Nowa podstawa programowa – co oznacza etapowe wdrażanie w praktyce

Reforma26. Kompas Jutra – nowa podstawa programowa 2026/2027

Podpisane 22 lipca 2026 roku rozporządzenie Minister Edukacji w sprawie ramowych planów nauczania dla szkół publicznych, zmieniające marcowy dokument w tej sprawie, w sposób szczegółowy określiło zasady, jakimi rządzić będzie się szkoła w roku szkolnym 2026/2027. Ramowe plany nauczania sprecyzowane zostały w aż 31 załącznikach. Jakie są najważniejsze założenia tych zmian?

W rozpoczynającym się roku szkolnym edukacja zdrowotna stanie się przedmiotem obowiązkowym dla wszystkich uczniów klas IV-VIII, ale udział w wyodrębnionej z niej edukacji seksualnej będzie dobrowolny. Zmiany obejmą też wymiar godzin edukacji artystycznej, zasady organizowania zajęć przyrody w blokach w klasach od IV do VIII oraz zmianę nazwy przedmiotu „edukacja dla bezpieczeństwa” na „kształcenie obronne” w roku szkolnym 2027/2028.

Rozporządzenie precyzuje także etapy wdrażania nowej podstawy programowej i szczególne rozwiązania przejściowe dla każdego rocznika, uwzględniając poszczególne rodzaje szkół.

Zobacz również

Nie będzie e-Dziennika w roku szkolnym 2026/2027. Prezydent zdecydował

Jak wdrażana będzie nowa podstawa programowa?

Nowa podstawa programowa określona przez reformę „Reforma26. Kompas Jutra” będzie wprowadzana do szkół etapami. Co to oznacza w praktyce? W rozpoczynającym się roku szkolnym, a także w kolejnych latach w jednej placówce będą realizowane równolegle różne ramowe plany nauczania. Wynika to z faktu, że zgodnie z harmonogramem wdrażania reformy edukacji, nowe programy nauczania obejmą w roku szkolnym 2026/2027 tylko klasy I i IV. Pozostałe zaś będą co do zasady realizowały program dotychczasowy, uwzględniając jedynie część zmian np. dotyczącą obowiązkowej edukacji zdrowotnej.

W kolejnych latach będzie podobnie, z tym że w roku szkolnym 2027/2028 nową podstawę programową będą realizować klasy I i II (jako kontynuacja z klasy I) oraz IV i V (jako kontynuacja z klasy IV). W roku szkolnym 2028/2029 zaś klasy I, II i III oraz IV,V i VI, aż do roku 2030/2031, kiedy to wszystkie klasy szkół podstawowych będą uczyły się według nowej podstawy programowej.

We wrześniu 2027 roku ma także wejść w życie nowa podstawa programowa dla uczniów klas I szkół ponadpodstawowych. Na 2029 rok zaplanowano z kolei publikacje informatorów o egzaminie ósmoklasisty, który w 2031 roku ma mieć nową formułę.

Najważniejsze założenia reformy edukacji

Przypomnijmy, że nowa podstawa programowa realizowana w ramach reformy edukacji w polskich szkołach ma opierać się na koncentrowaniu wokół kompetencji fundamentalnych i przekrojowych, mieć charakter zintegrowany i kłaść nacisk na sprawczość ucznia. Znacznie więcej czasu szkoła ma poświęcić na działanie, eksperymenty i pracę praktyczną, a mniejszy nacisk na wykłady i uczenie się pamięciowe. To dlatego wprowadzone zostały tzw. tygodnie projektowe, które zakładają taką formę organizacji zajęć, podczas których uczniowie w zespołach będą realizować zadania łączące wiedzę z różnych dziedzin.

Nowością jest także połączenie elementów biologii, geografii, chemii i fizyki w przedmiocie pod nazwą „przyroda”. Taki model wpisuje się w zintegrowane nauczanie i możliwość praktycznego wykorzystywania wiedzy. Umiejętności manualne, pracę z prawdziwymi narzędziami i realizację projektów uczniowie mają zaś kształcić na zreformowanych zajęciach praktyczno-technicznych.

Niezwykle istotnym elementem reformy edukacji jest zdaniem MEN większa autonomia szkół i samych nauczycieli, którzy uwzględniając indywidualne potrzeby uczniów, mają mieć swobodę doboru metod, form pracy i planowania realizacji nauczanych treści.