły i wychowawcy w związku z orzeczeniami w poradniach psychologiczno-pedagogicznych

Ocena funkcjonalna ucznia – obowiązek przy orzekaniu

Ocena funkcjonalna to jeden z kluczowych elementów procesu diagnostycznego ucznia. Stanowi ona swego rodzaju kompleksową charakterystykę funkcjonowania ucznia w środowisku szkolnym, która ma prowadzić do lepszego dostosowania orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych do potrzeb ucznia.

Ocena funkcjonalna ma być przygotowywana na postawie informacji o uczniu, dotyczących jego aktywności i uczestniczenia w codziennych czynnościach oraz życiu społecznym, opisujących jego funkcjonowanie w aspekcie zdrowia psychicznego, a także funkcji motorycznych oraz uwzględniających jego trudności edukacyjne i wychowawcze. Ocena ma również zawierać informacje o efektywności działań podejmowanych względem ucznia, jeśli objęty był już wcześniej wsparciem.

Od 1 września 2026 roku sporządzenie oceny funkcjonalnej jest obowiązkowe przed wydaniem orzeczenia lub opinii przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Co istotne, dotyczy to wyłącznie placówek publicznych.

Ocena funkcjonalna a szkoła. Terminy

Obowiązek sporządzenia oceny funkcjonalnej w trakcie orzekania przez poradnie pedagogiczno-psychologiczne nakłada nowe powinności także na szkoły i wychowawców. W celu przygotowania pełnej oceny poradnia zwraca się bowiem do dyrektora szkoły o opinię w funkcjonowaniu ucznia w środowisku szkolnym. Szkoła ma zaś 10 dni na przedstawienie stosownego dokumentu.

Co zawiera opinia o funkcjonowaniu ucznia? Przede wszystkim należy podkreślić, że opinia nie powinna być sporządzona na podstawie ogólnych spostrzeżeń nauczyciela, ale opierać się na kompleksowej analizie funkcjonowania dziecka w grupie i podczas zajęć. To dlatego konieczne jest zebranie informacji od wszystkich osób, które pracują z uczniem, a zatem zarówno wychowawcy, jak i nauczycieli wspomagających, pedagoga szkolnego, czy logopedy.

Zgodnie z rozporządzeniem opinia o funkcjonowaniu powinna zawierać:

• datę wydania;

• imię i nazwisko ucznia;

• informacje o funkcjonowaniu ucznia z uwzględnieniem trudności, mocnych stron i uzdolnień;

• aktualną wielospecjalistyczną ocenę poziomu funkcjonowania (jeżeli dziecko objęte jest kształceniem specjalnym);

• aktualną okresową ocenę funkcjonowania (jeżeli dziecko uczestniczy w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych);

• informacje o podjętych działaniach wspierających i udzielonej pomocy;

• wnioski do dalszej pracy.

Co taka opinia oznacza dla wychowawców w praktyce? Nauczyciele zobowiązani są obecnie do sporządzania szczegółowej analizy zachowania ucznia opartej na konkretnych obszarach aktywności, a nie tylko ogólnego opisu. Dodatkowo będą oni działać pod presją czasu – 10 dni na opinię przy jednoczesnym wykonywaniu swoich obowiązków to bowiem stosunkowo krótki okres.

Inne obowiązki związane z orzeczeniami poradni psychologiczno-pedagogicznych

W związku z wydawaniem opinii i orzeczeń przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne szkoła i wychowawca mają także kilka innych obowiązków. Przede wszystkim muszą oni współpracować z poradnią, umożliwić obserwację ucznia w placówce, a w razie potrzeby zapewnić możliwość obserwacji online.

W razie wydania orzeczenia lub opinii przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną nauczyciele i wychowawca mają też obowiązek stosować się do zaleceń, w tym dostosować wymagania edukacyjne do określonych potrzeb ucznia. Po ich stronie znajduje się również organizacja pomocy i wsparcia pedagogicznego i psychologicznego na terenie placówki.